ساندیس‌خور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ساندیس‌خور از دو بخش «ساندیس» که نوعی نوشیدنی غیرالکلی است و «خور» به معنی نوشیدن، تشکیل شده‌است. در ایران ساندیس‌خور اصطلاحی است که اغلب به تظاهرکنندگانی اطلاق می‌شود که از سوی حکومت و برای حمایت از حکومت تظاهرات می‌کنند. این اصطلاح که توسط مسئولان دولتی توهین‌آمیز تلقی می‌شود از آن جهت استفاده می‌شود که در بسیاری از تظاهرات‌های دولتی، بین تظاهرکنندگان خوراکی‌هایی مانند ساندیس و تی‌تاپ و دیگر اغذیهٔ سرد توزیع می‌گردد.[۱][۲]

اما بنابر تعریف فرهنگ اصطلاحات عامیانه اوربان، ساندیس‌خور به افرادی گفته می‌شود که به سرکوب دیگران پرداخته و از این بابت چیزی از حکومت دریافت می‌کنند. ساندیس خور معمولاً با سلاح سرد مانند باتوم و چاقو به تظاهرکنندگان حمله می‌کند.[۳]

کاربرد

این اصطلاح در نامه‌های سرگشاده، خبرها و مصاحبه‌ها معمولاً به صورت کنایی کاربرد پیدا کرده، از میان موردهای به‌کارگیری از این واژه در نامه‌های سرگشاده و روزنامه‌ها می‌توان به نوشته عطاالله مهاجرانی اشاره کرد که در مورد تظاهرات دولتی نوشته‌است «آن چه در روز ۲۲ بهمن -سال ۱۳۸۸هـ. ش- اتفاق افتاد غیر از بخش طبیعی آن، که بسیاری از مردم در راهپیمایی شرکت می‌کنند و به قصد این که ساندیس بخورند هم نمی‌آیند!»،[۴] همچنین این اصطلاح در روزنامه‌هایی همچون کیهان که توسط حسین شریعتمداری -نماینده ولی فقیه در روزنامه کیهان-، اداره می‌گردد به کرّات به چشم می‌خورد.[۵][۶][۷]

در مسأله دانشگاه آزاد یک عده اراذل و اوباش را به مقابل مجلس کشاندند و هر چه دلشان می‌خواست به مجلس توهین کردند که البته ماشین ساندیس هم کنار در مجلس پارک شده بود.

«
»
علی مطهری

اواخر سال ۱۳۹۰هـ. ش علی مطهری، نماینده اصولگرای مجلس هشتم، با اشاره به اعتراض خیابانی گروهی دانشجوی بسیجی در مقابل مجلس شورای اسلامی نسبت به طرح وقف دانشگاه آزاد آنان را اراذل و اوباش نامید و افزود «اوباش ساندیس‌خور را مقابل مجلس کشاندند»[۸]


در آستانه سالگرد تظاهرات هواداران جمهوری اسلامی در ایران در سال ۱۳۹۰ وبگاه خبررسانی رجانیوز، شعر زیر را یکی از پیامک‌های رد و بدل شده میان کاربران تلفن همراه به این مناسبت معرفی کرده‌است.[۹]

گر او طلبد بی سر و بی دست شویم از بهر ولی نوکر دربست شویم
عید ۹ دی آمده‌ای حق طلبان ساندیس بیاورید تا مست شویم

بازتاب در ورزش

همچنین پیش از انتخابات سال ۱۳۸۸ گزارش‌هایی مبنی بر توزیع تی‌شرت و ساندیس از سوی صاحبان باشگاه‌های ورزشی در میان تماشاگران شده‌است،[۱۰] و پس از اختلاف میان علی کریمی و مصطفی آجرلو، علی کریمی در بخشی از مصاحبه‌اش در مورد مدیریت باشگاه فوتبال استیل آذین عنوان کرد:[۱۱]

اگر از این تیم قهرمانی می‌خواهید باید مدیرعاملی در آن کار کند که بتواند ضعف‌ها را برطرف کند. به طور مثال ما نباید با اجبار و زور و با وعده کیک و ساندیس دادن تماشاچیانی را برای تشویق تیم به استادیوم بیاوریم.

طرفداران حسنی مبارک، مصر

رضا دقتی، عکاس و استاد دانشگاه ایران که در زمان ناآرامیها در مصر به سر می‌برد، طرفداران مبارک را که پس از ناآرامی‌های مصر در سال ۲۰۱۱ با معترضان درگیر شده بودند را مشابه «ساندیس‌خورهای ایران» دانسته و گفته: این افراد عموماً نیروهای پلیس هستند و یا از خانواده‌های وابسته به حکومت و یا از افرادی که در حزب دموکراتیک ملی مصر که یک حزب وابسته به حسنی مبارک است، هستند.[۱۲]

شعارهای مرتبط پس از انتخابات ۱۳۸۸

واکنش‌ها

افرادی و جرایدی هم در مقابل استفاده‌های این اصطلاح موضع گیری کردند، افرادی همچون سید محمد حسینی که در «همایش ملی جنگ نرم (سال ۱۳۸۹هـ. ش)» در مورد آنچه وی تمسخر حضور مردم در ۹ دی می‌دانست، اظهار داشت «آن را حماسه کیک و ساندیس نامیدند.»[۱۴] و یا وبگاه خبری تابناک، نزدیک به محسن رضایی،[۱۵] از کاندیدهای انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ ایران ساندیس خور را اصطلاحی می‌داند که از طرف «منافقان و دشمنان» به «امت حزب‌الله» اطلاق شده‌است.[۱۶] و یا روزنامه ایران، ارگان رسمی دولت جمهوری اسلامی ایران، در شماره ۴۴۳۵ نوشت که رسانه‌های «ضد انقلاب» با «فرار رو به جلو» راهپیمایی «پرشور» مردم را اینگونه می‌خواستند القا کنند که مردم با وعده‌های پول و همچنین ساندیس‌خوری حاضر به شرکت در راهپیمایی شدند.[۱۷][۱۸]

پذیرایی و خدمات در راهپیمایی‌های دولتی

محمدحسین زارع، رییس ستاد مرکزی دهه فجر انقلاب اسلامی، در توضیحی درمورد توزیع کیک وساندیس در تظاهرات ۲۲ بهمن ۱۳۸۸ گفته‌است: «در طول مسیر راهپیمایی ایستگاه‌های خدماتی و فرهنگی تعبیه شده‌است که این امر مختص مراسم راهپیمایی امسال و پارسال نیست. مثلاً برخی خانم‌ها از سوی کانون‌های مختلف در این روز آش توزیع می‌کنند. حال ما باید بگوییم مردم برای آش و ساندیس و کیک آمده‌اند؟ ضمن این‌که باید بگویم چنین اقداماتی با هزینهٔ خود آن کانون و اتحادیه و صنف بوده‌است.»[۱۹]

به نوشته سایت جرس در بازدید سید علی خامنه‌ای، رهبر ایران از قم به شرکتی دستور تهیه ۷ هزار کیک و ساندیس داده بودند[۲۰] و همچنین در تظاهرات ۲۲ بهمن سال ۱۳۹۰ برگزارکنندگان مراسم اقدام به ایجاد منطقه‌ای برای دریافت ۲۵ درصد شارژ بیشتر ایرانسل در مسیر راهپیمایی کردند و همچنین ایستگاه‌های مشاوره حقوقی خانواده و آزمایش خون راه انداختند.[۲۱][۲۲][۲۳]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. خانلرزاده, مینا (10 اردیبهشت 1389). "مردهای ایرانی و آیت‌الله صدیقی" (in فارسی). http://www.akhbar-rooz.com.+Archived+from the original on 15 February 2013. Retrieved 2011-01-17. 
  2. صنعت دولتی تظاهرات در جمهوری اسلامی ایران
  3. “sandis khor”. urbandictionary. Archived from the original on 15 February 2013. Retrieved 7 بهمن 1390. 
  4. داستان ارگ جهرم
  5. برق از سر منوشه امیر پرید بی‌بی‌سی به جدول زد! (خبر ویژه) کیهان
  6. آقای خاتمی! ادعای اخلاق و مسالمت با رفتار چارواداری جمع نمی‌شود! (خبر ویژه) کیهان
  7. برای کیهان کار می‌کنم اما زلزله ژاپن کار من نیست! (خبر ویژه) کیهان
  8. «مطهری:در مسأله دانشگاه آزاد یک عده اراذل و اوباش ساندیس‌خور را مقابل مجلس کشاندند/نبویان:چطور به‌خودتان اجازه‌می‌دهید که دانشجویان را اراذل‌واوباش خطاب‌کنید؟». دانشجو. ۱۳۹۰/۱۲/۰۶. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ فوریه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۶ اسفند ۱۳۹۰. 
  9. «عید ۹دی آمده‌ای حق‌طلبان/ساندیس بیاورید تا مست شویم». رجانیوز. ۹ دی ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ فوریه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۹ دی ۱۳۹۰. 
  10. «پیامدهای دخالت دولت در فوتبال». روزنامهٔ همشهری، تیر ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ فوریه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۱۰. 
  11. «کریمی:استیل آذین با وعده کیک و ساندیس قهرمان نمی‌شود!». ۲۴ مرداد ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ فوریه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۱۰. 
  12. دقتی: طرفداران مبارک شبیه ساندیس‌خورهای ایران هستند
  13. شعار«ساندیس ساندیس» در دانشگاه علم و صنعت در یوتیوب
  14. «وزیر ارشاد: هنرمندان و نخبگان هدف اصلی جنگ نرم هستند»(فارسی)‎. ایلنا. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ فوریه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۳ آبان ۱۳۸۹. 
  15. گفتگو با مدیر سایت تابناک (بازتاب سابق)
  16. «غلط می‌کنی قانون را قبول نداری، قانون تو را قبول ندارد». تابناک، ۱۲ خرداد ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ فوریه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۵ اکتبر ۲۰۱۰. 
  17. مروری بر روزنامه‌های یکشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۸۸
  18. شکست پروژه موسوم به «از صادقیه تا آزادی»
  19. از نسل جدید ماهواره ملی رونمایی می‌شود علاقه‌مندان به نظام اجازه نمی‌دهند در راهپیمایی ۲۲ بهمن حاشیه‌سازی شود
  20. استقبال خودجوشی که ردپای بیت‌المال را بر خود دارد
  21. ««نما شارژ»: شارژ ۲۵ درصدی مبتنی بر موقعیت». سایت رسمی ایرانسل، ۲۳ بهمن ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ فوریه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۲ فوریه ۲۰۱۲. 
  22. «غرفه‌های استانی با حال و هوای محلی/ توزیع مدل کاغذی پهپاد آمریکایی». مهر. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ فوریه ۲۰۱۳. 
  23. «توزیع رایگان شارژ ایرانسل در مراسم ۲۲ بهمن». دیگربان. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ فوریه ۲۰۱۳. 

پیوند به بیرون