رمز غیرمثلی

رمز غیرقابل معاوضه (به انگلیسی: Non-fungible token) انافتی (مخفف انگلیسی: NFT)، رمز بیمانند یا رمزکلید یکتا نوع خاصی از رمز رمزنگارانه است که نماد چیزی منحصر به فرد است؛ بنابراین رمزهای بیمانند را نمیتوان با یکدیگر معاوضه کرد.[۱] این در تضاد با ارزهای رمزپایه مانند بیت کوین و بسیاری از رمزهای شبکه یا کاربردی است که ماهیتی قابل معاوضه دارند.[۲] NFT یا توکن غیرقابل معاوضه یا رمز غیر مثلی (Non-Fungible Token)، نوعی خاص از توکنهای رمزنگاری است که با استفاده از تکنولوژی بلاکچین گونهای دارایی دیجیتال ایجاد میکند که قابل تکثیر نیست.[۳] ان اف تی مفهوم خاصی است که حتی ویتالیک بوترین، نابغه دنیای کریپتو و مغز متفکر تیم توسعه آتریوم، هم نتوانسته بود آن را پیشبینی کند! او اعتراف کرد که ظهور دیفای برای وی عجیب نبود و منتظر چنین مفهومی بود، اما نتوانسته بود NFT یا همان توکن غیر مثلی را متصور شود. اکنون میبینیم ان اف تی روز به روز کاربرد بیشتری پیدا میکند و گستره استفاده از آن فراتر از دنیای ارز دیجیتال رفته است. به عنوان مثال توکن غیر مثلی بخشی جدانشدنی از مفهوم متاورس است که آینده دنیای دیجیتال را شکل میدهد. در نگاه کلی توکنهای ان اف تی توکنهایی هستند که برای سرمایههای دیجیتالی، به عنوان یک سند در نظر گرفته میشوند و کاملاً یکتا و غیر تکراری هستند.[۴][۵][۶]
رشد و جذابیت در جریان اصلی
[ویرایش]رمزهای بیمانند اولین بار با همه گیر شدن کریپتوکیتیز معروف شدند[۷][۸] و متعاقباً ۱۲٫۵ میلیون دلار سرمایه جمعآوری کردند.[۹] رربیتس، یک بازارگاه و محل مبادله برای این رمزها، ۶ میلیون دلار سرمایه جمعآوری کرد.[۱۰] گیمدکس، یک پلتفرم بازی با ورق قابل جمعآوری که توسط انافتیها امکانپذیر شده است، در یک دور ۸۰۰٬۰۰۰ دلار جمع کرد.[۱۱] دیسنترالند، یک دنیای مجازی مبتنی بر بلاکچین، ۲۶ میلیون دلار در یک عرضه اولیه سکه جمعآوری کرد[۱۲] و تا تاریخ سپتامبر ۲۰۱۸[بروزرسانی]، ۲۰ میلیون دلار اقتصاد داخلی داشت.[۱۳] نایکی برای کفشهای ورزشی انافتی مبتنی بر بلاکچین خود به نام 'کریپتوکیکس' حق اختراع در اختیار دارد.[۱۴]
آیا NFTها ایمن هستند؟
[ویرایش]توکنهای غیرقابل تعویض، که از فناوری بلاک چین درست مانند ارزهای دیجیتال استفاده میکنند، عموماً ایمن هستند ماهیت توزیع شده بلاک چینها، هک NFTها را دشوار (اگرچه غیرممکن نیست) میکند. یکی از خطرات امنیتی برای NFTها این است که اگر پلتفرم میزبان NFT از کار بیفتد، ممکن است دسترسی به توکن غیرقابل تعویض خود را از دست بدهید. در طول بازی کاربران با پیادهروی و ورزش ارز دیجیتال دریافت خواهند کرد. موبایل کاربر حرکات را ضبط میکند و در ازای آن نشانههایی به بازیکن میدهد. برای شروع این بازی باید کفشهای دیجیتال خریداری کرد. این کفشها که به صورت توکن NFT ارائه میشوند انواع مختلفی دارند و البته هزینه قابل توجهی نیز دارند.[۱۵][۱۶]
برنامههای کاربردی
[ویرایش]
از توکنهای غیرقابل معاوضه برای ایجاد داراییهای دیجیتال قابل تأیید مانند یک زمین، یک خانه یا هر دارایی دیگر و امکان همکاری پذیری دارایی در چندین سیستم عامل استفاده میشود.[۱۷] انافتیها در برنامههای خاصی که به موارد دیجیتالی منحصر به فرد مانند هنر رمزنگاری شده، مجموعههای رمزنگاری شده و بازی رمزنگاری نیاز دارند، استفاده میشوند.
هنر از اولین موارد استفاده بلاکچین بود. انافتیها اصالت و مالکیت هنر دیجیتال را ثابت میکنند.[۱۸] راه اندازی کریپتوپانکز در ژوئن ۲۰۱۷ راه را برای هنر «کمیاب» در بلاک چین آتریوم هموار کرد.[۱۹] DADA.art از مدل کریپتوپانکز ساخته شده و اولین بازار هنرهای کمیاب دیجیتالی را در اکتبر ۲۰۱۷ راه اندازی کرد.[۲۰]
بعداً، بازیهای محبوب بلاکچین مانند کریپتوکیتیز از توکنهای غیرقابل معاوضه ارائه شده در بلاکچین آتریوم استفاده کردند.[۲۱] انافتیها برای نمایش داراییهای درون بازی استفاده میشوند و به جای توسعه دهنده بازی، توسط کاربر کنترل میشوند.[۲۲] این موضوع اجازه میدهد تا داراییهای بازی در بازارهای شخص ثالث و خارج از محیط بازی بدون اجازه بازی ساز مورد معامله قرار بگیرد.[۲۳] بازی کریپتو کیتیز بر روی بلاک چین آتریوم ساخته شده است و توکنهای آن بر بستر شبکه ERC-721 قرار دارند.[۲۴] توکنهای ERC-721 غیرقابل تعویض هستند و هر کدام بهطور مستقل تأیید میشوند. این را مانند داشتن یک قطعه زمین در نظر بگیرید.[۲۵] اگر چه زمینهای مختلفی در جهان وجود دارد اما قطعه ای که شما مالک آن هستید بی نظیر است. این همان مفهوم و ماهیت بازی کریپتو کیتیها میباشد.[۲۶]
استانداردها
[ویرایش]ERC کوتاه شده عبارت “Ethereum Request for comment” است.[۲۷] استانداردهای ویژه توکن ساخته شدهاند تا از استفاده از بلاکچین در بازیها پشتیبانی کنند. این استانداردها شامل ERC-721 استفاده شده در بازی کریپتوکیتیز و استاندارد جدید ERC-1155 میباشند.[۲۸]
استاندارد ERC-721
[ویرایش]ERC721 اولین استاندارد برای ارائه داراییهای دیجیتال بیمانند بود. ERC721 یک برنامه قابل ارث بری بر مبنای زبن سالیدیتی است، به این معنی که توسعه دهندگان به راحتی میتوانید قراردادهای جدید بر مبنای ERC721 با استفاده از کتابخانه اپن زپلین ایجاد کنید.[۲۹]
استاندارد ERC-1155
[ویرایش]ERC1155 ایده نیمه مثلی را به دنیای انافتی میآورد و همچنین مجموعه ای فوقالعاده از قابلیت ERC721 را فراهم میکند، به این معنی که یک دارایی ERC721 میتواند با استفاده از ERC1155 ساخته شود.[۳۰]
کاربردها
[ویرایش]برای نخستین بار پای این اناف تیها به دنیای مد باز شد.[۳۱] بهنود طراح سرشناس مد برای نخستین بار زیرساخت خرید و فروش عرضه مد در خاورمیانه را بر پایهٔ انافتیها ایجاد و عرضه کرده است.[۳۲] برخی کاربردهای دیگر ان اف تی :هنر، امور مالی، صنعت موسیقی، گیمینگ و بازیهای رایانه ای، در زنجیره تأمین و …[۳۳]
برندها و کارآفرینان از ان اف تیها برای جمعسپاری مالی استفاده میکنند که این کار به شکل ایجاد ان اف تیها به عنوان پاداش یا سهام سرمایهگذاران عمل میکنند. همچنین از طریق حمایت مالی از یک پروژه هستند و به سرمایهگذاران امتیازات خاصی میدهند.[۳۴]
محبوبترین بازیهای ارز دیجیتال
[ویرایش]- هش راش (Hash Rush)
- اسپلینتر لند (Splinter Land)
- اینفینیت فلیت (Infinite Fleet)
- نئون دیستریکت (Neon District)
کفش مجازی ان اف تی
[ویرایش]در طی چند سال اخیر ایده پیادهروی با کفش مجازی و کسب درآمد از آن توجه همگان را به خود جلب کرده است. در ادامه به معرفی برخی اپلیکیشنهای داخلی و خارجی دارای کفش مجازی ان اف تی میپردازیم ولی در این زمینه هنوز نیازمند منابع بیشتری هستیم.
استپن (Step-N)
[ویرایش]در واقع این پروژه متشکل از یک برنامه اختصاصی است که به سیستم گام شمار تلفن هوشمند شما متصل میشود. شما بایستی در این برنامه حساب اختصاصی باز کرده و یک کفش ویژه را خریداری نمایید. این کفش در حقیقت نوعی توکن NFT است. متناسب با نوع توکن شما، به ازای حرکت تان، درآمدی برای شما لحاظ میشود.
شرکت اصلی استپن، Find Satoshi Labs، در سال ۲۰۲۱ توسط یک زوج استرالیایی، جری هوانگ و یاون رانگ، جهت ترویج یک سبک زندگی سالم تأسیس شد. آنها با الهامگیری از پروژههای متاورسی بازی کن، درآمد کسب کن (Play-To-Earn) مانند بازی اکسی اینفینیتی (Axie Infinity)، این بازی را راهاندازی و اصطلاح «حرکت کن- پولدار شو» (Move-To-Earn) را ابداع کردند.
کلاب گپ (club gap)
[ویرایش]شما میتوانید کفشهای مجازی خود را بپوشید و پیادهروی کنید یا بدوید! کلاب گپ، بهصورت خودکار از طریق شمارش گامهای شما جایزه به شما تعلق میگیرد. کلاب گپ با استفاده از فناوری جی پی اس، گامها و مسیر حرکت شما را ردیابی میکند و اگر پیادهروی روزانه شما، ۳۰ دقیقه و بیشتر باشد شما پول دریافت میکنید، ولی اگر کمتر از ۳۰ دقیقه باشد به شما پولی تعلق نمیگیرد.[۳۵]
بلیت ان اف تی (NFT-Ticketing)
[ویرایش]بلیتهای ان اف تی مزایای متعددی نسبت به بلیتهای کاغذی یا دیجیتال معمولی دارند. NFTها اطمینان حاصل میکنند که بلیت معتبر است. و نمیتوان آن را جعل کرد، زیرا غیرقابل تغییر است و تکثیر آنها غیرممکن است.[۳۶][۳۷]
بلیتهای NFT برای نشان دادن مالکیت یک تجربه یا رویداد خاص، مانند ورودی یک پارک موضوعی، یک رویداد ورزشی یا یک کنسرت استفاده میشود. میتوان از آنها برای ورود به رویداد و اثبات مالکیت و اعتبار آن استفاده کرد.[۳۸]
نکات مهم بازار فروش ان اف تی (NFT)
[ویرایش]سایتهای فروش ان اف تی به دستههای مختلفی تقسیم میشوند که شما قبل از اینکه محصولی به فروش برسانید باید دسته مربوطه به اثر خود را انتخاب کنید. به عنوان مثال سایتهایی هستند از جمله The Sandbox, Axie Infinity, Gods Unchained که مربوط به دسته گیم هستند.
شما میتوانید از بسترها و بلاکچینهای متفاوتی استفاده کنید که کارمزد هرکدام متفاوت هستند و حتی ممکن است کمتر از بلاکچین آتریوم باشد. حال ممکن است این سؤال برای شما پیش بیاید که چرا کاربران با اینکه میدانند کارمزد دیگر بسترها پایینتر است، چرا از بستر آتریوم استفاده میکنند؛ در جواب باید گفت استفاده از دیگر بسترها دارای محدودیتهای خاصی هستند و همچنین استفاده از بسترهای دیگر از شما میخواهد که ارزها یا توکنهای متفاوتی داشته باشید در صورتی که در بستر آتریوم شما کافی است که مقداری اتر داشته باشید و ارز اتر بر همگان آشناتر است.[۳۹][۴۰][۴۱]
کیف پولهای مناسب خرید و فروش ان اف تی
[ویرایش]شما برای اینکه از معاملات و خرید و فروش ان اف تیهای خود مطمئن باشید باید از کیف پولهای معتبر استفاده کنید، در این بخش به بررسی برخی از این کیف پولها میپردازیم:
- کیف پول کوین بیس: این کیف پول برای افرادی که به تازگی وارد حوزه ارزهای دیجیتال شدن بسیار کارآمد است؛ چراکه بستر این کیف پول بسیار ساده طراحی شده به گونهای که کاربران به راحتی بتوانند نقل و انتقالات خود را انجام دهند.
- کیف پول متامسک: این کیف پول به عنوان رقیب اصلی کیف پول کوین بیس شناخته میشود. این کیف پول به کاربران امکان ساخت کیف پول NFT را میدهد که بعد از این کار، کاربران میتوانند با تمام فروشگاهها که بر بستر آتریوم هستند ارتباط برقرار کنند.
- کیف پول تراست: این کیف پول فقط برای گوشیهای هوشمند مورد استفاده قرار میگیرد، اما محیطی امن و همچنین ساده برای کاربران فراهم میکند. از طرفی کیف پول تراست از ارزهای بسیار زیادی پشتیبانی میکند؛ چراکه با بلاکچینهای متفاوتی ادغام شده است.
منابع
[ویرایش]- ↑ Merriam Webster Definition
- ↑ Schroeder, Stan. "Crypto trading card game 'Gods Unchained' looks pretty sweet in first gameplay trailer". Mashable (به انگلیسی). Retrieved 2018-11-18.
- ↑ https://www.imna.ir/news/
- ↑ "Definition of NFT". Merriam-Webster. July 20, 2023.
- ↑ Yang, Maya (22 September 2023). "The vast majority of NFTs are now worthless, new report shows". The Guardian. Retrieved 26 September 2023.
- ↑ Vigliarolo, Brandon (21 September 2023). "95% of NFTs now totally worthless, say researchers". The Register (به انگلیسی). Retrieved 26 September 2023.
- ↑ Wong, Joon Ian. "CryptoKitties is jamming up the ethereum network". Quartz (به انگلیسی). Retrieved 2018-05-10.
- ↑ "CryptoKitties Mania Overwhelms Ethereum Network's Processing". Bloomberg.com (به انگلیسی). 2017-12-04. Retrieved 2018-05-10.
- ↑ "CryptoKitties raises $12M from Andreessen Horowitz and Union Square Ventures – TechCrunch". techcrunch.com (به انگلیسی). Retrieved 2018-05-07.
- ↑ "Crypto-collectibles and Kitties marketplace Rare Bits raises $6M – TechCrunch". techcrunch.com (به انگلیسی). Retrieved 2018-05-07.
- ↑ "Blockchain startup Gamedex raises $0.8 million seed round to build platform for digital collectible card games like Pokemon – TechStartups". techstartups.com (به انگلیسی). Retrieved 2018-05-07.
- ↑ Russo, Camilla (2018-06-12). "Making a Killing in Virtual Real Estate". Bloomberg. Retrieved 2018-09-05.
- ↑ Hankin, Aaron (2018-09-04). "People are making more than 500% buying property that doesn't actually exist". MarketWatch (به انگلیسی). Retrieved 2018-09-05.
- ↑ Beedham, Matthew (2019-12-10). "Nike now holds patent for blockchain-based sneakers called 'CryptoKicks'". Hard Fork | The Next Web (به انگلیسی). Retrieved 2020-12-23.
- ↑ "Investopedia". Investopedia (به انگلیسی). Retrieved 2025-06-06.
- ↑ Cox, Joseph (January 27, 2022). "This NFT on OpenSea Will Steal Your IP Address". Vice (به انگلیسی). Retrieved February 2, 2022.
- ↑ "Enjin is Creating a Real-Life Ready Player One, and It's Powered by Blockchain". VentureBeat (به انگلیسی). 2019-04-16. Retrieved 2019-08-14.
- ↑ "The Art World Needs Blockchain – Irish Tech News". irishtechnews.ie (به انگلیسی). Retrieved 2018-05-02.
- ↑ "how cryptopunks creators charmed the art world and paved the way for blockchain art". Breaker (به انگلیسی). 2019-01-19. Archived from the original on 12 March 2021. Retrieved 21 March 2021.
- ↑ "the blockchain art market is here". Artnome (به انگلیسی). 2017-12-17.
- ↑ Wong, Joon Ian. "The Ethereum world is now obsessed with breeding cartoon cats". Quartz (به انگلیسی). Retrieved 2018-05-02.
- ↑ "CryptoKitties shows everything can — and will — be tokenized". VentureBeat (به انگلیسی). 2017-12-04. Retrieved 2018-05-02.
- ↑ Wilson, Kathleen Bridget; Karg, Adam; Ghaderi, Hadi (October 2021). "Prospecting non-fungible tokens in the digital economy: Stakeholders and ecosystem, risk and opportunity". Business Horizons. 65 (5): 657–670. doi:10.1016/j.bushor.2021.10.007. S2CID 240241342.
- ↑ «مقایسه استانداردهای NFT: ERC-721 در برابر ERC-1155».
- ↑ Mendis, Dinusha (August 24, 2021). "When you buy an NFT, you don't completely own it – here's why". The Conversation (به انگلیسی). Retrieved November 23, 2021.
- ↑ آستیریک، ساره (۲۰۲۱-۰۹-۱۹). «بازی کریپتوکیتیز (CryptoKitties) و آموزش کسب درآمد از آن - آستیریک آکادمی». آستیریک آکادمی. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۶.
- ↑ «بررسی جامع بهترین استاندارد توکن؛ ERC-20، TRC-20 و BEP-20». ۲۰۲۲-۰۳-۰۵. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۶.
- ↑ Volpicelli, Gian (February 24, 2021). "The bitcoin elite are spending millions on collectable memes". Wired UK.
- ↑ "EIP-721: ERC-721 Non-Fungible Token Standard". Ethereum Improvement Proposals (به انگلیسی). Retrieved April 5, 2021.
- ↑ "EIP-1155: ERC-1155 Multi Token Standard". Ethereum Improvement Proposals (به انگلیسی). Retrieved April 5, 2021.
- ↑ "NFT Art". AI & Crypto Trends (به انگلیسی). 2024-10-03. Retrieved 2024-11-20.
- ↑ "First-Ever NFT Islamic Art Agency Launches In The Middle East - Architectural Digest Middle East" (به انگلیسی). Retrieved 2025-11-04.
- ↑ Kinsella, Eileen (April 29, 2021). "Think Everyone Is Getting Rich Off NFTs? Most Sales Are Actually $200 or Less, According to One Report". Artnet News. Retrieved November 19, 2021.
- ↑ "What is NFT,s and How to Profit from Them" (به انگلیسی). Retrieved 2025-06-06.
- ↑ https://donya-e-eqtesad.com/بخش-وب-گردی-96/3891534-کلاب-گپ-چیست-راه-بروید-درآمد-کسب-کنید
- ↑ Mwanza, Kevin (December 6, 2021). "New Study: NFT Prices Are Manipulated by Few with Wash Trades (Artificial Demand)". Moguldom. Retrieved January 16, 2022.
- ↑ "Traders are selling themselves their own NFTs to drive up prices". Engadget (به انگلیسی). February 4, 2022. Retrieved February 6, 2022.
- ↑ فاطمه (۲۰۲۳-۰۲-۱۵). «بلیط ان اف تی چیست؟». کرووس. دریافتشده در ۲۰۲۳-۰۳-۰۵.
- ↑ «تعیین ارزش NFTها | آکادمی نیما ایمانی». دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۷.
- ↑ «بررسی NFTها و نحوه معامله و توکنهای آن | آکادمی نیما ایمانی». دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۷.
- ↑ Osbourne, Charlie (January 24, 2022). "Hackers hijack smart contracts in cryptocurrency token 'rug pull' exit scams". ZDNet. Retrieved January 24, 2023.