پرش به محتوا

رمز غیرمثلی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
تصویری از یک توکن غیرقابل تعویض تولید شده توسط یک قرارداد هوشمند (برنامه ای که برای اجرای خودکار شرایط قرارداد طراحی شده است)

رمز معاوضه‌ناپذیر (به انگلیسی: Non-fungible token) ان‌اف‌تی (سَرنام انگلیسی: NFT)، رمز بیمانند یا رمزکلید یکتا نوع خاصی از رمز رمزنگارانه است که نماد چیزی منحصر به فرد است؛ بنابراین رمزهای بیمانند را نمی‌توان با یکدیگر معاوضه کرد.[۱] این در تضاد با ارزهای رمزپایه مانند بیت کوین و بسیاری از رمزهای شبکه یا کاربردی است که ماهیتی قابل معاوضه دارند.[۲]

ان‌اف‌تی یا توکن غیرقابل معاوضه یا رمز غیر مثلی (Non-Fungible Token)، نوعی خاص از توکن‌های رمزنگاری است که با استفاده از تکنولوژی بلاک‌چین گونه‌ای دارایی دیجیتال ایجاد می‌کند که قابل تکثیر نیست.[۳] ان‌اف‌تی مفهوم خاصی است که حتی ویتالیک بوترین، نابغه دنیای کریپتو و مغز متفکر تیم توسعه آتریوم، هم نتوانسته بود آن را پیش‌بینی کند! او اعتراف کرد که ظهور دیفای برای وی عجیب نبود و منتظر چنین مفهومی بود، اما نتوانسته بود ان‌اف‌تی یا همان توکن غیر مثلی را متصور شود. اکنون می‌بینیم ان‌اف‌تی روزبه‌روز کاربرد بیشتری پیدا می‌کند و گستره استفاده از آن فراتر از دنیای ارز دیجیتال رفته است. به‌عنوان مثال توکن غیر مثلی بخشی جدانشدنی از مفهوم متاورس است که آینده دنیای دیجیتال را شکل می‌دهد. در نگاه کلی توکن‌های ان‌اف‌تی توکن‌هایی هستند که برای سرمایه‌های دیجیتالی، به‌عنوان یک سند در نظر گرفته می‌شوند و کاملاً یکتا و غیر تکراری هستند.[۴][۵][۶]

رشد و جذابیت در جریان اصلی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

رمزهای بیمانند اولین بار با همه گیر شدن کریپتوکیتیز معروف شدند[۷][۸] و در پی آن ۱۲٫۵ میلیون دلار سرمایه جمع‌آوری کردند.[۹] رربیتس، یک بازارگاه و محل مبادله برای این رمزها، ۶ میلیون دلار سرمایه جمع‌آوری کرد.[۱۰] گیمدکس، یک پلتفرم بازی با ورق قابل جمع‌آوری که توسط ان‌اف‌تی‌ها امکان‌پذیر شده است، در یک دور ۸۰۰٬۰۰۰ دلار جمع کرد.[۱۱] دیسنترالند، یک دنیای مجازی مبتنی بر بلاکچین، ۲۶ میلیون دلار در یک عرضه اولیه سکه جمع‌آوری کرد[۱۲] و تا تاریخ سپتامبر ۲۰۱۸، ۲۰ میلیون دلار اقتصاد داخلی داشت.[۱۳] نایکی برای کفش‌های ورزشی ان‌اف‌تی مبتنی بر بلاکچین خود به نام 'کریپتوکیکس' حق اختراع در اختیار دارد.[۱۴]

آیا ان‌اف‌تی‌ها ایمن هستند؟

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

توکن‌های غیرقابل تعویض، که از فناوری بلاک چین درست مانند ارزهای دیجیتال استفاده می‌کنند، عموماً ایمن هستند ماهیت توزیع شده بلاک چین‌ها، هک ان‌اف‌تی‌ها را دشوار (اگرچه غیرممکن نیست) می‌کند. یکی از خطرات امنیتی برای ان‌اف‌تی‌ها این است که اگر پلتفرم میزبان ان‌اف‌تی از کار بیفتد، ممکن است دسترسی به توکن غیرقابل تعویض خود را از دست بدهید.

در طول بازی کاربران با پیاده‌روی و ورزش ارز دیجیتال دریافت خواهند کرد. موبایل کاربر حرکات را ضبط می‌کند و در ازای آن نشانه‌هایی به بازیکن می‌دهد. برای شروع این بازی باید کفش‌های دیجیتال خریداری کرد. این کفش‌ها که به‌صورت توکن ان‌اف‌تی ارائه می‌شوند انواع مختلفی دارند و البته هزینه قابل توجهی نیز دارند.[۱۵][۱۶]

برنامه‌های کاربردی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
این تصویر چهار از 10000 Vekings منحصر به فرد را نشان می‌دهد. Vekings مجموعه ای از ۹٬۹۹۹ توکن غیرقابل تغییر (NFT) است که در Ledger Digital Vechains ذخیره شده است (blockchain)

از توکن‌های غیرقابل معاوضه برای ایجاد دارایی‌های دیجیتال قابل تأیید مانند یک زمین، یک خانه یا هر دارایی دیگر و امکان همکاری پذیری دارایی در چندین سیستم عامل استفاده می‌شود.[۱۷] ان‌اف‌تی‌ها در برنامه‌های خاصی که به موارد دیجیتالی منحصر به فرد مانند هنر رمزنگاری شده، مجموعه‌های رمزنگاری شده و بازی رمزنگاری نیاز دارند، استفاده می‌شوند.

هنر از اولین موارد استفاده بلاکچین بود. ان‌اف‌تی‌ها اصالت و مالکیت هنر دیجیتال را ثابت می‌کنند.[۱۸] راه اندازی کریپتوپانکز در ژوئن ۲۰۱۷ راه را برای هنر «کمیاب» در بلاک چین آتریوم هموار کرد.[۱۹] DADA.art از مدل کریپتوپانکز ساخته شده و اولین بازار هنرهای کمیاب دیجیتالی را در اکتبر ۲۰۱۷ راه اندازی کرد.[۲۰]

بعداً، بازی‌های محبوب بلاکچین مانند کریپتوکیتیز از توکن‌های غیرقابل معاوضه ارائه شده در بلاکچین آتریوم استفاده کردند.[۲۱] ان‌اف‌تی‌ها برای نمایش دارایی‌های درون بازی استفاده می‌شوند و به جای توسعه دهنده بازی، توسط کاربر کنترل می‌شوند.[۲۲] این موضوع اجازه می‌دهد تا دارایی‌های بازی در بازارهای شخص ثالث و خارج از محیط بازی بدون اجازه بازی ساز مورد معامله قرار بگیرد.[۲۳] بازی کریپتو کیتیز بر روی بلاک چین آتریوم ساخته شده است و توکن‌های آن بر بستر شبکه ERC-721 قرار دارند.[۲۴] توکن‌های ERC-721 غیرقابل تعویض هستند و هر کدام به‌طور مستقل تأیید می‌شوند. این را مانند داشتن یک قطعه زمین در نظر بگیرید.[۲۵] اگر چه زمین‌های مختلفی در جهان وجود دارد اما قطعه ای که شما مالک آن هستید بی نظیر است. این همان مفهوم و ماهیت بازی کریپتو کیتی‌ها می‌باشد.[۲۶]

استانداردها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

ERC کوتاه شده عبارت “Ethereum Request for comment” است.[۲۷]

استانداردهای ویژه توکن ساخته شده‌اند تا از استفاده از بلاکچین در بازی‌ها پشتیبانی کنند. این استانداردها شامل ERC-721 استفاده شده در بازی کریپتوکیتیز و استاندارد جدید ERC-1155 می‌باشند.[۲۸]

استاندارد ERC-721

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

ERC721 اولین استاندارد برای ارائه دارایی‌های دیجیتال بیمانند بود. ERC721 یک برنامه قابل ارث بری بر مبنای زبن سالیدیتی است، به این معنی که توسعه دهندگان به راحتی می‌توانید قراردادهای جدید بر مبنای ERC721 با استفاده از کتابخانه اپن زپلین ایجاد کنید.[۲۹]

استاندارد ERC-1155

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

ERC1155 ایده نیمه مثلی را به دنیای ان‌اف‌تی می‌آورد و همچنین مجموعه ای فوق‌العاده از قابلیت ERC721 را فراهم می‌کند، به این معنی که یک دارایی ERC721 می‌تواند با استفاده از ERC1155 ساخته شود.[۳۰]

کاربردها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

برای نخستین بار پای این ان‌اف تی‌ها به دنیای مد باز شد.[۳۱] بهنود طراح سرشناس مد برای نخستین بار زیرساخت خرید و فروش عرضه مد در خاورمیانه را بر پایهٔ ان‌اف‌تی‌ها ایجاد و عرضه کرده است.[۳۲] برخی کاربردهای دیگر ان اف تی :هنر، امور مالی، صنعت موسیقی، گیمینگ و بازی‌های رایانه ای، در زنجیره تأمین و …[۳۳]

برندها و کارآفرینان از ان‌اف‌تی‌ها برای جمع‌سپاری مالی استفاده می‌کنند که این کار به شکل ایجاد ان اف تی‌ها به‌عنوان پاداش یا سهام سرمایه‌گذاران عمل می‌کنند. همچنین از طریق حمایت مالی از یک پروژه هستند و به سرمایه‌گذاران امتیازات خاصی می‌دهند.[۳۴]

محبوب‌ترین بازی‌های ارز دیجیتال

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  • هش راش (Hash Rush)
  • اسپلینتر لند (Splinter Land)
  • اینفینیت فلیت (Infinite Fleet)
  • نئون دیستریکت (Neon District)

کفش مجازی ان‌اف‌تی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در طی چند سال اخیر ایده پیاده‌روی با کفش مجازی و کسب درآمد از آن توجه همگان را به خود جلب کرده است. در ادامه به معرفی برخی اپلیکیشن‌های داخلی و خارجی دارای کفش مجازی ان‌اف‌تی می‌پردازیم ولی در این زمینه هنوز نیازمند منابع بیشتری هستیم.

استپن (Step-N)

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در واقع این پروژه متشکل از یک برنامه اختصاصی است که به سیستم گام شمار تلفن هوشمند شما متصل می‌شود. شما بایستی در این برنامه حساب اختصاصی باز کرده و یک کفش ویژه را خریداری نمایید. این کفش در حقیقت نوعی توکن ان‌اف‌تی است. متناسب با نوع توکن شما، به ازای حرکت تان، درآمدی برای شما لحاظ می‌شود.

شرکت اصلی استپن، Find Satoshi Labs، در سال ۲۰۲۱ توسط یک زوج استرالیایی، جری هوانگ و یاون رانگ، جهت ترویج یک سبک زندگی سالم تأسیس شد.

آن‌ها با الهام‌گیری از پروژه‌های متاورسی بازی کن، درآمد کسب کن (Play-To-Earn) مانند بازی اکسی اینفینیتی (Axie Infinity)، این بازی را راه‌اندازی و اصطلاح «حرکت کن- پولدار شو» (Move-To-Earn) را ابداع کردند.

کلاب گپ (club gap)

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

شما می‌توانید کفش‌های مجازی خود را بپوشید و پیاده‌روی کنید یا بدوید! کلاب گپ، به‌صورت خودکار از طریق شمارش گام‌های شما جایزه به شما تعلق می‌گیرد. کلاب گپ با استفاده از فناوری جی‌پی‌اس، گام‌ها و مسیر حرکت شما را ردیابی می‌کند و اگر پیاده‌روی روزانه شما، ۳۰ دقیقه و بیشتر باشد شما پول دریافت می‌کنید، ولی اگر کمتر از ۳۰ دقیقه باشد به شما پولی تعلق نمی‌گیرد.[۳۵]

بلیت ان‌اف‌تی (NFT-Ticketing)

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

بلیت‌های ان‌اف‌تی مزایای متعددی نسبت به بلیت‌های کاغذی یا دیجیتال معمولی دارند. ان‌اف‌تی‌ها اطمینان حاصل می‌کنند که بلیت معتبر است. و نمی‌توان آن را جعل کرد، زیرا غیرقابل تغییر است و تکثیر آنها غیرممکن است.[۳۶][۳۷]

بلیت‌های ان‌اف‌تی برای نشان دادن مالکیت یک تجربه یا رویداد خاص، مانند ورودی یک پارک موضوعی، یک رویداد ورزشی یا یک کنسرت استفاده می‌شود. می‌توان از آنها برای ورود به رویداد و اثبات مالکیت و اعتبار آن استفاده کرد.[۳۸]

نکات مهم بازار فروش ان‌اف‌تی (NFT)

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

سایت‌های فروش ان‌اف‌تی به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند که شما قبل از اینکه محصولی به فروش برسانید باید دسته مربوط به اثر خود را انتخاب کنید. به‌عنوان مثال سایت‌هایی هستند از جمله The Sandbox, Axie Infinity, Gods Unchained که مربوط به دسته گیم هستند.

شما می‌توانید از بسترها و بلاکچین‌های متفاوتی استفاده کنید که کارمزد هرکدام متفاوت هستند و حتی ممکن است کمتر از بلاکچین آتریوم باشد. حال ممکن است این سؤال برای شما پیش بیاید که چرا کاربران با اینکه می‌دانند کارمزد دیگر بسترها پایین‌تر است، چرا از بستر آتریوم استفاده می‌کنند؛ در جواب باید گفت استفاده از دیگر بسترها دارای محدودیت‌های خاصی هستند و همچنین استفاده از بسترهای دیگر از شما می‌خواهد که ارزها یا توکن‌های متفاوتی داشته باشید در صورتی که در بستر آتریوم شما کافی است که مقداری اتر داشته باشید و ارز اتر بر همگان آشناتر است.[۳۹][۴۰][۴۱]

کیف پول‌های مناسب خرید و فروش ان‌اف‌تی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

شما برای اینکه از معاملات و خرید و فروش ان اف تی‌های خود مطمئن باشید باید از کیف پول‌های معتبر استفاده کنید، در این بخش به بررسی برخی از این کیف پول‌ها می‌پردازیم:

  • کیف پول کوین بیس: این کیف پول برای افرادی که به تازگی وارد حوزه ارزهای دیجیتال شدن بسیار کارآمد است؛ چراکه بستر این کیف پول بسیار ساده طراحی شده به‌گونه‌ای که کاربران به راحتی بتوانند نقل و انتقالات خود را انجام دهند.
  • کیف پول متامسک: این کیف پول به‌عنوان رقیب اصلی کیف پول کوین بیس شناخته می‌شود. این کیف پول به کاربران امکان ساخت کیف پول ان‌اف‌تی را می‌دهد که بعد از این کار، کاربران می‌توانند با تمام فروشگاه‌ها که بر بستر آتریوم هستند ارتباط برقرار کنند.
  • کیف پول تراست: این کیف پول فقط برای گوشی‌های هوشمند مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما محیطی امن و همچنین ساده برای کاربران فراهم می‌کند. از طرفی کیف پول تراست از ارزهای بسیار زیادی پشتیبانی می‌کند؛ چراکه با بلاکچین‌های متفاوتی ادغام شده است.

منابع

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ Merriam Webster Definition
  2. ↑ Schroeder, Stan. "Crypto trading card game 'Gods Unchained' looks pretty sweet in first gameplay trailer". Mashable (in English). Retrieved 2018-11-18.
  3. ↑ https://www.imna.ir/news/
  4. ↑ "Definition of NFT". Merriam-Webster. July 20, 2023.
  5. ↑ Yang, Maya (22 September 2023). "The vast majority of NFTs are now worthless, new report shows". The Guardian. Retrieved 26 September 2023.
  6. ↑ Vigliarolo, Brandon (21 September 2023). "95% of NFTs now totally worthless, say researchers". The Register (in English). Retrieved 26 September 2023.
  7. ↑ Wong, Joon Ian. "CryptoKitties is jamming up the ethereum network". Quartz (in American English). Retrieved 2018-05-10.
  8. ↑ "CryptoKitties Mania Overwhelms Ethereum Network's Processing". Bloomberg.com (in English). 2017-12-04. Retrieved 2018-05-10.
  9. ↑ "CryptoKitties raises $12M from Andreessen Horowitz and Union Square Ventures – TechCrunch". techcrunch.com (in American English). Retrieved 2018-05-07.
  10. ↑ "Crypto-collectibles and Kitties marketplace Rare Bits raises $6M – TechCrunch". techcrunch.com (in American English). Retrieved 2018-05-07.
  11. ↑ "Blockchain startup Gamedex raises $0.8 million seed round to build platform for digital collectible card games like Pokemon – TechStartups". techstartups.com (in American English). Retrieved 2018-05-07.
  12. ↑ Russo, Camilla (2018-06-12). "Making a Killing in Virtual Real Estate". Bloomberg. Retrieved 2018-09-05.
  13. ↑ Hankin, Aaron (2018-09-04). "People are making more than 500% buying property that doesn't actually exist". MarketWatch (in American English). Retrieved 2018-09-05.
  14. ↑ Beedham, Matthew (2019-12-10). "Nike now holds patent for blockchain-based sneakers called 'CryptoKicks'". Hard Fork | The Next Web (in American English). Retrieved 2020-12-23.
  15. ↑ "Investopedia". Investopedia (in English). Retrieved 2025-06-06.
  16. ↑ Cox, Joseph (January 27, 2022). "This NFT on OpenSea Will Steal Your IP Address". Vice (in English). Retrieved February 2, 2022.
  17. ↑ "Enjin is Creating a Real-Life Ready Player One, and It's Powered by Blockchain". VentureBeat (in American English). 2019-04-16. Archived from the original on 5 اوت 2019. Retrieved 2019-08-14.
  18. ↑ "The Art World Needs Blockchain – Irish Tech News". irishtechnews.ie (in American English). Retrieved 2018-05-02.
  19. ↑ "how cryptopunks creators charmed the art world and paved the way for blockchain art". Breaker (in American English). 2019-01-19. Archived from the original on 12 مارس 2021. Retrieved 21 مارس 2021.
  20. ↑ "the blockchain art market is here". Artnome (in American English). 2017-12-17.
  21. ↑ Wong, Joon Ian. "The Ethereum world is now obsessed with breeding cartoon cats". Quartz (in American English). Retrieved 2018-05-02.
  22. ↑ "CryptoKitties shows everything can — and will — be tokenized". VentureBeat (in American English). 2017-12-04. Archived from the original on 26 فوریه 2021. Retrieved 2018-05-02.
  23. ↑ Wilson, Kathleen Bridget; Karg, Adam; Ghaderi, Hadi (October 2021). "Prospecting non-fungible tokens in the digital economy: Stakeholders and ecosystem, risk and opportunity". Business Horizons. 65 (5): 657–670. doi:10.1016/j.bushor.2021.10.007. S2CID 240241342.
  24. ↑ «مقایسه استانداردهای NFT: ERC-721 در برابر ERC-1155».
  25. ↑ Mendis, Dinusha (August 24, 2021). "When you buy an NFT, you don't completely own it – here's why". The Conversation (in English). Retrieved November 23, 2021.
  26. ↑ آستیریک، ساره (۲۰۲۱-۰۹-۱۹). «بازی کریپتوکیتیز (CryptoKitties) و آموزش کسب درآمد از آن - آستیریک آکادمی». آستیریک آکادمی. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۶.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  27. ↑ «بررسی جامع بهترین استاندارد توکن؛ ERC-20، TRC-20 و BEP-20». ۲۰۲۲-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  28. ↑ Volpicelli, Gian (February 24, 2021). "The bitcoin elite are spending millions on collectable memes". Wired UK.
  29. ↑ "EIP-721: ERC-721 Non-Fungible Token Standard". Ethereum Improvement Proposals (in English). Retrieved April 5, 2021.
  30. ↑ "EIP-1155: ERC-1155 Multi Token Standard". Ethereum Improvement Proposals (in English). Retrieved April 5, 2021.
  31. ↑ "NFT Art". AI & Crypto Trends (in English). 2024-10-03. Retrieved 2024-11-20.
  32. ↑ "First-Ever NFT Islamic Art Agency Launches In The Middle East - Architectural Digest Middle East" (in English). Architectural Digest Middle East. Retrieved 2025-11-04.
  33. ↑ Kinsella, Eileen (April 29, 2021). "Think Everyone Is Getting Rich Off NFTs? Most Sales Are Actually $200 or Less, According to One Report". Artnet News. Retrieved November 19, 2021.
  34. ↑ "What is NFT,s and How to Profit from Them" (in English). Retrieved 2025-06-06.
  35. ↑ https://donya-e-eqtesad.com/بخش-وب-گردی-96/3891534-کلاب-گپ-چیست-راه-بروید-درآمد-کسب-کنید
  36. ↑ Mwanza, Kevin (December 6, 2021). "New Study: NFT Prices Are Manipulated by Few with Wash Trades (Artificial Demand)". Moguldom. Retrieved January 16, 2022.
  37. ↑ "Traders are selling themselves their own NFTs to drive up prices". Engadget (in American English). February 4, 2022. Retrieved February 6, 2022.
  38. ↑ فاطمه (۲۰۲۳-۰۲-۱۵). «بلیط ان اف تی چیست؟». کرووس. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۰۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  39. ↑ «تعیین ارزش NFTها | آکادمی نیما ایمانی». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  40. ↑ «بررسی NFTها و نحوه معامله و توکن‌های آن | آکادمی نیما ایمانی». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  41. ↑ Osbourne, Charlie (January 24, 2022). "Hackers hijack smart contracts in cryptocurrency token 'rug pull' exit scams". ZDNet. Retrieved January 24, 2023.
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=رمز_غیرمثلی&oldid=44193419»