رفیق حریری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
رفیق حریری
Hariri.jpg
نخست‌وزیر لبنان
مشغول به کار
۳۱ اکتبر ۱۹۹۲ – ۶ دسامبر ۱۹۹۸
پس از رشید الصلح
پیش از سلیم الحص
مشغول به کار
۲۳ اکتبر ۲۰۰۰ – ۲۱ اکتبر ۲۰۰۴
پس از سلیم الحص
پیش از عمر کرامی
اطلاعات شخص
زاده رفیق بهاء الدین حریری
۱ نوامبر ۱۹۴۴(۱۹۴۴-11-0۱)
صیدا، لبنان
درگذشت ۱۴ فوریه ۲۰۰۵ میلادی (۶۰ سال)
بیروت، لبنان
ملیت  لبنان
همسر(ان) نازک عوده
فرزندان بهاءالدین، حسام‌الدین (۱۹۹۱ درگذشت)، سعدالدین، ایمن، فهد، هند
شغل فعال اقتصادی، سیاستمدار
مذهب اسلام سنی
لقب(ها) ابو بهاء

رفیق بهاءالدین حریری (ابو بهاء) (زاده ۱ نوامبر ۱۹۴۴ - درگذشته ۱۴ فوریه ۲۰۰۵)، سیاست‌مدار، نخست‌وزیر و فعال اقتصادی لبنانی _ سعودی بود. وی طی دو دوره بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۸ و ۲۰۰۰ تا استعفایش در ۲۰ اکتبر ۲۰۰۴ نخست‌وزیر لبنان بود. او رهبری پنج کابینه در دولت لبنان را طی دوران مسئولیتش برعهده داشت. حریری نقش کلیدی در بازسازی بیروت ایفا کرد.

حریری در ۱۴ فوریه ۲۰۰۵ توسط افراد ناشناس ترور شد. بر اثر این حادثه سازمان ملل تحقیقاتی پیرامون قتل وی را تحت عنوان دادگاه ویژه برای لبنان آغاز کرد و در دو گزارش نخست، به احتمال نقش دولت سوریه در این ترور اشاره نمود. ترور حریری تغییرات سیاسی بسیاری را در لبنان رقم زد و به رشته اتفاقاتی منتهی شد که وقوع انقلاب سدر و خروج نیروهای سوری از لبنان را در پی داشت.

زندگی و تحصیلات[ویرایش]

حریری در تاریخ ۱ نوامبر سال ۱۹۴۴ در یک خانواده مسلمان سنی در شهر بندری سیدون لبنان متولد شد. او دو خواهر و برادر داشت. او در مدرسه ابتدایی و متوسطه در سیدون تحصیل کرد و در مدیریت امور تجاری از دانشگاه عرب بیروت فارغ‌التحصیل شد.

دوران سیاستمداری[ویرایش]

حریری در سالهای ۱۹۸۰ یک فرد خود ساخته ثروتمندی بود که با کمک مالی و شرکت در گروه‌های مختلف لبنانی مشهور گردید. همزمان او در سال ۱۹۸۳ مشاور سیاسی شاهزاده بندر بن سلطان بود. او بعد از در سراشیبی قرار گرفتن ساف و در نبود یک رهبر قابل اعتماد مرد قدرتمند سنی در کشور شد که همزمان بود با سربرآوردن شبه نظامیان شیعه امل در لبنان. بعنوان نماینده سابق سعودی نقش مهمی را در عقد توافقنامه ۱۹۹۰ طائف داشت که به جنگ داخلی شانزده ساله لبنان خاتمه داد. در سال ۱۹۹۲ حریری اولین نخست‌وزیر بعد از جنگ در دولت پرزیدنت الیاس حراوی بود. او تا سال ۱۹۹۸ در این سمت بود که جای خود را به سلیم حوص داد. در حقیقت او در نتیجه جنگ قدرت بین حریری و پرزیدنت جدید امیل لحود از سمتش برکنار شد. درسال ۲۰۰۰ حریری مجدداً نامزد نخست‌وزیری بجای سلیم حص شد. در سپتامبر ۲۰۰۴ حریری طرفدار اجرای قرارداد ۱۵۵۹ شورای امنیت شد که خواهان عقب کشیدن کلیه نیروهای خارجی از لبنان است گردید. در اکتبر ۲۰۰۴ از سمت خود مستعفی و عمر کرامی جایگزین او شد.

سیاست‌های اقتصادی حریری از ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۸[ویرایش]

حریری یک سیاست اقتصادی پیشرفته‌ای را بنیان گذاشت. در ابتدای کار نخست‌وزیری‌اش طرحی بنام افق ۲۰۰۰ که نام دولتش برای نوسازی لبنان بود را شروع کرد. یک مؤلفه مهم افق ۲۰۰۰ بنیانگذاری یک شرکت خصوصی بنام سولیدر بود که نوسازی لبنان بعد از جنگ را بعهده گرفت. سولیدر با شرکت دولت و بخش خصوصی تأسیس شد. این شرکت بازسازی بخش جنوبی بیروت را هدف قرار داد و آنرا بسرعت به یک مرکز جدید شهری تبدیل کرد. در طرح ده ساله‌ای خصوصی‌سازی صنایع لبنان در برنامه‌اش بود. قراردادهای بسیاری در زمینه انرژی، ارتباطات، برق، فرودگاه‌ها و راهسازی بسته شد. مهمترین موضوع در طرح افق ۲۰۰ که مشخصاً خود رفیق حریری پشت آن بود ترغیب سرمایه گذاران خارجی و دعوت شرکتها و بخش خصوصی برای شرکت در بازسازی لبنان بود.

ترور[ویرایش]

وی در ۱۴ فوریه ۲۰۰۵ بر اثر انفجار بر سر راه کاروان موتوری‌اش در بیروت به قتل رسید. تحقیقات دربارهٔ قتل وی همچنان ادامه دارد و زیر نظر سازمان ملل متحد پی‌گیری می‌شودو رسیدگی به این پرونده بر عهده سرژ برامیرتز است آخرین گزارش برامیرتز حاکی از آن است که دی. اِن. اِی جمع‌آوری شده از صحنه جنایت نشان می‌دهد که انفجار منجر به قتل حریری احتمالاً به وسیله یک مرد جوان و به صورت انتحاری انجام گرفته‌است.[۱] دادگاه سازمان ملل نیز حکم بازداشت چهار عضو حزب‌الله لبنان را در رابطه با این موضوع صادر کرده‌است.[۲] حزب‌الله با استناد به تصاویر ویدئویی از تحرکات هوایی اسراییل در چهاردهم مارس سال ۲۰۰۵ بر فراز بیروت در مسیر حرکت رفیق حریری و نیز حضور «غسان الجد» یک روز قبل از ترور در محل جنایت، تا کنون اسرائیل را مسئول این ترور می‌داند.

سوریه در زمان قتل حریری نفوذ اطلاعاتی و نظامی گسترده‌ای در لبنان داشته‌است؛ ولی دمشق مکرراً آگاهی خود را از بمب‌گذاری مذکور رد کرده‌است. شورای امنیت سازمان ملل متحد با اجماع تمام اعضا خواستار همکاری کامل سوریه در تحقیقات سازمان ملل در این موضوع شده‌است و سرژ برامیرتز در دو گزارش اخیر خود از همکاری متقابل سوریه تقدیر کرده‌است.[۳]

در سپتامبر ۲۰۱۰، سعد حریری پسر رفیق حریری و نخست‌وزیر لبنان، با تجدیدنظر در مواضع پیشین خود، اتهام به سوریه در ترور پدرش را اشتباه و اتهامی سیاسی دانست.[۴] دو ماه پس از ترور رفیق حریری، نیروهای امنیتی و نظامی سوری تحت فشار اتهامات و افکار عمومی مجبور به خروج از لبنان شده بودند.

در نوامبر ۲۰۱۰ سی‌بی‌سی اظهار داشت که شواهد به دست آمده توسط پلیس لبنان و بعدها، سازمان ملل، ارتباط حزب‌الله لبنان و این ترور را نشان می‌دهد.[۵] با این حال دبیرکل حزب‌الله با رد تصادفی بودن تحرکات اطلاعاتی اسرائیل که حتی در روز ترور حریری هم رخ داده‌است، اعلام کرد که این تحرکات برای انجام عملیات صورت پذیرفته‌است، زیرا در این مناطق مراکز حزب‌الله وجود نداشت.

پنج نفر از اعضای حزب‌الله لبنان از طرف دادگاه بین‌المللی ویژه لبنان، مستقر در لاهه هلند، به نقش داشتن در سوءقصد به رفیق حریری متهم شدند. حزب‌الله همواره این اتهام‌ها را رد کرده‌است.[۶]

موضع گیری‌ها[ویرایش]

جیمز ماتیس وزیر دفاع آمریکا روز ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۷ طی یک مصاحبه مطبوعاتی با مجله «ایسلندر» وابسته به یک مرکز بررسی آمریکایی در واشینگتن انگشت اتهام قتل رفیق حریری را به سمت ایران و شبه نظامیانش نشانه رفت و مجدداً بر موضع پنتاگون که با دخالت‌های ایران در منطقه مخالف است تأکید کرد. ماتیس حکومت ایران را متهم کرد که در پشت قتل حریری و سایر قتل‌ها قرار دارد. وی گفت «مشکل، مردم ایران نیستند بلکه این رژیم است که قاتلان را به سراسر جهان اعزام می‌کند تا سفیران در تهران یا واشینگتن را به قتل برسانند». وی افزود «همین رژیم است که موشکها را به حزب‌الله لبنان یا در یمن به حوثی‌ها می‌دهد».[۷][۸][۹]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. "UN probe into murder of former Lebanese leader nears sensitive stage – inquiry chief". UN. ۱۸ دسامبر ۲۰۰۶. Archived from the original on ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۳.  Check date values in: |date=, |archivedate= (help)
  2. "Hariri murder: UN tribunal issues arrest warrants". BBC News. 30 ژوئن 2011. Archived from the original on 1 دسامبر 2012. Retrieved 1 دسامبر 2012.  Check date values in: |date=, |archivedate=, |accessdate= (help)
  3. http://en.wikipedia.org/wiki/Rafik_Hariri بخشی از آغازه از ویکی‌پدیای انگلیسی
  4. [۱]Lebanon PM: accusations against Syria were mistake, Associated Press.
  5. Macdonald, Neil (۲۱ نوامبر ۲۰۱۰). "CBC Investigation: Who killed Lebanon's Rafik Hariri?". CBC News. Archived from the original on ۱۸ دسامبر ۲۰۱۲. Retrieved ۱۸ دسامبر ۲۰۱۲.  Check date values in: |date=, |archivedate=, |accessdate= (help)
  6. «سعد حریری با انتقاد از ایران استعفا کرد». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۴ نوامبر ۲۰۱۷. 
  7. Full transcript: Defense Secretary James Mattis’ interview with The Islander
  8. US Defense chief accused Iran of being behind Hariri’s assassination, other murders
  9. ماتیس: إیران وراء اغتیال الحریری

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «رفیق الحریری». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی، بازبینی‌شده در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۷.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «en:Rafik Hariri»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۱۴ ژوئیه ۲۰۰۷).
  • ویگاه مرکز اطلاع‌رسانی فلسطین

پیوند به بیرون[ویرایش]