خبد
خباد لوباویچ[۱] (به عبری: חסידות חב"ד) یک جنبش مذهبی یهودیت حسیدی است که به صورت خیریه به یاری یهودیان در سراسر جهان میپردازد. مرکز جنبش بینالمللی خبد در بخش کراون هایتس محله بروکلین در شهر نیویورک در ایالات متحده آمریکا قرار دارد.
نام خباد به زبان عبری، سرواژه חכמה (حکمت) בינה (بصیرت) דעת (معرفت) است که سه ارزش مهم زندگی روحانی یهودیان را تشکیل میدهد.[۳] جنبش مذهبی خباد در سده ۱۸ میلادی، در شهر لیوزنو، در بلاروس به وجود آمد و هماینک دارای بیش از ۳٬۰۰۰ مرکز در سراسر جهان است.[۴]
جنبش خباد بیش از ۲۰۰٬۰۰۰ پیرو فعال دارد.[۵][۶][۷][۸] بیش از یک میلیون یهودی، حداقل یک بار در سال، در آئینهای مذهبی و مراسم خباد شرکت میکنند.[۹][۱۰][۱۱] مراسم مذهبی خباد برگرفته از آئین کابالا و تعلیمات اسحاق لوریا است.











تاریخچه
[ویرایش | اشتراکگذاری]جنبش خباد پس از اولین تجزیه لهستان در سال ۱۷۷۵ در شهر لیوزنو، استان پسکوف، امپراتوری روسیه (لیوزنای فعلی، بلاروس)، توسط شنور زالمان اهل لیادی، شاگرد دوو بر اهل مزریتچ، جانشین بنیانگذار یهودیان حسیدی، خاخام اسرائیل بعل شم طوف، تأسیس شد. خاخام دووبر شنوری، دومین خاخام، این جنبش را در سال ۱۸۱۳ به لیوباویچی (ליובאַװיטש، لیوباویش)، در روسیه امروزی، منتقل کرد.
این جنبش به مدت یک قرن در لیوباویچی متمرکز بود تا اینکه خاخام پنجم، خاخام شولوم دووبر شنیرسون، در سال ۱۹۱۵ این روستا را ترک کرد و به شهر روستوف-نا-دونو نقل مکان کرد. در طول دوره بین دو جنگ جهانی، به دلیل آزار و اذیت توسط بلشویکها، جنبش خبد-لوباویچ، تحت رهبری ششمین ربی، یوسف ییتزاک اشنیرسون، در ریگا و سپس در ورشو متمرکز بود. وقوع جنگ جهانی دوم باعث شد که ششمین ربی به ایالات متحده نقل مکان کند. از سال ۱۹۴۰، مرکز این جنبش در محله کراون هایتس بروکلین بوده است.
در حالی که این جنبش در طول تاریخ خود تعدادی از گروههای فرعی را ایجاد کرد، شاخه خبد-لوباویچ تنها شاخهای است که هنوز فعال است و آن را به خط اصلی بازمانده این جنبش تبدیل میکند. مورخ جاناتان سارنا، خبد را به عنوان جنبشی توصیف کرده است که در طول سالهای ۱۹۴۶ تا ۲۰۱۵ سریعترین نرخ رشد را در بین تمام جنبشهای مذهبی یهودی داشته است.
در اوایل دهه ۱۹۰۰، خاباد-لوباویچ بهطور قانونی خود را تحت عنوان آگوداس خسیدی خبد ("انجمن خسیدیهای خبد") ثبت کرد.
در دهه ۱۹۸۰، تنشهایی بین خبد و ساتمار خسیدیها در نتیجه چندین حمله به خسیدیهای خبد توسط ساتمار خسیدیها به وجود آمد. با توجه به این مشکلات، خاخام یهودی کرینسکی در نامهای به مجله تایم نوشت که برخی از خسیدیهای ساتمار مقصر قربانی کردن لوباویچها هستند.
سرکوب و تجدید حیات در روسیه
[ویرایش | اشتراکگذاری]جنبش خبد در روسیه تحت ظلم و ستم دولتی قرار گرفت. دولت روسیه، ابتدا تحت حکومت تزار و سپس تحت حکومت بلشویکها، همه خاخامهای خبد به جز یکی را زندانی کرد. بلشویکها همچنین تعدادی از حاسیدهای خبد را زندانی، تبعید و اعدام کردند. در طول جنگ جهانی دوم، بسیاری از حاسیدهای خباد به شهرهای سمرقند و تاشکند ازبکستان نقل مکان کردند و در آنجا مراکز کوچکی از زندگی حسیدی را تأسیس کردند، در حالی که همزمان به دلیل سرکوب زندگی مذهبی توسط دولت، به دنبال راههایی برای مهاجرت از روسیه شوروی بودند. دامنه خبد در آسیای مرکزی همچنین شامل تلاشهای قبلی بود که در دهه ۱۹۲۰ انجام شد. پس از جنگ و مدتها پس از انتقال مرکز جنبش خبد به ایالات متحده، این جنبش در روسیه شوروی فعال ماند و به یهودیان محلی معروف به رفوزنیکها که به دنبال کسب اطلاعات بیشتر در مورد یهودیت بودند، کمک میکرد. و در طول دوران شوروی، جنبش خبد یک شبکه مخفی در سراسر اتحاد جماهیر شوروی داشت. از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، آزار و اذیت دولتی علیه خبد متوقف شد. برل لازار، خاخام ارشد روسیه و فرستاده خباد، روابط گرمی با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، دارد. لازار همچنین مدالهای نشان دوستی و نشان «به خاطر شایستگی برای سرزمین پدری» را از او دریافت کرد.
رهبران خبد
[ویرایش | اشتراکگذاری]جنبش خباد توسط سلسلهای از خاخامهای حسیدی رهبری شده است. شاخه اصلی این جنبش، خبد-لوباویچ، هفت خاخام داشته است:
- خاخام شنور زالمان اهل لیادی (۱۷۴۵–۱۸۱۲)، جنبش خباد را در شهر لیوزنا تأسیس کرد. جنبش خباد به عنوان یک مکتب فکری جداگانه در جنبش حسیدی آغاز شد و بر گسترش آموزههای عرفانی حسیدی با استفاده از استدلال منطقی (ایجاد نوعی "عرفان عقلانی" یهودی) تمرکز داشت. اثر اصلی شنور زالمان تانیا (یا سفر شل بینونیم، "کتاب انسان عادی") است. تانیا کتاب اصلی تفکر خباد است و روزانه توسط پیروان جنبش خباد مطالعه میشود. سایر آثار شنور زالمان شامل مجموعهای از نوشتهها در مورد تفکر حسیدی و شولخان عاروخ هاراو، نسخهای اصلاحشده از قانون هلاخا است که هر دو بهطور منظم توسط پیروان خباد مطالعه میشوند. جانشینان شنور زالمان با نامهای خانوادگی مانند "شنوری" و "شنیرسون" (بعدها "شنیرسون") شناخته میشدند که نشان دهنده نسب آنها از بنیانگذار جنبش است. او معمولاً به عنوان "ربی پیر" (ییدیش: אַלטער רבי، رومی شده: Alter Rebbe یا عبری: אדמו"ר הזקן، رومی شده: Admur Hazoken) شناخته میشود.
- خاخام دوبر شنوری (۱۷۷۳–۱۸۲۷)، پسر خاخام شنور زالمان، جنبش خباد را در شهر لیوبوویچ (لوباویچ) رهبری کرد. رهبری او در ابتدا توسط خاخام آرون هالوی از استروسلی مورد مناقشه قرار گرفت، با این حال، خاخام دوبر عموماً به عنوان جانشین برحق پدرش و رهبر جنبش شناخته میشد. خاخام دوبر تعدادی از نوشتههای خود در مورد اندیشه حسیدی را منتشر کرد و آثار پدرش را تا حد زیادی گسترش داد. او همچنین برخی از نوشتههای پدرش را منتشر کرد. بسیاری از آثار خاخام دوبر متعاقباً توسط جنبش خباد بازنشر شدهاند. او معمولاً به عنوان خاخام میانهرو (ییدیش: מיטעלער רבי «خاخام میانی»، عبری: אדמו"ר האמצעי، لاتینشده: آدمور هائمتزوئی) شناخته میشود.
- خاخام مناخم مندل اشنیرسون (۱۷۸۹–۱۸۶۶)، نوه خاخام شنور زالمان و داماد خاخام دوبر. خاخام مناخم مندل پس از تلاش برای متقاعد کردن جنبش خباد برای پذیرش برادرزن یا عمویش به عنوان ربی، عنوان ربی خباد را به خود اختصاص داد و همچنین رهبری این جنبش را از شهر لیوبوویچ (لوباویچ) بر عهده گرفت. او تعدادی از آثار خود را در مورد اندیشه حسیدی و شریعت یهود منتشر کرد. خاخام مناخم مندل همچنین برخی از آثار پدربزرگش، خاخام شنور زالمان، را منتشر کرد. او معمولاً به عنوان تسماخ تسدک پس از عنوان رسپانسا (پاسخنامه) خود شناخته میشود.[ خاخام شموئل اشنیرسون (۱۸۳۴-۱۸۸۲)، هفتمین و کوچکترین پسر خاخام مناخم مندل بود. او عنوان ربی را در شهر لیوبوویچ (لوباویچ) به خود اختصاص داد، در حالی که چندین برادر دیگرش عنوان ربی را در شهرهای دیگر به خود اختصاص دادند و گروههای خباد خود را تشکیل دادند که برای چندین دهه وجود داشت. سالها پس از مرگ او، آموزههای او توسط جنبش خباد منتشر شد. او معمولاً با نام ماهاراش، مخفف مورینو هاراو شموئل ("معلم ما، خاخام شموئل") شناخته میشود.
- خاخام شالوم دوبر اشنیرسون (۱۸۶۰-۱۹۲۰)، پسر دوم شموئل، جانشین پدرش به عنوان خاخام شد. خاخام شالوم دوبر مدتی صبر کرد تا رسماً عنوان خاخام را بپذیرد، زیرا نمیخواست برادر بزرگترش، زالمان آرون، را آزرده خاطر کند. او یک یشیوا به نام تومچی تمیمیم تأسیس کرد. در طول جنگ جهانی اول، او به روستوف-نا-دونو نقل مکان کرد. بسیاری از نوشتههای او پس از مرگش منتشر شد و بهطور منظم در یشیواهای خباد مورد مطالعه قرار میگیرد. او معمولاً با نام راشاب، مخفف خاخام شالوم بر، شناخته میشود.
- خاخام یوسف اسحاق اشنیرسون (۱۸۸۰-۱۹۵۰)، تنها پسر شولوم دوبر، جانشین پدرش به عنوان خاخام خباد شد. خاخام یوسف اسحاق پس از تلاش دولت بلشویک برای اعدام او، از روسیه تبعید شد. او جنبش را از ورشو، لهستان، تا آغاز جنگ جهانی دوم رهبری کرد. خاخام یوسف اسحاق پس از فرار از دست نازیها، تا زمان مرگش در بروکلین، نیویورک زندگی کرد. او بخش زیادی از ساختار سازمانی فعلی خباد را تأسیس کرد و چندین سازمان مرکزی آن و همچنین سایر مؤسسات خبد، چه محلی و چه بینالمللی، را تأسیس کرد. او تعدادی از نوشتههای خود و همچنین آثار پیشینیان خود را منتشر کرد. او معمولاً به عنوان رایتز یا خاخام فریدیکر ("خاخام قبلی") شناخته میشود.
- مناخم مندل اشنیرسون (۱۹۰۲-۱۹۹۴)، داماد خاخام یوسف اسحاق و نتیجهی سومین خاخام لوباویچ، یک سال پس از مرگ پدرزنش عنوان خاخام را به خود اختصاص داد. خاخام مناخم مندل شبکه جهانی خباد را به شدت گسترش داد و صدها مرکز جدید خبد را در سراسر جهان تأسیس کرد. او بسیاری از آثار خود و همچنین آثار پیشینیان خود را منتشر کرد. آموزههای او بهطور منظم توسط پیروان خباد مطالعه میشود. او معمولاً به عنوان "خاخام لوباویچ" یا به سادگی "خاخام" شناخته میشود. حتی پس از مرگش، بسیاری همچنان او را به عنوان رهبر جنبش خبد مورد احترام قرار میدهند.
تأثیر خبد
[ویرایش | اشتراکگذاری]نفوذ خبد در میان یهودیان جهان از زمان جنگ جهانی دوم بسیار گسترده بوده است. خبد پیشگام جنبش ترویج یهودیت پس از جنگ جهانی دوم بود که یهودیت را به بسیاری از یهودیان جذب شده در سراسر جهان گسترش داد و منجر به تعداد قابل توجهی از baalei teshuva ("بازگشتگان" به یهودیت) شد. اولین کالج یشیوا/خاخامی برای چنین baalei teshuva, Hadar Hatorah، توسط خاخام Lubavitcher تأسیس شد. گزارش شده است که تا یک میلیون یهودی حداقل سالی یک بار در مراسم خبد شرکت میکنند.
به گفته روزنامهنگار استیون آی. وایس، ایدئولوژی خباد بهطور چشمگیری بر شیوههای ترویج یهودیان غیر حسیدی تأثیر گذاشته است. به دلیل گسترش آن به همه یهودیان، از جمله یهودیانی که کاملاً با سنتهای مذهبی یهودی بیگانه هستند، خباد به عنوان تنها گروه ارتدکس توصیف شده است که محبت زیادی را از بخشهای بزرگی از یهودیان آمریکایی برمیانگیزد.
فلسفه
[ویرایش | اشتراکگذاری]فلسفه حسیدی خباد بر مفاهیم مذهبی و معنوی مانند خدا، روح و معنای فرامین یهودی تمرکز دارد. نوشتههای کلاسیک یهودی و عرفان یهودی، به ویژه زوهر و کابالای خاخام اسحاق لوریا، اغلب در آثار خباد مورد استناد قرار میگیرند. این متون هم به عنوان منابع آموزههای خباد و هم به عنوان مطالبی برای تفسیر نویسندگان خباد مورد استفاده قرار میگیرند. بسیاری از این آموزهها در مورد چیزی که معمولاً به عنوان «آوردن بهشت به زمین» نامیده میشود، یعنی تبدیل زمین به مکانی برای سکونت خدا، بحث میکنند. فلسفه خباد ریشه در آموزههای خاخامهای یسروئیل بن الیزر (بعل شم توف، بنیانگذار حسیدیسم) و دوبر بن آبراهام، «مگید مزریتچ» (جانشین خاخام یسروئیل) دارد.
تانیا
[ویرایش | اشتراکگذاری]

تانیا (תניא) کتابی از ربی شنور زالمان است که اولین بار در سال ۱۷۹۷ منتشر شد. این کتاب اولین بررسی شماتیک از فلسفه اخلاق حسیدی و مبانی متافیزیکی آن است.
طبق گفتههای تانیا، عقل از سه فرایند به هم پیوسته تشکیل شده است: خُخما (حکمت)، بینا (فهم) و دَعت (دانش). در حالی که سایر شاخههای حسیدیسم در درجه اول بر این ایده تمرکز داشتند که «خدا قلب را میخواهد»، شنور زالمان استدلال میکرد که خدا ذهن را نیز میخواهد و همچنین استدلال میکرد که ذهن «دروازه» قلب است. او مطابق با فلسفه خباد، ذهن را بالاتر از قلب قرار داد و استدلال کرد که «فهم مادر ترس و عشق به خداست».[۱۲]
تانیا پنج بخش دارد. نام اصلی بخش اول سِفِر شِل بِینونیم، "کتاب واسطهها" است. همچنین به عنوان لیکوتی آماریم ("سخنان جمعآوریشده") شناخته میشود. سِفِر شِل بِینونیم کشمکش درونی فرد و مسیر حل آن را تحلیل میکند. با استناد به آیه کتاب مقدس «مسئله بسیار به تو نزدیک است، در دهانت، در قلبت، برای انجام دادن»، این فلسفه بر این مفهوم استوار است که انسان ذاتاً شر نیست؛ بلکه هر فردی یک تضاد درونی دارد که با دو تمایل متفاوت، خوب و بد، مشخص میشود.[۱۳]
چَباد اغلب خود را با آنچه مکاتب چَگاتِ حسیدیسم نامیده میشود، در تضاد قرار میداد. در حالی که همه مکاتب حسیدیسم تمرکز اصلی خود را بر احساسات قرار میدادند، چَباد احساسات را واکنشی به محرکهای فیزیکی مانند رقص، آواز یا زیبایی میدانست. از سوی دیگر، شِنور زالمان آموخت که ذهن باید احساسات را هدایت کند، و بنابراین تمرکز تفکر چَباد، مطالعه و دعا در تورات بود، نه باطنگرایی و آواز. شِنور زالمان، به عنوان یک تلمودیست، تلاش کرد تا کابالا و حسیدیسم را بر پایهای منطقی قرار دهد. در تانیا، او رویکرد خود را به عنوان moach shalit al halev تعریف میکند (به عبری: מוח שליט על הלב، "مغز حاکم بر قلب").[۱۴]
جامعه
[ویرایش | اشتراکگذاری]یک پیرو خباد، خباد خسید (یا حسید) (به عبری: חסיד חב"ד)، لوباویچر (ییدیش: ליובאַוויטשער)، خبادنیک (عبری: חבדניק) یا خبادسکِر (ییدیش: חבדסקער) نامیده میشود. پیروان خباد شامل پیروان حسیدی و همچنین غیرحسیدیهایی هستند که به کنیسههای خباد و سایر مؤسسات تحت مدیریت خباد پیوستهاند.
اگرچه جنبش خباد در اروپای شرقی تأسیس و در ابتدا در آنجا مستقر بود، اما جوامع مختلف خباد در سراسر جهان، از جمله کراون هایتس، بروکلین و کفار خباد، اسرائیل، پراکندهاند. این جنبش در گذشته تعداد قابل توجهی از پیروان سفاردی را به خود جذب کرده است. دههها، و برخی از جوامع خباد شامل یهودیان اشکنازی و سفاردی میشوند. به عنوان مثال، در مونترال، نزدیک به ۲۵٪ از خانوارهای خباد شامل یک والد سفاردی هستند.
به گفته جامعهشناسانی که یهودیت معاصر را مطالعه میکنند، جنبش خباد نه در دسته استاندارد هاردی و نه در دسته ارتدکس مدرن در میان یهودیان ارتدکس قرار میگیرد. این امر تا حدی به دلیل وجود تعداد هواداران و وابستگان خباد است که ارتدکس نیستند (که توسط برخی از محققان به عنوان «حسیدیهای غیر ارتدکس» لقب گرفتهاند)، عدم به رسمیت شناختن رسمی تمایزات سیاسی و مذهبی در یهودیت، و رابطه آشکار با یهودیان غیر ارتدکس که توسط فعالیت فرستادگان خباد نشان داده میشود.
جمعیت
[ویرایش | اشتراکگذاری]در سال ۲۰۱۸، مارسین وودزینسکی اولین تخمین جهانی از حسیدیسم در سراسر جهان را در اطلس تاریخی حسیدیسم انجام داد. وودزینسکی با استفاده از فهرستهای جوامع حسیدی، تخمین زد که خباد شامل ۱۶۰۰۰ تا ۱۷۰۰۰ خانوار یا ۹۰۰۰۰ تا ۹۵۰۰۰ نفر است که ۱۳٪ از کل جمعیت حسیدی را تشکیل میدهد و خباد را به عنوان دومین جامعه بزرگ حسیدی پس از جامعه ساتمار رتبهبندی میکند.[۱۵]
ایالات متحده
[ویرایش | اشتراکگذاری]رئیسجمهور رونالد ریگان از «دوستان آمریکایی لوباویچ» شمعدان دریافت میکند، کاخ سفید، ۱۹۸۴ تخمینها برای خباد و سایر گروههای حسیدی اغلب بر اساس برونیابی از اطلاعات محدود موجود در دادههای سرشماری ایالات متحده برای برخی از مناطقی است که حسیدیها در آن زندگی میکنند. یک تخمین در سال ۲۰۰۶ از مطالعهای بر روی جامعه خباد مونترال (تعیین میانگین اندازه خانوار) به دست آمد، که با توجه به زبان و سایر شاخصهای منتخب از دادههای سرشماری ایالات متحده، تخمین زده میشود که خباد در ایالات متحده تقریباً شامل ۴۰۰۰ خانوار است که بین ۲۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰۰ نفر را در بر میگیرد. از نظر رابطه خباد با سایر گروههای حسیدی، در منطقه کلانشهر نیویورک، خباد در منطقه نیویورک حدود ۱۵٪ از کل جمعیت حسیدی نیویورک را تشکیل میدهد. تخمین زده میشود که خباد رشد سالانه ۳٫۶٪ داشته باشد:
کراون هایتس - اندازه تخمینی جامعه خباد کراون هایتس ۱۲۰۰۰ تا ۱۶۰۰۰ نفر است. تخمین زده میشود که بین ۲۵٪ تا ۳۵٪ از حسیدیهای خباد در کراون هایتس به زبان ییدیش صحبت میکنند. این رقم بهطور قابل توجهی کمتر از سایر گروههای حسیدی است و ممکن است به دلیل اضافه شدن یهودیانی باشد که قبلاً حسیدی نبودند. همچنین تخمین زده شده است که بیش از ۲۰٪ از حاسیدیهای خباد در کراون هایتس به زبان عبری یا روسی صحبت میکنند. جامعه خباد کراون هایتس دارای بیس دین (دادگاه خاخامی) و شورای جامعه یهودیان کراون هایتس (CHJCC) خود است.
هیپسترهای خباد - از اواخر دهه ۲۰۰۰ تا دهه ۲۰۱۰، روند کوچکی از فرهنگپذیری متقابل خباد حسیدی و خرده فرهنگ هیپستر معاصر در جامعه یهودیان شهر نیویورک ظاهر شد. به گفته روزنامه یهودی دیلی فوروارد، به نظر میرسد تعداد کمی از اعضای جامعه حسیدی خباد، که عمدتاً در کراون هایتس، بروکلین ساکن هستند، اکنون به فرهنگهای مختلف خرده فرهنگ هیپستر محلی روی آوردهاند. این اعضا به عنوان هیپسترهای خباد یا حسیدیهای هیپستر شناخته میشوند.[۱۶]
اسرائیل
[ویرایش | اشتراکگذاری]کفار خباد - جمعیت کفر خباد در سال ۲۰۲۴، ۶۴۸۹ نفر تخمین زده شد؛ اعتقاد بر این است که همه ساکنان این شهر پیرو فرقه خباد هستند و این تعداد بر اساس آمار منتشر شده توسط اداره سرشماری اسرائیل است.[۶۰] تخمینهای دیگر، جمعیت این جامعه را حدود ۷۰۰۰ نفر تخمین میزنند.
صفد - جامعه خباد در صفد (تزفات) در جریان موج مهاجرت اروپای شرقی به فلسطین از ۱۷۷۷ تا ۱۸۴۰ شکل گرفت. جامعه خباد کنیسهها و مؤسساتی را در صفد تأسیس کرد. سکونت اولیه تا قرن بیستم رو به زوال گذاشت، اما پس از ابتکار هفتمین ربی در اوایل دهه ۱۹۷۰ که جامعه خباد را در شهر دوباره مستقر کرد، دوباره احیا شد. خاخام یشایا هالوی هوروویتز (۱۸۸۳–۱۹۷۸)، از نوادگان مستقیم خاخام یشایا هوروویتز، نویسنده کتاب «شنی لوخوت هابریت»، که در صفد متولد شده بود، از سال ۱۹۰۸ تا زمان مهاجرتش به ایالات متحده در طول جنگ جهانی اول، به عنوان خاخام جامعه خباد در صفد خدمت میکرد.[۶۲] اعضای جامعه خباد در طول تعطیلات یهودی، تلاشهای ترویجی متعددی انجام میدهند. این فعالیتها شامل نواختن شوفار برای سالمندان در روش هشانا، خواندن مگیلا برای بیماران بیمارستان در پوریم و برپایی سوکا در خیابان اصلی شهر در طول تعطیلات سوکوت است. ناچلات هار خباد در کریات ملاخی محل سکونت ۲۸۰۰ نفر است که دارای مؤسساتی از جمله یشیوا و مدرسه دخترانه هستند.
فرانسه
[ویرایش | اشتراکگذاری]تخمین زده میشود که جامعه خباد در فرانسه بین ۱۰۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰ نفر باشد. اکثریت جامعه خباد در فرانسه، نوادگان مهاجرانی از شمال آفریقا (به ویژه الجزایر، مراکش و تونس) در دهه ۱۹۶۰ هستند.
کانادا
[ویرایش | اشتراکگذاری]مونترال – تعداد تخمینی جامعه خباد در مونترال بزرگ ۱۵۹۰ نفر است. این تخمین از یک مطالعه اجتماعی در سال ۲۰۰۳ گرفته شده است. جامعه خباد در مونترال زمانی قبل از سال ۱۹۳۱ شکل گرفت. در حالی که آثار اولیه در مورد یهودیان کانادا اشاره کمی یا هیچ اشارهای به زندگی اولیه حسیدی در کانادا ندارند، محققان بعدی روایتهای خباد در کانادا را از دهههای ۱۹۰۰ و ۱۹۱۰ مستند کردهاند. استیون لاپیدوس خاطرنشان میکند که در مقالهای در سال ۱۹۱۵ در Canadian Jewish Chronicle که نمایندگان اولین کنفرانس یهودیان کانادا را فهرست میکند، از دو جماعت خباد نام برده شده است. یکی از جماعتها به عنوان خباد تورنتو و دیگری به سادگی به عنوان «جماعت لیباویتزر» ذکر شده است. ویلیام شفیر، جامعهشناس، خاطرنشان کرده است که برخی از حاسیدیهای خباد و هواداران آنها قبل از سال ۱۹۴۱ در مونترال اقامت داشتند، اما توضیح بیشتری نمیدهد. استیون لاپیدوس خاطرنشان میکند که در آگهی ترحیمی که در سال ۱۹۳۱ در روزنامه کندر اودلر، یک روزنامه ییدیش کانادایی، منتشر شد، خاخام مرحوم مناشه لاوت به عنوان بنیانگذار انشی معرفی شده است.
امارات متحده عربی
[ویرایش | اشتراکگذاری]دبی - مرکز جامعه یهودیان امارات متحده عربی دارای یک کنیسه و یک تلمود تورات است. ۱۰۰۰ مرغ کوشر در هفته توسط کوشر شچیتا محلی به این جامعه ارائه میشود. این جامعه توسط خاخام لوی دوکمن رهبری میشود.
ایران
[ویرایش | اشتراکگذاری]خباد به صورت رسمی دارای حضور در ایران نیست ولیکن حاخام اعظم جامعه یهودیان ایران، یهودا گرامی روابط نزدیکی با خباد دارد و از پیروان مناخم مندل اشنیرسون است.[۱۷] [۱۸]
سنتها و مراسم
[ویرایش | اشتراکگذاری]پیروان خباد از سنتهای خباد و مراسم دعا بر اساس کابالای لوریایی پیروی میکنند. آداب عمومی خباد که مینهاگیم (یا مینهاگی خباد) نامیده میشوند، این جنبش را از سایر گروههای حسیدی متمایز میکنند. برخی از آداب اصلی خباد، اعمال جزئی هستند که در تعطیلات سنتی یهودی انجام میشوند:
عید فصح - در جوامع خباد، در روز فصح، مرسوم است که تماس ماتزا (نان فطیر خورده شده در عید فصح) با آب محدود شود. این رسم گبروکتس (به زبان ییدیش: געבראָכטס، به معنای واقعی کلمه "شکسته") نامیده میشود. با این حال، در آخرین روز عید فصح، مرسوم است که عمداً ماتزا با آب تماس پیدا کند.
حانوکاه - رسم حاسیدیهای خباد این است که شمعدان چانوکاه را در مقابل چارچوب در اتاق (و نه روی طاقچه پنجره) قرار دهند. دعا – بنیانگذار خباد، بر اساس آموزههای کابالیستها، عمدتاً آریزال، آیین عبادی بسیار خاصی را برای دعاهای روزانه و اعیاد نوشت.
بنیانگذار خباد همچنین احکام مختلف هلاخایی دیگری از جمله استفاده از چاقوهای فولادی ضدزنگ برای ذبح حیوانات قبل از مصرف انسانی را وضع کرد که اکنون در همه فرقههای یهودیت بهطور جهانی پذیرفته شدهاند.
تعطیلات
[ویرایش | اشتراکگذاری]جنبش خباد روزهای متعددی را به عنوان روزهای خاص مشخص کرده است. تعطیلات اصلی شامل تاریخ آزادی رهبران جنبش، خاخامهای خباد، از زندان، و برخی دیگر مربوط به تولد رهبران، سالگرد مرگ و سایر رویدادهای زندگی است.
روزهای آزادی رهبران، توسط جنبش خباد به عنوان «روزهای آزادی» (عبری: יום גאולה (یوم گئولا)) جشن گرفته میشود. مشهورترین روز، یود تس کیسلو است - آزادی خاخام شنور زلمان اهل لیادی، بنیانگذار جنبش خباد. این روز همچنین «سال نو حسیدیسم» نامیده میشود.
سال تولد چندین رهبر این جنبش هر ساله جشن گرفته میشود، از جمله چای ایلول، تولد خاخام شنور زلمان اهل لیادی، بنیانگذار جنبش خباد، و یود آلف نیسان، تولد خاخام مناخم مندل اشنیرسون، هفتمین خاخام خباد.
سالگرد مرگ یا یارتزیت چندین تن از رهبران این جنبش هر ساله جشن گرفته میشود، از جمله یود شوات، یارتزیت خاخام یوسف اسحاق اشنیرسون، ششمین ربی خباد، گیمل تموز، یارتزیت خاخام مناخم مندل اشنیرسون، هفتمین ربی خباد، و چوف بیس شوات، یارتزیت چایا مشکا اشنیرسون، همسر ربی مناخم مندل اشنیرسون.
ساختار و مدیریت
[ویرایش | اشتراکگذاری]سازمان مرکزی خباد، نماینده این جنبش در کل، یعنی آگوداس چاسیدی خباد، به ریاست خاخام آبراهام شمتوف اداره میشود. شاخههای آموزشی، ترویجی و خدمات اجتماعی، مرکوس لانیونی چینوخ و ماخنه اسرائیل، به ریاست خاخام یهودا کرینسکی و همچنین انتشارات خباد-لوباویچ، انجمن انتشارات کهوت، اداره میشوند.
مراکز و مؤسسات محلی خباد معمولاً به عنوان اشخاص حقوقی جداگانه ثبت میشوند.
مؤسسات
[ویرایش | اشتراکگذاری]تا سال ۲۰۲۰، بیش از ۳۵۰۰ مرکز خباد در ۱۰۰ کشور وجود داشته است. فهرست آنلاین جنبش خباد حدود ۱۳۵۰ مؤسسه خباد را فهرست میکند. این تعداد شامل مدارس و سایر مؤسسات وابسته به خباد است. تعداد مراکز خباد در هر کشور متفاوت است. اکثر آنها در ایالات متحده و اسرائیل هستند. در بیش از ۱۰۰ کشور خباد حضور دارند.
در مجموع، طبق فهرست راهنمای آن، خباد در ۹۵۰ شهر در سراسر جهان حضور دارد: ۱۷۸ شهر در اروپا، ۱۴ شهر در آفریقا، ۲۰۰ شهر در اسرائیل، ۴۰۰ شهر در آمریکای شمالی، ۳۸ شهر در آمریکای جنوبی و حدود ۷۰ شهر در آسیا (به استثنای اسرائیل، از جمله روسیه).
بر اساس منطقه جغرافیایی
[ویرایش | اشتراکگذاری]اطلاعات بیشتر: سازمانهای وابسته به خباد § مؤسسات خباد بر اساس منطقه جغرافیایی حضور خباد از منطقهای به منطقه دیگر متفاوت است. قارهای که بیشترین تمرکز مراکز خباد را دارد، آمریکای شمالی است. قارهای که کمترین مراکز را دارد، آفریقا است.
خانههای خبد
[ویرایش | اشتراکگذاری]خانه خباد، مرکز اشاعه یهودیت ارتدکس توسط جنبش خباد است.[۱۹] این مراکز در بسیاری از نقاط جهان برپا شدهاند و به عنوان یک مرکز یهودی به فعالیتهای فرهنگی، آموزشی، مذهبی اشتغال دارند و در خدمت نیازهای جامعه یهودیان قرار دارند.[۲۰]
در تاریخ ۲۶ نوامبر ۲۰۰۸ میلادی، در یک رشته عملیات در بمبئی،[۲۱] «خانه خباد بمبئی» معروف به «خانه نریمان» مورد حمله گروهی ازمسلمانان قرار گرفت و شش تن از شهروندان اسرائیلی در آن حملات کشته شدند.[۲۲]
جمعآوری کمکهای مالی
[ویرایش | اشتراکگذاری]بودجه فعالیتهای یک مرکز خباد کاملاً به جامعه محلی متکی است. مراکز خباد از ستاد لوباویچ بودجه دریافت نمیکنند. برای عملیات روزمره، فرستادگان محلی تمام جمعآوری کمکهای مالی را خودشان انجام میدهند.
فرستادگان خباد اغلب از یهودیان محلی درخواست حمایت میکنند. این بودجه برای خرید یا بازسازی مراکز خباد، کنیسهها و میکواها استفاده میشود.
فعالیتها
[ویرایش | اشتراکگذاری]جنبش خباد در فعالیتهای متعددی در زندگی معاصر یهودیان مشارکت داشته است. این فعالیتها شامل ارائه آموزش یهودی به گروههای سنی مختلف، اطلاعرسانی به یهودیان غیر وابسته، انتشار ادبیات یهودی و اردوهای تابستانی برای کودکان و سایر فعالیتها میشود.
آموزش
[ویرایش | اشتراکگذاری]خباد تعدادی مؤسسه آموزشی را اداره میکند. اکثر آنها مدارس روزانه یهودی هستند؛ برخی دیگر آموزش متوسطه و بزرگسالان ارائه میدهند:
خباد بیش از ۱۰۰۰ مدرسه، پیشدبستانی و سایر مؤسسات آموزشی را در سراسر جهان اداره میکند. مدارس روزانه - در ایالات متحده، نزدیک به ۳۰۰ مدرسه روزانه و مدارس تکمیلی توسط خباد اداره میشود. یافتههای گزارش مطالعات در مورد مدارس روزانه یهودی و آموزش تکمیلی یهودی در ایالات متحده نشان میدهد که تعداد دانشآموزانی که در حال حاضر در حدود ۲۹۵ مدرسه خباد ثبت نام کردهاند، بیش از ۲۰۷۵۰ نفر است، اگرچه این رقم شامل کودکان حسیدی خباد و همچنین کودکان غیر خباد میشود.
مدارس متوسطه - خباد چندین مؤسسه آموزش متوسطه را اداره میکند که قابل توجهترین آنها Tomchei Tmimim برای مردان جوان و Bais Rivka برای زنان جوان است.
آموزش بزرگسالان - خباد برنامههای آموزش بزرگسالان را اجرا میکند، از جمله برنامههایی که توسط مؤسسه یادگیری یهودیان Rohr و شبکه یادگیری یهودیان سازماندهی شدهاند.
فعالیتهای ترویجی
[ویرایش | اشتراکگذاری]بسیاری از فعالیتهای این جنبش بر فعالیتهای ترویجی تأکید دارند. این به دلیل تشویق خاخام مناخم مندل اشنیرسون به پیروانش برای برقراری ارتباط با سایر یهودیان است. [۱۰۷] فعالیتهای ترویجی خباد شامل فعالیتهایی است که عمل به احکام یهودی (کارزارهای میتزوا) و همچنین سایر اشکال فعالیتهای ترویجی یهودیان را ترویج میدهد. بخش عمدهای از فعالیتهای ترویجی خباد توسط فرستادگان خباد انجام میشود (به شالیاخ (خباد) مراجعه کنید). بیشتر جوامعی که فرستادگان خباد به آنها دسترسی دارند، جوامع یهودی دیگری مانند یهودیان اصلاحطلب هستند.
خاخام یوسف ییتزاک اشنیرسون، ششمین رهبر شاخه خباد-لوباویچ از یهودیت حسیدی، و سپس جانشین او، خاخام مناخم مندل اشنیرسون، مسئول تمرکز فعالیتهای خباد بر روی فعالیتهای ترویجی بودند. خاخام اشنیرسون پیشگام در زمینه ترویج یهودیت ارتدکس (کیروو) بود.
هر یک از آنها تعداد زیادی از فرستادگان خاخام، معروف به «شلوچیم»، را برای اقامت در نقاط مختلف جهان به منظور ترویج اعزام کردند. مراکزی که این شلچیمها تأسیس کردند، «خانههای خباد» نامیده میشدند.
خباد از طریق کنیسههای خود و اشکال مختلف تلاشهای مستقیمتر برای ترویج، در برقراری ارتباط با یهودیان فعال بوده است. این سازمان به عنوان یکی از رهبران استفاده از خدمات رایگان تعطیلات برای دسترسی به فرقههای مختلف شناخته شده است.
خاخام یوسف اسحاق اشنیرسون، هسته ای از حسیدیم فداکار داشت که یشیووها و میکوههای زیرزمینی را اداره میکردند و خدمات شچیتا و ختنه آیینی را در اتحاد جماهیر شوروی ارائه میدادند.
مبارزات میتزوا
[ویرایش | اشتراکگذاری]خاخامهای خباد از همه یهودیان خواستهاند تا یهودیان غیرمذهبی را به پذیرش مناسک یهودی ارتدکس جذب کنند و آموزش میدهند که این فعالیت بخشی از فرایند ظهور مسیح است. خاخام مناخم مندل اشنیرسون از هر یهودی خواسته است: «حتی اگر کاملاً به زندگی توراتی متعهد نیستید، کاری انجام دهید. با یک میتزوا شروع کنید - هر میتزوایی - ارزش آن با این واقعیت که میتزوای دیگری وجود دارد که شما آماده انجام آن نیستید، کاهش نخواهد یافت.»
اشنیرسون همچنین ده میتزوای خاص را پیشنهاد کرد که به اعتقاد او برای معرفی به یهودیان غیرمذهبی توسط فرستادگان ایدهآل بود. این میتزواییم نامیده میشدند - به معنی «مبارزات» یا «تلاشها». این موارد شامل روشن کردن شمع قبل از شبات و اعیاد یهودی توسط زنان یهودی، پوشیدن تفیلین، چسباندن مزوزا، مطالعه منظم تورات، دادن تذکا، خرید کتابهای یهودی، رعایت کاشر (غذای کوشر)، مهربانی با دیگران، آموزش دینی یهودی و رعایت قوانین پاکی خانواده بود.
علاوه بر این، اشنیرسون بر گسترش آگاهی در مورد آماده شدن برای آمدن و ظهور مسیح، مطابق با فلسفه خود، تأکید کرد. او در مورد مسئولیت آموزش به هر یهودی با عشق نوشت و از همه یهودیان خواست که به آمدن قریبالوقوع مسیح، همانطور که توسط میمونیدس توضیح داده شده است، ایمان داشته باشند. او استدلال کرد که رستگاری بر اساس انجام اعمال نیک توسط یهودیان است و غیر یهودیان باید در مورد قوانین نوح آموزش ببینند.
اشنیرسون بر لزوم تشویق و ارائه آموزش قوی برای هر کودک، یهودی و غیر یهودی، تأکید داشت. به افتخار تلاشهای اشنیرسون در آموزش، کنگره ایالات متحده روز آموزش و مشارکت را در روز تولد عبری ربی (۱۱ نیسان) تعیین کرده است.
شلوچیم (فرستادگان)
[ویرایش | اشتراکگذاری]در سال ۱۹۵۰، خاخام مناخم مندل اشنیرسون از خباد خواست تا شلیخوس ("خدمت به عنوان فرستاده [انجام دهنده خدمات تبلیغی]") را آغاز کند. از آن زمان، خباد شلیخوم ("فرستادگان"، بهطور خلاصه شلیخ) به سراسر جهان نقل مکان کردهاند تا یهودیان غیرمذهبی را به پذیرش آداب یهودی تشویق کنند. آنها به یهودیان در تمام نیازهای مذهبیشان و همچنین با کمکهای فیزیکی و راهنمایی و آموزش معنوی کمک میکنند. هدف اعلام شده تشویق یهودیان به یادگیری بیشتر در مورد میراث یهودی خود و انجام یهودیت است.
هزاران خاخام، مربی، ذبحکننده آیینی و ختنهکننده آیینی آموزش دیده و برای خدمت به عنوان شلیخوم منصوب شدهاند. معمولاً یک خاخام جوان لوباویچ و همسرش، در اوایل بیست سالگی، با یک یا دو فرزند، به مکانی جدید نقل مکان میکنند و با استقرار در آنجا، خانواده بزرگی را تشکیل میدهند که به عنوان یک واحد خانوادگی، هدف خود را تحقق بخشیدن به مأموریت خود در نزدیک کردن یهودیان به یهودیت ارتدکس و تشویق غیریهودیان به پایبندی به هفت قانون نوح قرار میدهند.
شلوچیمها خانههای خباد، مدارس روزانه یهودی و اردوهای تابستانی یهودی را اداره میکنند. تا سال ۲۰۲۱، بیش از ۶۵۰۰ خانواده خبادی در سراسر جهان وجود دارد که بیش از ۳۵۰۰ مؤسسه را در بیش از ۱۱۰ کشور اداره میکنند خباد تا سال ۲۰۲۳ بزرگترین شبکه کنیسهها را در بین تمام جنبشهای یهودی اداره میکند.
تانک میتزوا
[ویرایش | اشتراکگذاری]تانک میتزوا وسیله نقلیهای است که توسط اعضای خباد که در فعالیتهای ترویجی مشارکت دارند، به عنوان یک "مرکز آموزشی و ترویجی" قابل حمل و یک "کنیسه کوچک" (یا "میناگوگ") استفاده میشود. تانکهای میتزوا معمولاً برای پیشبرد کمپینهای میتزوا استفاده میشوند. تانکهای میتزوا از سال ۱۹۷۴ در خیابانهای شهر نیویورک رایج بودهاند.[۱۱۶] امروزه، آنها در سراسر جهان در کشورهایی که خباد در آنها فعال است، استفاده میشوند.
فعالیتهای دانشگاهی
[ویرایش | اشتراکگذاری]در سالهای اخیر، خباد فعالیت خود را در دانشگاهها و کالجها بهطور قابل توجهی گسترش داده است. خباد در دانشگاه در دهها دانشگاه خارج از ایالات متحده فعال است، که برخی از آنها شامل کانادا، اسرائیل، انگلستان، اتریش، آلمان، فرانسه، هلند، مجارستان، ایتالیا، روسیه، آرژانتین، چین و استرالیا میشود. مراکز دانشجویی خباد در بیش از ۹۵۰ دانشگاه فعال هستند. آلن درشویتز گفته است: «حضور خباد در دانشگاههای امروزی کاملاً حیاتی است» و «ما نمیتوانیم آرام بگیریم تا زمانی که خباد در هر دانشگاه بزرگ دنیا حضور داشته باشد.»
CTeen
[ویرایش | اشتراکگذاری]شبکه نوجوانان خباد (CTeen) یک سازمان بینالمللی است که به آموزش جوانان یهودی در مورد میراثشان اختصاص دارد. این شبکه، بازوی نوجوانانه جنبش خباد است که توسط Merkos L'Inyonei Chinuch اداره میشود. بیش از ۱۰۰۰۰۰ عضو در سراسر جهان دارد و ۶۳۰ شعبه در ۴۴ کشور دارد. CTeen برای همه نوجوانان یهودی، صرف نظر از وابستگی، آزاد است و «سریعترین و متنوعترین سازمان جوانان یهودی در جهان» نامیده شده است.
این سازمان در سال ۲۰۱۰ تأسیس شد، و در سراسر جهان در شهرهایی مانند پاریس، ریودوژانیرو، لیدز، مونیخ، بوئنوس آیرس و نیویورک فعالیت میکند. مدیر آن خاخام شیمون ریوکین است و خاخام موشه کوتلارسکی به عنوان رئیس آن فعالیت میکند. شعبهها و برنامههای جداگانه توسط مدیران محلی مدیریت میشوند.
CTeen تعدادی برنامه مداوم و سالانه را اجرا میکند که برخی از آنها عبارتند از:
شباتون بینالمللی CTeen، یک آخر هفته الهامبخش سالانه که هزاران نوجوان را از سراسر جهان گرد هم میآورد. این برنامه شامل یک تجربه سنتی شبات در قلب Hasidic Crown Heights، مراسم تکمیل تورات در میدان تایمز و جوایز CTeen Choice در اسکله ۱۲ بروکلین است. این آخر هفته شامل یک کنسرت شنبه شب در میدان تایمز با اجرای مهمان توسط خوانندگانی مانند گاد الباز، یاکوف شوکی و نیسیم بلک، رپر آمریکایی Hasidic است. شبات بینالمللی CTeen 2026 حدود ۸۰۰۰ نوجوان یهودی را از ۶۰ کشور به شهر نیویورک آورد. CTeen XTREME، یک اردوی مسافرتی تابستانی که در آن اردونشینان با شرکت در ورزشهای شدید، رعایت یک شبات کاملاً بدون فناوری و رعایت کوشر در سفر، خود را از نظر جسمی و روحی به چالش میکشند. CTeen U، یک برنامه معتبر دانشگاهی که در آن نوجوانان در مورد فلسفه، اخلاق و تاریخ یهود میآموزند. این برنامه در سال ۲۰۱۹ از طریق همکاری با دانشگاه یشیوا راهاندازی شد.Heritage Quest، برنامههای سفر آموزشی که با هدف تعمیق ارتباط نوجوانان یهودی با میراث خود از طریق سفر به لهستان و اسرائیل، به نوجوانان این فرصت را میدهند که ریشههای خود را در منبع کشف کنند.
باشگاه غذای کوشر، یک باشگاه دبیرستانی فوق برنامه که در بیش از پنجاه دبیرستان در سراسر ایالات متحده فعالیت میکند و به عنوان یک ابتکار بشردوستانه برای ترویج سبک زندگی سالم، تغذیه بیخانمانها و ارائه تجربیات آموزشی و عملی در تهیه غذاهای سنتی یهودی فعالیت میکند.
دفتر ملی دانشگاه، هماهنگکننده Chabad on Campus، شبکهای از مراکز دانشجویی یهودی در بیش از ۲۳۰ دانشگاه در سراسر جهان (از آوریل ۲۰۱۶)، و همچنین مراکز منطقهای Chabad-Lubavitch در ۱۵۰ دانشگاه دیگر در سراسر جهان
Suicide Alert، کارگاههایی که نوجوانان را برای کمک به همسالانشان در مقابله با اضطراب و افسردگی ناشی از بیماری همهگیر کووید-۱۹ مجهز میکند. این کارگاهها توسط شعبههای CTeen در فلوریدا، نیوهمپشایر و نیوجرسی و سایر مناطق، با همکاری بنیاد خیریه گلت برگزار شدهاند.
انتشارات
[ویرایش | اشتراکگذاری]خباد ادبیات مذهبی یهودی را منتشر و توزیع میکند. تحت نظر انجمن انتشارات کهوت، انتشارات اصلی خباد، ادبیات یهودی به ۱۲ زبان مختلف ترجمه شده است. کهوت مرتباً کتابها را با قیمتهای تخفیفدار ارائه میدهد و میزبان کتابهای طنز است. کهوت معمولاً کتابهای نوشته شده یا رونویسی شده از خاخامهای خباد، کاسیدیمهای برجسته و سایر نویسندگانی که مطالب یهودی نوشتهاند را توزیع میکند.[نیازمند منبع] کهوت بخشی از Merkos L'Inyonei Chinuch، بازوی آموزشی این جنبش است.
خباد بیش از هر جنبش یهودی دیگری از رسانهها به عنوان بخشی از تجربه مذهبی، اجتماعی و سیاسی خود استفاده کرده است. آخرین رهبر آنها، مناخم مندل اشنیرسون، مستندترین رهبر یهودی در تاریخ بود. جنبش خباد انبوهی از مطالب یهودی را در اینترنت منتشر میکند. وبسایت اصلی خباد، Chabad.org، یکی از اولین وبسایتهای یهودی و اولین و بزرگترین جماعت مجازی است. این وبسایت نه تنها به اعضای خود، بلکه به یهودیان سراسر جهان نیز خدمت میکند. از دیگر وبسایتهای محبوب جامعه خباد میتوان به asktherav.com, anash.org, CrownHeights.info و سایت عبری COL.org.il اشاره کرد.
اینفلوئنسرهای رسانههای اجتماعی
[ویرایش | اشتراکگذاری]از جمله اینفلوئنسرهای رسانههای اجتماعی وابسته به خباد میتوان به میریام ازاگوی و یوسی فارو اشاره کرد. فارو ابتدا بهطور اتفاقی، سپس با جستجوی یهودیان مشهور و پرسیدن اینکه آیا حاضرند برای پیچیدن تفیلین با او ملاقات کنند، برای لیل دیکی، جیمز فرانکو و دیگر چهرههای عمومی تفیلین پیچید. از جمله اینفلوئنسرهای خباد، دانیل و رایزل نامدار، یک «کانال خانوادگی با هدف شکستن کلیشهها در مورد زندگی یهودیان» راهاندازی کردند.
اردوهای تابستانی
[ویرایش | اشتراکگذاری]خباد شبکه گستردهای از اردوگاهها را در سراسر جهان راهاندازی کرده است که بیشتر آنها از نام گان اسرائیل استفاده میکنند، نامی که توسط اشنیرسون انتخاب شده است، اگرچه اولین اردوگاه شبانه، بخش دختران به نام کمپ امونا بود. ۱۲۰۰ مکان وجود دارد که به ۲۱۰۰۰۰ کودک خدمت میکنند که اکثر آنها از خانوادههای ارتدکس نیستند. از این تعداد، ۵۰۰ اردوگاه در ایالات متحده هستند.
فعالیتهای سیاسی
[ویرایش | اشتراکگذاری]خاخام اشنیرسون خود را درگیر مسائل مربوط به حل و فصل مناقشه اسرائیل و اعراب کرد. او معتقد بود که به عنوان یک قانون یهودی،[۱۴۹] هرگونه امتیاز ارضی از طرف اسرائیل، جان همه یهودیان در سرزمین اسرائیل را به خطر میاندازد و بنابراین ممنوع است. او همچنین اصرار داشت که حتی بحث در مورد احتمال چنین امتیازاتی نشان دهنده ضعف است، حملات اعراب را تشویق میکند و بنابراین جان یهودیان را به خطر میاندازد.
در سیاست داخلی ایالات متحده، اشنیرسون از دخالت دولت در آموزش و پرورش حمایت کرد و از تأسیس وزارت آموزش و پرورش ایالات متحده در سال ۱۹۸۰ استقبال کرد، اما اصرار داشت که بخشی از مأموریت آموزشی یک مدرسه، گنجاندن ارزشهای مطرحشده در هفت قانون نوح است. او خواستار معرفی یک لحظه سکوت در ابتدای روز مدرسه شد و دانشآموزان را تشویق کرد که از این زمان برای افکار یا دعاهای بهبودبخشی که والدینشان پیشنهاد میدهند، استفاده کنند.
در سال ۱۹۸۱، اشنیرسون علناً خواستار استفاده از انرژی خورشیدی شد. اشنیرسون معتقد بود که ایالات متحده میتواند با توسعه فناوریهای انرژی خورشیدی به استقلال انرژی دست یابد. او استدلال کرد که وابستگی به نفت خارجی ممکن است منجر به سازش کشور بر سر اصول خود شود.
اختلاف کتابخانه با روسیه
[ویرایش | اشتراکگذاری]در سال ۲۰۱۳، قاضی فدرال ایالات متحده، رویس لمبرت، به نفع وکلای خباد که به دنبال تحریمهای تحقیرآمیز علیه سه سازمان روسی بودند، حکم داد تا کتابخانه اشنیرسون، ۱۲۰۰۰ کتاب متعلق به خاخام یوسف اشنیرسون که توسط بلشویکها در سالهای ۱۹۱۷–۱۹۱۸ مصادره و ملی شده بود، به کتابخانه خباد بروکلین بازگردانده شود. خاخام برل لازار، خاخام ارشد روسیه، با اکراه درخواست پوتین برای انتقال کتابخانه اشنیرسون به موزه یهودیان مسکو و مرکز تساهل را به عنوان نوعی مصالحه پذیرفت، که مورد انتقاد کتابخانه خباد قرار گرفت. اختلافات تاریخ ۲۰۰ ساله جنبش خباد شاهد چندین اختلاف نظر در سطح جنبش بوده است. دو اختلاف نظر عمده بر سر جانشینی رهبری در قرن نوزدهم رخ داد؛ یکی در دهه ۱۸۱۰ پس از مرگ بنیانگذار جنبش و دیگری در دهه ۱۸۶۰ پس از مرگ سومین ربی رخ داد. دو گروه فرعی کوچک دیگر نیز بعداً در تاریخ این جنبش تشکیل شدند. بحث عمده دیگر این جنبش، مسیحایی بودن خباد است که از دهه ۱۹۹۰ آغاز شد.
اختلافات جانشینی و گروههای فرعی
[ویرایش | اشتراکگذاری]تعدادی از گروهها از جنبش خباد جدا شدهاند و گروههای حسیدی خود را تشکیل دادهاند و گاهی اوقات خود را به عنوان جانشینان احتمالی ربیهای قبلی خباد معرفی میکنند. پس از مرگ ربیهای اول و سوم خباد، اختلافاتی بر سر جانشینی آنها به وجود آمد.
پس از مرگ خاخام شنور زالمان اهل لیادی، اولین خاخام خباد، اختلاف بر سر جانشینی او منجر به شکافی در درون این جنبش شد. در حالی که جانشین شناخته شده، پسر بزرگش، خاخام دوبر شنوری، شاگرد خاخام شنور زالمان، بود، خاخام آرون هالوی عنوان خاخام را به خود اختصاص داد و رهبری تعدادی از پیروانش را از شهر استراشلی (تشکیل سلسله استراشلی) بر عهده گرفت. گروه جدید دو خاخام داشت، خاخام آرون و پسرش خاخام حییم رفائل. گروه جدید سرانجام پس از مرگ خاخام حییم رفائل منحل شد. یکی از نکات اصلی که این دو خاخام بر سر آن اختلاف نظر داشتند، جایگاه وجد معنوی در دعا بود. آرون از این ایده حمایت کرد در حالی که خاخام دوبر تأکید داشت که وجد واقعی فقط میتواند نتیجه تفکر و مراقبه (هیسبونوس) باشد. خاخام دوبر استدلالهای خود را در این مورد در مجموعهای با عنوان Kuntres Hispa'alus ("رسالهای در باب وجد") منتشر کرد.
پس از مرگ سومین خاخام خباد، خاخام مناخم مندل اشنیرسون (تزماخ تسدک)، اختلاف بر سر جانشینی او منجر به تشکیل چندین گروه خباد شد. در حالی که خاخام شموئل اشنیرسون به عنوان وارث سلسله خباد-لوباویچ شناخته میشد، چندین برادر او گروههای خود را در شهرهای کوپی (تشکیل سلسله کاپوست)، نژین (تشکیل سلسله نیژین)، لیادی (تشکیل سلسله لیادی) و اووروچ (تشکیل سلسله آوروچ) تشکیل دادند. طول عمر این گروهها متفاوت بود؛ نیژین و آوروچ هر کدام یک خاخام، لیادی سه خاخام و کاپوست چهار خاخام داشتند. پس از مرگ آخرین خاخامهایشان، این گروهها در نهایت منحل شدند.
دو گروه فرعی کوچک دیگر توسط خباد حسیدیم تشکیل شدند. ملاچیم به عنوان یک گروه شبه حسیدیم تشکیل شد. این گروه ادعا میکند که آموزههای چهار ربی اول خباد را به رسمیت میشناسد، بنابراین با ربیهای بعدی خباد رقابت میکند. اولین و تنها ربی ملاچیم، ربی حییم آبراهام دوو بر لوین هاکوهن (۱۸۵۹/۱۸۶۰–۱۹۳۸)، که با نام "ملاخ" (به معنای واقعی کلمه "فرشته") نیز شناخته میشود، پیرو ربیهای چهارم و پنجم خباد بود. در حالی که پسر لوین تصمیم به جانشینی او نگرفت، گروه ملاچیم همچنان یشیوا و مینیان را در ویلیامزبورگ، بروکلین حفظ میکند. پس از مرگ هفتمین ربی خباد، ربی مناخم مندل اشنیرسون، تلاش شائول شیمون دویچ برای تشکیل یک جنبش خباد انشعابی، با نام دویچ به عنوان "لیوزنا ربی"، نتوانست حمایت عمومی را جلب کند.[۲۳]
مسیحگرایی خباد
[ویرایش | اشتراکگذاری]
چند سال قبل از مرگ اشنیرسون، برخی از اعضای جنبش خباد اعتقاد خود را مبنی بر مسیح بودن مناخم مندل اشنیرسون ابراز کردند. کسانی که به این باورها پایبند بودند، مشیخیست (مسیحگرا) نامیده میشدند. یک بیان اعتقادی معمول برای مسیحگراهای خباد، سرود و آوازی است که به عنوان یچی آدونینو ("زنده باد استاد ما"، عبری: יחי אדונינו) شناخته میشود.
از سال ۱۹۹۴، برخی از پیروان خباد همچنان به اشنیرسون به عنوان مسیح یهودی اعتقاد دارند. مسیحگرایان خباد یا معتقدند که اشنیرسون از مرگ زنده خواهد شد تا به عنوان مسیح آشکار شود یا این باور را دارند که اشنیرسون از ابتدا هرگز نمرده است. پدیده مسیحایی خباد عمدتاً با نگرانیهای عمومی یا مخالفت رهبران یهودی غیر خباد مواجه شده است.
مقامات اسرائیلی
[ویرایش | اشتراکگذاری]ایتامار بن گویر و یوآو گالانت به دفتر مرکزی خباد دعوت شدند. به گفته خاخام موتی سلیگسون، سخنگوی خباد، «بن گویر توسط برخی از اعضای جامعه دعوت شده بود، اما این رویداد رسماً توسط رهبری کنیسه تأیید یا سازماندهی نشده بود.». معترضان در خارج از ساختمان تظاهرات کردند. طبق گزارشها، یکی از ساکنان بروکلین پس از اینکه گروهی از مردان ارتدکس، زن نقابدار را با معترضی علیه بازدید بن گویر اشتباه گرفتند، «تعقیب، لگد، تف و پرتاب اشیاء» شد. قرار بود بن گویر همچنین در مراسمی در موزه کودکان یهودی در بروکلین، یک مؤسسه رسمی خباد، برای جمعآوری کمک مالی برای خباد هبرون شرکت کند، اگرچه این مراسم لغو شد.[نیاز به لینک بایگانی جدید] خباد هبرون «به صورت هفتگی به هزاران سرباز ارتش اسرائیل خدمت میکند». سفر بن گویر پس از بازدید گالانت که حکم بازداشت از دادگاه بینالمللی کیفری را دارد، انجام شد.
انتصاب IAA
[ویرایش | اشتراکگذاری]در ماه مه ۲۰۲۶، وزیر میراث، آمیخای الیاهو، نامزدی استر «استی» شرایبر، رهبر «گروه نسل بعدی اسرائیل»، یک سازمان غیردولتی وابسته به خباد، را برای سمت رئیس IAA به سازمان آثار باستانی اسرائیل (IAA) و دولت ارائه کرد. این پیشنهاد انتقادهایی را در میان باستانشناسان اسرائیلی به دنبال داشت، که شصت نفر از آنها دادخواستی را به دادگاه عالی ارائه دادند و خواستار جلوگیری از انتصاب شرایبر شدند.
در هنر
[ویرایش | اشتراکگذاری]هنر
[ویرایش | اشتراکگذاری]هنرمندان حاسیدی خباد، هندل لیبرمن و زالمان کلاینمن، صحنههایی از فرهنگ حاسیدی خباد، از جمله مراسم مذهبی، مطالعه و دعا، را نقاشی کردهاند. هنرمند حاسیدی خباد، میکوئل موچنیک، صحنههایی از لشکرکشیهای میتزوا را نقاشی کرده است.
هنرمند و شالیاخ، ییتچوک مولی، تکنیکهای سیلک اسکرین، رنگهای روشن و تصاویر یهودی و حسیدی را برای خلق نوعی «هنر پاپ خبادی» اقتباس کرده است.
موسیقی
[ویرایش | اشتراکگذاری]خوانندگان، آوراهام فرید و بنی فریدمن، ضبطهایی از آهنگهای سنتی خباد را در آلبومهای موسیقی معاصر یهودی ارتدکس خود گنجاندهاند. اندی استاتمن، هنرمند بلوگرس، نیز ملودیهای معنوی خباد (نیگونیم) را ضبط کرده است.
ماتیسیاهو، هنرمند رگی، بخشهایی از نیگونیم خباد و اشعاری با مضامین فلسفی خباد را در برخی از آهنگهای خود گنجانده است.
در سال ۲۰۲۲، یک گروه تئاتر اسرائیلی، نمایش موزیکال «هاخبادنیکیم» با موضوع خباد را تولید کرد که داستان دو مرد جوان از کفار خباد را دنبال میکند که برای زندگی به تلآویو میروند. این موزیکال ۱۴۰ دقیقه طول میکشد.
ادبیات
[ویرایش | اشتراکگذاری]در اواخر دهه ۱۹۳۰، فیشل اشنیرسون، روانپزشک، نظریهپرداز تربیتی و از نوادگان بنیانگذار خباد، رمانی به زبان ییدیش با عنوان «حیم گراویتزر: داستان سقوط کرده از دنیای خباد» نوشت. این رمان به بررسی مبارزه معنوی یک حسیدی خبادی میپردازد که به ایمان خود شک میکند و سرانجام در انجام کارهای خیریه آرامش مییابد.
خییم پوتوک، رماننویس، اثری با عنوان «نام من آشر لو است» نوشت که در آن یک نوجوان حسیدی بین شور هنری خود و هنجارهای جامعه دست و پنجه نرم میکند. جامعه «لاداور» اشارهای ظریف به جامعه لوباویچر در کراون هایتس است.
زوی یایر، شاعر خباد، اشعاری در مورد موضوعات فلسفی خباد از جمله راتزو وشوف (اشتیاق معنوی) سروده است.
کلیفورد مت، نویسنده و ناشر یهودی آمریکایی، داستان علمی تخیلی کوتاهی نوشت که پیروان آینده «هفتادمین ربی» خباد و تلاشهای آنها برای گسترش نفوذشان در سیارهای بیگانه به نام تاو ستی چهارم را به تصویر میکشد. این داستان از نگاه یک دانشجوی جوان یشیوا فرازمینی روایت میشود.
ریچارد هوروویتز، نویسنده و ناشر یهودی آمریکایی، خاطراتی با عنوان «یشیوای پسران» نوشت و دوران تدریس خود در یشیوای خباد در لسآنجلس را شرح داد.
باورهای مذهبی
[ویرایش | اشتراکگذاری]پانویس
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ همچنین مشهور به خباد یا لوباویچ
- ↑ Gopnik, Blake (2006-10-17). "Illustrating That Looks Aren't Everything". Washingtonpost.com. Retrieved 2010-05-12.
- ↑ افسر ارشد آلمان نازی که به نجات یهودیان پرداخت بایگانیشده در ۲۵ اوت ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine, وزارت امور خارجه اسرائیل
- ↑ بازگشایی بزرگترین کنیسه یهودیان در آلمان, دویچه وله فارسی
- ↑ The perfect matzo a matter of timing, آسوشیتد پرس April. 12, 2006
- ↑ «Wertheimer, Jack. A People Divided: Judaism in Contemporary America. New York: Basic Books (A Division of Harper Collins) (1993); pg. xiv–xv». بایگانیشده از اصلی در ۹ فوریه ۲۰۰۴. دریافتشده در ۲۳ سپتامبر ۲۰۰۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Occhiogrosso, Peter. The Joy of Sects: A Spirited Guide to the World's Religious Traditions. New York: Doubleday (1996), Chapter: Judaism; pg. 250.
- ↑ Andryszewski, Tricia. Communities of the Faithful: American Religious Movements Outside the Mainstream. Bookfield, Connecticut: Millbrook Press (1997); pg. 95.
- ↑ Editor's Notes: The Rebbe's army marches forward بایگانیشده در ۲ دسامبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine, David Horovitz, The Jerusalem Post, Nov. 18, 2004
- ↑ Slater, Elinor and Robert, Great Jewish Men, Jonathan David Publishers 1996 (ISBN 0-8246-0381-8). Page 279.
- ↑ «Chabad Lubavitch centre set for River Heights area». بایگانیشده از روی نسخهٔ اصلی در ۹ ژوئیه ۲۰۰۷. دریافتشده در ۹ ژوئیه ۲۰۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Tanya, Shneur Zalman of Liadi, Chapter 13.
- ↑ The Encyclopedia of Hasidism, "Tanya", Jonathan Sacks, pp. 475–477 (15682–11236)
- ↑ The Encyclopedia of Hasidism, "Tanya", Jonathan Sacks, pp. 475–477 (15682–11236)
- ↑ Maya Balakirsky Katz (2010). The Visual Culture of Chabad. Cambridge University Press.
- ↑ Comenetz, Joshua. "Census-based estimation of the Hasidic Jewish population." Contemporary Jewry 26, no. 1 (2006): 35.
- ↑ https://www.chabad.org/news/article_cdo/aid/5294205/jewish/Irans-Chief-Rabbi-Meets-Global-Rabbinic-Leaders-on-Visit-to-New-York.htm
- ↑ https://anash.org/the-rebbes-picture-in-a-mikvah-in-tehran-iran/
- ↑ نیویورک تایمز، شماره ۱۶ دسامبر ۲۰۰۵
- ↑ خانه خبد
- ↑ Last gunmen in Mumbai gunned down, The Jerusalem Post
- ↑ خاکسپاری شش تن از قربانیان عملیات تروریستی هند در اسرائیل بایگانیشده در ۱۳ ژانویه ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine, وزارت امور خارجه اسرائیل
- ↑ Mintz, Jerome R. (1992). Hasidic People: A Place in the New World. Harvard University Press. pp. 21–26. ISBN 978-0-674-04109-7.
- ↑ How to Build a Sukkah, The Chabad