جیمز دین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جیمز دین
James Dean
James Dean in Rebel Without a Cause.jpg
جیمز دین در ۱۹۵۵
زاده ۸ فوریهٔ ۱۹۳۱(۱۹۳۱-02-0۸)
مریون، ایندیانا، ایالات متحده آمریکا
مرگ ۳۰ سپتامبر ۱۹۵۵ میلادی (۲۴ سال)
چولامه، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا
دلیل مرگ
تصادف رانندگی
آرامگاه
گورستان پارک، فرمونت، ایالات متحده آمریکا
شغل بازیگر
سال‌های فعالیت ۱۹۵۰–۱۹۵۵
امضاء Firma de James Dean.svg
جیمز دین در شورش بی‌دلیل

جیمز بایرُن دین (به انگلیسی: James Byron Dean) (۸ فوریه ۱۹۳۱ – ۳۰ سپتامبر ۱۹۵۵) هنرپیشه آمریکایی هالیوود و نامزد دو اسکار بهترین بازیگر مرد بود. وی اولین بازیگری بود که پس از مرگ نامزد اسکار شد و تنها کسی است که دو بار پس از مرگش نامزد اسکار شده‌است،[۱] مرگ نابهنگام دین در ایجاد جایگاه افسانه ایش مؤثر بود. او وقتی که سوار پورش خود (حرامزاده کوچولو) بود در اثر تصادف در گذشت.

زندگی[ویرایش]

جیمز بایرون دین در سال ۱۹۳۱ در ایندیانای آمریکا زاده شد. در ۱۸ سالگی به کالیفرنیا رفت و در رشته تئاتر دانشگاه یوسی‌ال‌ای به تحصیل پرداخت. نخستین نقش نمایشی را در ۱۹۵۰ بازی کرد و پس از آن به نیویورک رفت. نخستین بار در سال ۱۹۵۱ در فیلم ملوان برحذر بازی کرد.[۲] در سال ۱۹۵۵ اولین نقش مهم خود را در فیلم شرق بهشت (الیا کازان) ایفا کرد و سپس در فاصله چند ماه در دو فیلم غول (جورج استیونس) و شورش بی‌دلیل (نیکلاس ری) پشت سرهم بازی کرد. دین در ۳۰ سپتامبر ۱۹۵۵ در سن ۲۴ سالگی در تصادف رانندگی کشته شد.[۳]

زندگی شخصی[ویرایش]

جیمز دین با زنان متعددی رابطه‌های کوتاهی داشت. جدی‌ترین رابطهٔ او با بازیگر ایتالیایی، پیر آنجلی بوده‌است که با ازدواج ناگهانی آنجلی پایان یافت.

دین در زندگی شخصی یک دوجنس‌گرا بود گرچه برخی از زندگینامه نگاران و نزدیکان وی معتقدند او همجنسگرا بوده است.[۴][۵][۶][۷] ویلیام باست نویسنده که در دانشگاه یوسی‌ال‌ای هم‌اتاقی دین بوده‌است در زندگی‌نامه‌ای که پس از مرگ دین منتشر کرد اعلام نمود که آن‌ها رابطه جنسی داشته‌اند وی همچنین اشاره کرده‌است که دین اطلاعاتی از بارهای همجنس‌گرایان و فرهنگ آن‌ها داشته‌است. جان گیلمور بازیگر و نویسنده‌ای که از دوستان نزدیک جیمز دین بوده‌است در زندگی‌نامه‌ای که از دین منتشر نموده به رابطه همجنس‌گرایانه خود با دین اشاره کرده‌است.[۸] در کتابی که پس از مرگ وی چاپ شده است به رابطهٔ همجنسگرایانه دین با مارلون براندو و سکس سروری-بردگی آن دو پرداخته شد.[۹]

فیلم‌شناسی[ویرایش]

سال عنوان نقش کارگردان توضیح
۱۹۵۱ سرنیزه‌های استوار Doggie ساموئل فولر
۱۹۵۲ ملوان برحذر مربی بوکس هل واکر
۱۹۵۲ حد مکانی، آمریکا Copyboy ریچارد بروکس
۱۹۵۲ کسی دختر مرا دیده؟ Youth at Soda Fountain داگلاس سیرک
۱۹۵۳ Trouble Along the Way تماشاگر فوتبال مایکل کورتیز
۱۹۵۵ شرق بهشت کال تراسک الیا کازان جایزه گلدن گلوب
جایزه یوسی
نامزدی – جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
نامزدی – جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول مرد
۱۹۵۵ شورش بی‌دلیل جیم استارک نیکلاس ری نامزدی – جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول مرد
۱۹۵۶ غول جت رینک جرج استیونز نامزدی – جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد

فیلم‌های دربارهٔ جیمز دین:

سالشمار زندگی[ویرایش]

ماه سال شرح واقعه
۸ فوریه ۱۹۳۱ تولد جیمز دین با نام کامل «جمیز بارون دین» در ماریون ایندیانا از پدر و مادری به نام‌های میلرد و وینتون
سپتامبر ۱۹۳۶ خانوادهٔ دین در غرب آمریکا ساکن می‌شوند.
۱۴ آوریل ۱۹۴۰ درگذشت مادر در چند ماه مانده به ۳۰امین سالگرد تولدش به خاطر سرطان رحم.
۱۴ ژوئیه ۱۹۴۰ میلرد مادر جیمز دین از بیماری سرطان رحم فوت می‌شود.
۲۰ ژوئیه ۱۹۴۰ جیمی به ایندیانا نزد خانوادهٔ پدریش برمی‌گردد.
۶ آوریل ۱۹۴۹ دین در دبیرستان، نقش پدربزرگ وندر هف را در نمایش نمی‌توانی با خودت ببری‌اش بازی می‌کند.
۳۱ مه ۱۹۴۹ جیمی با اتوبوس به کالیفرنیا می‌رود.
۱۹۵۱ اولین حضورش در تلویزیون در تبلیغ پپسی کولا در یک درام مذهبی تلویزیونی به نام تپهٔ شمارهٔ یک در نقش یکی از حواریون مسیح ظاهر شد. کمدی حواست باشه ملوان، فیلم کسی نامزد منو ندیده، نمایش بی‌بند و بار اثر آندره ژید و پلنگ را ببین
ژانویه ۱۹۵۱ نخستین نقش حرفه‌ای بازیگری‌اش: جیمز در آگهی پپسی کولا می‌خواند.
۲۵ مارس ۱۹۵۱ نخستین نقش تلویزیونی دین: جان حواری در نمایش تپهٔ شمارهٔ یک
۱۱ اوت ۱۹۵۱ نخستین نقش سینمایی‌اش در فیلم سرنیزه‌ها. یک خط دیالوگ‌اش را بعداً موقع تدوین حذف می‌کنند.
مه ۱۹۵۲ برای ورود به آکتورز استودیو امتحانی می‌گذراند.
۳ دسامبر ۱۹۵۲ نخستین نقش‌اش را در برادوی: پلنگ را ببین!، نمایشی که ۳ روز بیشتر بر روی صحنه نمی‌ماند.
۱۹۵۳ دین در تعدادی برنامهٔ تلویزیونی حضور می‌یابد.
۹ فوریه ۱۹۵۴ جیمی در برادوی، در نمایش بی‌بند و بارها بازی می‌کند.
۶ مارس ۱۹۵۴ نیویورک تایمز تیتر می‌زند: ستارهٔ بی‌بند و بارها برای بازی در شرق بهشت الیا کازان قرارداد امضا کرد.
۷ آوریل ۱۹۵۴ دین در ایفای نقش کَل ترسک در شرق بهشت، قراردادی با کمپانی برادران وارنر امضا می‌کند.
۲۷ مه ۱۹۵۴ فیلمبرداری شرق بهشت، در مندوچینو (ایالت کالیفرنیا)آغاز شد.
۴ ژانویه ۱۹۵۵ کمپانی برادران وارنر اعلام می‌کند که جیمز دیندر نقش جیم استارک در شورش بی‌دلیل بازی خواهد کرد.
۷ مارس ۱۹۵۵ سلسله عکس‌های مضمون‌وار دنیس استاک در مجله لایف تحت عنوان «ستارهٔ دمدمی مزاج» منتشر کرد.
۲۱ مارس ۱۹۵۵ مجلهٔ تایم، نقد مثبتی از شرق بهشت می‌نویسد و از هنرنمایی جیمز دین تعریف می‌کند.
۳۰ مارس ۱۹۵۵ آغاز فیلمبرداری شورش بی‌دلیل.
۱ مه ۱۹۵۵ دین در مسابقات اتومبیل‌رانی بیکرسفید شرکت می‌کند.
۶ ژوئن ۱۹۵۵ دین به مارفا در ایالت تگزاس می‌رود. به سایر بازیگران غول می‌پیوندد.
۲۸ ژوئیه ۱۹۵۵ در آگهی کمیتهٔ ملی ایمنی جاده‌ها بازی می‌کند و هشدار می‌دهد: «آهسته برانید، جانی که نجات می‌دهید شاید جان من باشد»
۲۱ سپتامبر ۱۹۵۵ جیمی اتوموبیل پورشه‌ای می‌خرد و نامش را «حرامزادهٔ کوچک» می‌گذارد.
۲۲ سپتامبر ۱۹۵۵ دین در صحنهٔ شام آخر غول بازی می‌کند.
۳۰ سپتامبر ۱۹۵۵ جیمز دین در ۲۴ سالگی در حادثهٔ اتومبیلی در بزرگراه جانش را از دست می‌دهد.
۲۰۰۵ پنجاهمین سالگرد مرگ‌اش را در دنیا گرامی می‌دارند.

پانویس[ویرایش]

  1. Kidder & Oppenheim 2008, p. ۲۲۸.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ خرسند، بیژن. دائرةالمعارف سینمایی. چاپ دوم. تهران: امیرکبیر، ۱۳۶۳. ۱۴۰. 
  3. «نگاهی به کتاب 'پرعکس‌ترین چهره‌های جهان'؛ جیمز دین»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۳۰ اوت ۲۰۰۵. بازبینی‌شده در ۷ ژانویه ۲۰۱۰. 
  4. See Lawrence Frascella and Al Weisel, Live Fast, Die Young – The Wild Ride of Making Rebel Without a Cause.
  5. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Boulevard2 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  6. George Perry, James Dean, DK Publishing 2005
  7. http://www.dailymail.co.uk/news/article-2303428/James-Dean-Final-pictures-star-taken-hours-death-Porsche-Spyder-sold-auction.html
  8. John Gilmore, Live Fast – Die Young: Remembering the Short Life of James Dean (New York: Thunder's Mouth Press, 1998).
  9. http://www.dailymail.co.uk/news/article-3493434/Marlon-Brando-James-Dean-secret-master-slave-S-M-relationship-Streetcar-Named-Desire-star-stubbing-cigarettes-younger-lover.html

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]