پرش به محتوا

شورش بی‌دلیل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شورش بی‌دلیل
پوستر فیلم
کارگرداننیکلاس ری
تهیه‌کنندهدیوید ویزبرت
فیلمنامه‌نویساستوارت استرن
اروینگ شولمن (اقتباس)
داستاننیکلاس ری
بازیگرانجیمز دین
ناتالی وود
سال مینئو
دنیس هاپر
ویرجینیا بریساک
موسیقیلئونارد روزنمن
فیلم‌بردارارنست هالر
تدوینگرویلیام اچ. زیگلر
توزیع‌کنندهبرادران وارنر
تاریخ‌های انتشار
۲۷ اکتبر ۱۹۵۵[۱]
مدت زمان
۱۱۱ دقیقه
کشورآمریکا
زبانانگلیسی
هزینهٔ فیلم۱٫۵ میلیون دلار

شورش بی‌دلیل[الف] (به انگلیسی: Rebel Without a Cause) یک یک فیلم درام آمریکایی محصول سال ۱۹۵۵ به کارگردانی نیکلاس ری است.[۲][۳][۴] جیمز دین، ناتالی وود، سال مینئو، جیم بکوس، آن دوران، کوری آلن، ویلیام هاپر و نیک آدامز در این فیلم بازی می‌کنند. این فیلم همچنین اولین تجربه سینمایی دنیس هاپر، البته در نقشی فرعی، است. این فیلم با فرمت سینماسکوپ که در آن زمان به تازگی معرفی شده بود، فیلمبرداری شد. این فیلم با تمرکز بر نوجوانان حومه شهرنشین و طبقه متوسط که از نظر احساسی سردرگم هستند، هم تفسیر اجتماعی ارائه می‌دهد و هم جایگزینی برای فیلم‌های قبلی است که بزهکاران را در محیط‌های فقیرنشین شهری به تصویر می‌کشند.[۵]

این فیلم تلاشی برای به تصویر کشیدن زوال اخلاقی جوانان آمریکایی، نقد سبک‌های والدین و بررسی تفاوت‌ها و تضادهای بین نسل‌ها، یعنی نسل بین جنگ داخلی و نسل خاموش، بود. عنوان فیلم از کتاب روان‌شناس رابرت ام. لیندنر در سال ۱۹۴۴ با عنوان «شورش بی‌دلیل: تحلیل هیپنوتیزمی یک جنایتکار روانی» گرفته شده است، اگرچه خود فیلم هیچ اشاره دیگری به کتاب لیندنر نمی‌کند. کمپانی برادران وارنر این فیلم را در ۲۷ اکتبر ۱۹۵۵، تقریباً یک ماه پس از مرگ دین در یک تصادف رانندگی در ۳۰ سپتامبر ۱۹۵۵، منتشر کرد.

در طول سال‌ها، این فیلم به خاطر بازی دین، که تازه از نقش نامزد اسکارش در فیلم «شرق بهشت» فارغ شده بود، در تحسین‌شده‌ترین نقشش، به جایگاه برجسته‌ای دست یافته است. این تنها فیلم دین بود که در آن بالاترین دستمزد را دریافت کرد. در سال ۱۹۹۰، «شورش بی‌دلیل» به فهرست ملی فیلم کتابخانه کنگره اضافه شد و به عنوان اثری «از نظر فرهنگی، تاریخی و زیبایی‌شناختی مهم» شناخته شد.[۶][۷]

سه دانشجوی جوان شامل دو پسر و یک دختر که دچار مشکلات عاطفی و خانوادگی نیز هستند، به بازی‌های خطرناکی دست می‌زنند که به مرگ یکی از آنها می‌انجامد. فیلم با معرفی شخصیت‌ها جیم (جیمز دین)، جودی (ناتالی وود) و پلاتو (سال مینئو) در یک کلانتری آغاز می‌شود.[۸]

جیمز دین و ناتالی وود در نمایی از فیلم
  • در وب‌سایت جمع‌آوری نقد و بررسی راتن تومیتوز، این فیلم دارای ۹۱٪ تائیدیه براساس رای ۸۵ نقد منتقدان مثبت است. نظر کلی این وب‌سایت این است: «شورش بی‌دلیل یک ملودرام پرشور با نگاهی تیزبینانه به نگرش نوجوانانه دهه ۵۰ و بازی جذاب و نمادین جیمز دین است.»
  • در متاکریتیک که از میانگین وزنی استفاده می‌کند، بر اساس نظر ۱۹ منتقد، امتیاز ۸۹ از ۱۰۰ را به این فیلم اختصاص داده است که نشان‌دهنده «تحسین جهانی» است.

فیلم «شورش بی‌دلیل» ارتباط نزدیکی با ظهور فرهنگ جوانان در اواسط دهه ۱۹۵۰ دارد، زمانی که نوجوانان به عنوان «یک گروه اجتماعی متمایز» دیده می‌شدند.[۹] به گفته ارتش آرچرد، موفقیت گیشه فیلم‌های «شورش» و «جنگل تخته سیاه» در سال ۱۹۵۵ باعث «واکنش زنجیره‌ای» در هالیوود شد. او نوشت که هر استودیوی هالیوودی پس از آن «فیلم‌هایی با موضوع یکسان، با درجات مختلفی از خشونت، طنز یا موسیقی راک اند رول» می‌ساخت.[۱۰]

یادداشت‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ترجمهٔ صحیح نام فیلم، «طاغی بی‌آرمان» یا «یاغی بی‌هدف» است اما در ایران با نام «شورش بی‌دلیل» به نمایش درآمده است.
  1. Alan Bisbort (2010). Beatniks: A Guide to an American Subculture. Greenwood Press/ABC-CLIO. p. xxi. ISBN 978-0-313-36574-4.
  2. Schatz, Thomas (1981). Hollywood Genres: Formulas, Filmmaking, and the Studio System. New York: Random House. pp. 239–241. ISBN 0-394-32255-X.
  3. Mercer, John; Shingler, Martin (2013) [2004]. "Case studies: Broken Blossoms, Stella Dallas and Rebel Without a Cause". Melodrama: Genre, Style, Sensibility (eBook). Short Cuts. London; New York: Wallflower, Columbia University Press. ISBN 978-0-231-50306-8.
  4. Gledhill, Christine, ed. (1987). Home is Where the Heart Is: Studies in Melodrama and the Woman's Film. London: British Film Institute. p. 56. ISBN 0-85170-200-7.
  5. Harrison's Reports film review; October 22, 1955, page 170.
  6. "Complete National Film Registry Listing". Library of Congress. Retrieved 2020-05-08.
  7. Gamarekian, Barbara (1990-10-19). "Library of Congress Adds 25 Titles to National Film Registry". The New York Times (in American English). ISSN 0362-4331. Retrieved 2020-08-06.
  8. خرسند، بیژن (۱۳۶۳دائرةالمعارف سینمایی، تهران: امیرکبیر، ص. ۲۰۰{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. Cahill, Pat (November 4, 1986). "Professor Explores Sources of Presley's Distinctive Style". The Republican. p. 20.
  10. Archerd, Armand (October 15, 1956). "Filmland Engulfed In Cycle Of Juvenile Delinquency". The Times-Herald. p. 9.

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]