تقسیم­بندی بازار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تقسیم­بندی بازار، (به انگلیسی: Market segmentation) عبارت است از فرایند تقسیم بازارها به زیرمجموعه­های مشخص، که در آنها، مشتریان دارای رفتارها و نیازهای یکسانی هستند و هر یک از این زیرمجموعه­ها را می­توان به‌عنوان یک بازار هدف قلمداد کرد و با استراتژی­های مشخص به آنها دسترسی پیدا کرد.

همچنین تقسیم­بندی بازار، به‌معنای فرایند ارزیابی جذابیت­های هر بخش از بازار و گزینش یک یا چند بخش از این بازار (بازار هدف)[۱] با بالاترین درآمد بالقوه، به‌عنوان مشتری یا مشتریان، نیز آمده است.[۲]

در حقیقت، تقسیم ­بندی یا بخش ­بندی بازار، فرآیندی جهت تشخیص و مجزا کردن ویژگی‌های خریداران، به‌منظور انتخاب بازارهایی که سازمان می‌خواهد یا می­تواند محصولاتش را به آنها عرضه کند؛ همچنین طراحی محصولات و برنامه‌های بازاریابی برای پاسخ‌گویی به احتیاجات خریداران مورد نظر است. برای مثال، در بازاریابی جدید، شرکت­ها تمایل دارند پوشاک بچه ­گانه، زنانه، مردانه و حتی پوشاک ویژه مدارس تولید کنند.[۳]

بازار از خریداران تشکیل می­شود و خریداران، تفاوت­های فراوانی با یکدیگر دارند. خریداران اغلب از نظر خواسته (نوع و طریقه برآورده کردن یک نیاز)، دسترسی به منابع، محل جغرافیایی، نوع نگرش، و شیوه خرید، با هم تفاوت دارند. از این‌رو سازمان­ها از طریق تقسیم­بندی بازار، بازارهای بزرگ، ناهمگون و یا نامتجانس را به بخش­های کوچک‌تر (خرده­بازارها) تقسیم می­کنند؛ تا بتوانند کالاها و خدماتی را که نیازهای منحصر به‌فرد مشتریان را تأمین می­نماید، به این بازارها برسانند.[۴]

تقسیم بازار از جمله مباحثی است که در متون جدید بازار­یابی مورد تأکید قرار گرفته است. در عصر ما با توجه به وسعت بازار، تنوع فراوان در نوع کالاها، تفاوت در سبک زندگی و سلیقه مصرف‌کنندگان و به‌طور کلی وجود تفاوت­های اقتصادی و فرهنگی در گروه‌های مختلف جامعه برای مؤسسات بازرگانی مشکل خواهد بود، با به‌کار­گیری روش­های یکسان در بازاریابی، بدون توجه به تفاوت‌های موجود در بازار، رضایت همه خریداران را جلب نمایند. همچنین محدود بودن منابع مالی و فنی بسیاری از مؤسسات تولیدی اجازه نمی­دهد، که آنها انواع خطوط تولیدی داشته باشند و انواع گوناگون کالاها و خدمات را برای گروه‌های مختلف مصرف‌کننده، عرضه کنند.

در مواردی مانند بعضی خدمات بهداشتی و فرهنگی و کالاهایی که مورد استفاده آن برای همگان یکسان است (مثل دارو) که تنوع چندانی در آن نمی­تواند، وجود داشته باشد، موضوع تقسیم‌بندی بازار اهمیتی ندارد و یک کالا یا خدمت را برای گروه‌های مختلف مصرف‌کننده، می­توان عرضه کرد.

منابع[ویرایش]

  1. کاتلر، فیلیپ و آرمسترانگ، گری؛ اصول بازاریابی، علی پارسائیان، تهران، ادبستان، ۱۳۸۳، چاپ سوم، جلد اول، ص۲۹۸.
  2. کیگان، وارن جی؛ مدیریت بازاریابی جهانی، عبدالحمید ابراهیمی، تهران، دفتر پژوهشهای فرهنگی، ۱۳۸۳، چاپ اول، ص۱۹۹.
  3. روستا، احمد و داور، ونوس و ابراهیمی، عبدالحمید؛ مدیریت بازاریابی، تهران، سمت، ۱۳۷۸، چاپ چهارم، ص۱۳۳-۱۳۲.
  4. کاتلر، فیلیپ و آرمسترانگ، گری؛ پیشین، ص۲۹۸.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Market segmentation»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۱ مه ۲۰۱۴).