پرش به محتوا

بومیان تاسمانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
بومیان تاسمانی
پالاوا / پاکانانا / پارلوار
نگاره‌ای از کتاب آخرین تاسمانیایی‌ها
مناطق با جمعیت چشمگیر
تاسمانی۶٬۰۰۰–۲۳٬۵۷۲ (خودخوانده)[۱][۲][۳]
زبان‌ها
دین
مسیحیت; پیش‌تر دین بومیان تاسمانی
قومیت‌های وابسته
بومیان جزیره استرالیا

بومیان تاسمانی که با نام‌های پالاوا یا پارلوار (به تاسمانیایی: Parlevar یا Palawa) شناخته می‌شدند، مردمان بومی جزیرهٔ تاسمانی در جنوب استرالیا بودند. در زمان نخستین تماس اروپاییان با تاسمانی، بومیان این سرزمین به چندین گروه قومی متمایز تقسیم می‌شدند. در بخش بزرگی از سدهٔ بیستم، مردم بومی تاسمانی به‌طور گسترده و البته به‌اشتباه، قومی منقرض‌شده و عامدانه نابودشده به‌دست مهاجران اروپایی تصور می‌شدند.[۴] برآوردهای معاصر (۲۰۱۶) دربارهٔ شمار افرادی که تبار بومی تاسمانی دارند، بسته به معیارهای به‌کاررفته برای تعیین این هویت متفاوت است و از حدود ۶ هزار تا بیش از ۲۳ هزار نفر گزارش شده است.[۱][۲]

نخستین انسان‌هایی که به تاسمانی رسیدند (که در آن زمان شبه‌جزیره‌ای متصل به استرالیا بود) حدود ۳۵ هزار سال پیش وارد این سرزمین شدند.[۵] نیاکان بومیان تاسمانی در حدود ۶۰۰۰ پیش از میلاد بر اثر بالا آمدن سطح دریا از سرزمین اصلی استرالیا جدا شدند و به‌مدت هشت هزار سال تا زمان تماس اروپاییان، کاملاً از جهان بیرون منزوی ماندند.

پیش از استعمار بریتانیا در سال ۱۸۰۳، جمعیت بومیان تاسمانی بین ۳۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰ نفر برآورد شده است.[الف] جمعیت بومیان در سه دههٔ نخست پس از استعمار دچار کاهش شدید شد؛ به‌طوری‌که تا سال ۱۸۳۵ تنها حدود ۴۰۰ نفر با تبار کاملاً بومی باقی مانده بودند. بیشتر این بازماندگان در اردوگاه‌هایی نگهداری می‌شدند که طی ۱۲ سال بعد، همهٔ آنان جز ۴۷ نفر درگذشتند.[۷] دربارهٔ علت این فروپاشی جمعیتی اجماع روشنی وجود ندارد و این موضوع محل مناقشهٔ جدی بوده است.[۸] دیدگاه سنتی—که همچنان طرفدارانی دارد—این کاهش چشمگیر را نتیجهٔ بیماری‌های واردشده می‌داند، نه پیامد سیاست‌های استعماری.[۹] گروهی دیگر این کاهش را ناشی از تلفات جنگ سیاه[۱۰] و همچنین استثمار جنسی زنان دانسته‌اند.[۱۱][کدام صفحه؟] بسیاری از پژوهشگران استعمار و نسل‌کشی بر این باورند که نابودی گستردهٔ بومیان تاسمانی با تعریف نسل‌کشی نزد رافائل لمکین—که در کنوانسیون نسل‌کشی سازمان ملل پذیرفته شده—مطابقت دارد.[۱۲]

تا سال ۱۸۳۳، جورج آگوستوس رابینسون، با حمایت معاون‌فرماندار جورج آرتور، حدود ۲۰۰ بومی بازماندهٔ تاسمانی را متقاعد کرده بود که با تضمین‌هایی مبنی بر حمایت، تأمین نیازها و در نهایت بازگرداندن سرزمین‌هایشان، خود را تسلیم کنند.[۱۳][۱۴] این تضمین‌ها چیزی بیش از یک حیله از سوی رابینسون یا معاون‌فرماندار آرتور نبود تا بتوانند بومیان تاسمانی را بی‌سروصدا به تبعیدی دائمی در جزایر فرناک منتقل کنند.[۱۵][۱۶] بازماندگان به «مؤسسهٔ بومی وایبالنا» در جزیرهٔ فلیندرز منتقل شدند؛ جایی که بیماری همچنان جمعیت آنان را کاهش می‌داد. در سال ۱۸۴۷، آخرین ۴۷ بازماندهٔ مؤسسهٔ بومی وایبالنا به اویستر کوو، در جنوب هوبارت، منتقل شدند. دو فرد، تروگانینی (۱۸۱۲–۱۸۷۶) و فنی کاکرین اسمیت (۱۸۳۴–۱۹۰۵)، به‌طور جداگانه به‌عنوان آخرین افرادی که تنها تبارشان به بومیان تاسمانی می‌رسید، شناخته می‌شوند.[ب][پ]

امروزه، هزاران نفر از ساکنان تاسمانی خود را بومیان تاسمانی معرفی می‌کنند، زیرا شماری از زنان بومی تاسمانی در جزایر فرناک و در سرزمین اصلی تاسمانی از مردان اروپایی صاحب فرزند شدند.[۱]

نام و هویت

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

بومیان تاسمانی، مردمان بومی جزیرهٔ تاسمانی در جنوب سرزمین اصلی استرالیا هستند.

در بخش بزرگی از قرن بیستم، مردم بومی تاسمانی به‌طور گسترده و به‌اشتباه، منقرض‌شده و عمداً نابودشده به‌دست مهاجران سفیدپوست تصور می‌شدند.[۱۸][۱۹]

از میانهٔ دههٔ ۱۹۷۰، فعالان بومی تاسمانی مانند مایکل منسل تلاش کرده‌اند آگاهی عمومی و شناسایی گسترده‌تر تبار بومی را افزایش دهند. پس از کارزارهای بومیان تاسمانی، یونسکو در آوریل ۲۰۲۳ سندی را که ادعا می‌کرد آنان منقرض شده‌اند، حذف کرد.[۲۰]

آمارهای معاصر (۲۰۱۶) دربارهٔ شمار افراد دارای‌تبار بومی تاسمانی بسته به معیارهای مورد استفاده برای تعیین این هویت متفاوت است و از ۶٬۰۰۰ تا بیش از ۲۳٬۰۰۰ نفر برآورد می‌شود.[۲۱][۲۲]

با این حال، درون جامعهٔ بومی تاسمانی اختلاف‌نظرهایی دربارهٔ تعریف «بومی بودن» وجود دارد. پالاوا—که عمدتاً از نسل شکارچیان سفیدپوست فوک و زنان بومی تاسمانی ساکن جزایر تنگهٔ بس هستند—قدرت تعیین افراد دارای‌تبار بومی تاسمانی را در سطح ایالتی (برای دریافت خدمات دولتی ویژهٔ بومیان) در اختیار دارند. پالاوا تنها نوادگان جامعهٔ جزایر تنگه باس را به‌عنوان بومی به رسمیت می‌شناسند و لیا پوتا را که بر اساس سنت‌های شفاهی مدعی‌تبار از جوامع بومی سرزمین اصلی تاسمانی هستند، بومی نمی‌دانند. لیا پوتا بر این باورند که «مرکز بومیان تاسمانی» که تحت کنترل پالاواست، نمایندهٔ سیاسی آنان نیست.[۲۳][۲۴]

از سال ۲۰۰۷، ابتکارهایی برای استفاده از آزمایش دی‌ان‌ای به‌منظور تعیین تاریخچهٔ خانوادگی در زیرگروه‌های نوادگان مطرح شده است. پالاوا به‌شدت با این اقدام مخالف‌اند و برخی واکنش‌های تند نیز نسبت به آن ابراز شده است؛ زیرا برخی افراد «پیوند معنوی» با هویت بومی را مطرح می‌کنند که از نظر آنان مستقل از پیوند ژنتیکی، اما نه مهم‌تر از آن است. لیا پوتا به آزمون کنونیِ اثبات بومی‌بودن اعتراض دارند، زیرا معتقدند این آزمون به نفع پالاواست؛ آزمایش دی‌ان‌ای می‌تواند موانع موجود برای شناسایی لیا پوتا را برطرف کند یا ادعاهای آنان دربارهٔ تبار بومی را رد کند.[۲۵]

در آوریل ۲۰۰۰، «کمیتهٔ منتخب شورای قانون‌گذاری دولت تاسمانی دربارهٔ اراضی بومی» دشواری تعیین بومی‌بودن بر اساس سنت‌های شفاهی را بررسی کرد. نمونه‌ای که پروفسور کاساندرا پایبِس ارائه داد، مربوط به ادعای مردم بومی منطقهٔ هوان و چنل بود که سنت شفاهیِ تبار از دو زن بومی داشتند. پژوهش‌ها نشان داد که هر دو زن، غیر بومیانی بوده‌اند که به‌عنوان محکوم به استرالیا تبعید شده بودند.[۲۶]

پس از جنگ

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در سال ۱۸۳۳، جورج آگوستوس رابینسون با پشتیبانی ستوان جورج آرتور توانست ۲۰۰ بومی باقی‌مانده را وادار کند که خود را تسلیم کنند با این تضمین که از آنها محافظت شود و زمین‌هایشان به آنها بازگردانده شوند. این تضمین در واقع دروغی بیش نبود و تنها به این دلیل از سوی رابینسون مطرح شد تا بومیان را از سرزمین اصلی ون دیمون بیرون کند. بومیان را به کمپ بومیان ویبالنا در جزیره فلیندرز منتقل کردند که در آنجا بیماری به کشتن آنها ادامه داد. در سال ۱۸۴۷، تنها ۴۷ بازماندهٔ‌بومیان تاسمانی را به تاسمانی منتقل کردند و در اویستر کو در جنوب هوبارت اسکان دادند. دو تن از این افراد، تروگانینی (۱۸۱۲–۱۸۷۶) و فانی کاکرین اسمیت (۱۸۳۴–۱۹۰۵) را آخرین بازماندگان نژاد تاسمانی دانسته‌اند.[۲۷][۲۸]

جفری بلینی در سال ۱۸۳۰ در تاسمانی نوشته است: «بیماری بیشتر آنها را از پا درآورده اما جنگ و خشونت‌های شخصی نیز در این نابودی سهیم بوده‌اند.»[۲۹] برخی از تاریخ‌نگاران نیز، جنگ سیاه را یکی از اولین نسل‌کشی‌های تاریخ امروزین دانسته‌اند.[۳۰] بنجامین مدلی نوشته: «با وجود ۱۷۰ سال بحث و مشاجره پیرامون اینکه چه کسی مسئول این انقراض بوده، هیچ توافقی بر اصل آن، چگونگی به‌وجود آمدن یا اینکه اصلاً نسل‌کشی بوده یا نه حاصل نشده است» با این حال، طبق تعریف سازمان ملل، شواهد کافی برای اینکه این اتفاقات را نسل‌کشی بنامیم وجود دارد.[۳۱] نویسنده بریتانیایی تری دیری با نام کامل ترنس ویلیام «تری» دیری در کتاب The barmy British Empire معتقد است نژاد بشر تاسمانی توسط بریتانیایی‌های مهاجر طی ۷۳ سال (از۱۸۰۲ تا ۱۸۷۵) بوسیله جنگ و شکار و کوچاندن اجباری آنان به جزیره سردسیر فلیندرز منقرض شد. اسکلت آخرین انسان تاسمانی در موزه هوبارت نگهداری می‌شود.

امروزه، تمامی زبان‌های تاسمانیایی از بین رفته‌اند. تلاش‌هایی صورت گرفته تا با شماری از واژه‌های باقی‌مانده زبان اولیه را بازسازی کنند. امروزه برخی از مردمانی که در تاسمانی زندگی می‌کنند نسب خود را به پارلوارها (بومیان تاسمانی) می‌رسانند زیرا شماری از زنان بومی بدست شکارچیان جزایر کوچک‌تر تنگه باس دزدیده شدند؛ برخی از زنان فروخته شدند و برخی نیز با میل خود به آنها پیوستند و ساکن شده و فرزندانی پدیدآوردند. افراد باقی‌مانده کاملاً فرهنگ اروپایی را حفظ کرده و چیزی از فرهنگ بومی به یاد ندارند.

امروزه، برخی از مردم ساکن تاسمانی، نسب خود را با پارلورها (بومیان تاسمانی) دنبال می‌کنند زیرا تعدادی از زنان بومی توسط شکارچیان در جزایر کوچکتر تنگه باس ربوده شده‌اند. برخی از زنان قاچاق می‌شوند و برخی نیز داوطلبانه به آنها ملحق می‌شوند و مستقر می‌شوند و صاحب فرزند می‌شوند. بازماندگان فرهنگ اروپایی را کاملاً حفظ کردند و چیزی از فرهنگ بومی به یاد نیاوردند.

در رسانه‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

کورت ونه‌گات، در یکی از کتاب‌های خود به نام خدا حفظتان کند دکتر کوارکیان در اشاره‌ای گذرا عنوان کرده نسل‌کشی تاسمانی تنها نسل‌کشی موفق در تاریخ بود که ۹۸ درصد بومیان تاسمانی جان سپردند.[۳۲]

جستارهای وابسته

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

یادداشت‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ Rhys Jones: 3,000–5,000, N. J. B. Plomley: 4,000–6,000, Henry Reynolds: 5,000–7,000, Colin Pardoe: 12,000+ and David Davies: 15,000.[۶]
  2. ↑ For discussion of the Truganini claim, and the other candidates, Suke and Fanny Cochrane Smith, see Taylor 2008a‌ pp. 140ff.
  3. ↑ Lyndall Ryan denies Truganini was the last "full-blood" and makes a case for Suke (d. circa 1888).[۱۷]

منابع

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. 1 2 3 Shine 2017.
  2. 1 2 Hunt 2017.
  3. ↑ Census probe 2017.
  4. ↑ Lehman 2006.
  5. ↑ Cosgrove, Richard (1995). "Late Pleistocene Behavioural Variation and Time Trends: The Case from Tasmania". Archaeology in Oceania. 30 (3): 83–104. doi:10.1002/j.1834-4453.1995.tb00333.x. ISSN 0728-4896. JSTOR 40386890.
  6. ↑ Madley 2008, p. 78, n.7.
  7. ↑ Madley 2008, p. 78.
  8. ↑ Madley 2008‌ p. 78 : "Despite over 170 years of debate over who or what was responsible for this near-extinction, no consensus exists on its origins, process, or whether or not it was genocide".
  9. ↑ Bonwick 1870a‌ pp. 84–85 ; Bonwick 1870b‌ p. 388 ; Flood 2006‌ pp. 66–67 ; Windschuttle 2002‌ pp. 372–376
  10. ↑ Tatz 2003, p. 79.
  11. ↑ Johnson & McFarlane 2015, p. ?.
  12. ↑ Kiernan 2008‌ pp. 265ff ; Tatz 2003‌ pp. 78–79 ; Lawson 2014‌ pp. 1ff, 31ff. ; Madley 2008‌ p. 104 : "In light of the U.N. definition, sufficient evidence exists to designate the Tasmanian catastrophe genocide."
  13. ↑ "George Augustus Robinson (1791–1866)", Australian Dictionary of Biography (in English), Canberra: National Centre of Biography, Australian National University, retrieved 2025-06-14
  14. ↑ "National Museum of Australia - The Black Line". www.nma.gov.au (in English). Retrieved 2025-06-14.
  15. ↑ Boyce 2009, p. 297.
  16. ↑ "Furneaux History - Flinders Council". www.flinders.tas.gov.au (in English). Retrieved 2025-06-14.
  17. ↑ Ryan 1996, p. 220.
  18. ↑ Lehman, Greg (2006). "'I don't know whether to say this or not': The poetics of Aboriginal representation". Meanjin. 65 (1): 27–38.
  19. ↑ "Report of the Select Committee on the Partial Abolition of the Legislative Council" (PDF). Parliament of Tasmania. 1901. Retrieved 9 May 2026.
  20. ↑ Commons Librarian (2023-12-22). "Campaigns that Changed Tasmania". The Commons Social Change Library (in Australian English). Retrieved 2024-04-06.
  21. ↑ "2016 Census Data Summary: Aboriginal and Torres Strait Islander population in Tasmania".
  22. ↑ Hunt, Ellen (2017-03-27). "'It's a race issue': Tasmania's Aboriginal community divided over who identifies as Indigenous". The Guardian. Retrieved 2026-05-09.
  23. ↑ "Lia Pootah Submission to the Tasmanian Government".
  24. ↑ "Identity crisis". Four Corners. Australian Broadcasting Corporation. 2002-03-11.
  25. ↑ Denholm, Matthew (2007-07-12). "DNA test fuels row over Tasmanian Aboriginal heritage". The Australian.
  26. ↑ Report of the Legislative Council Select Committee on Aboriginal Lands (Report). Parliament of Tasmania. 2002.
  27. ↑ Rebe Taylor, Unearthed: the Aboriginal Tasmanians of Kangaroo Island,Wakefield Press, 2004 pp 140ff.
  28. ↑ Lyndall Ryan in The Aboriginal Tasmanians, 1996, p.220, denies Truganini was the last 'full-blood', and makes a case for Suke (d.circa 1888)
  29. ↑ Blainey, Geoffrey: A Land Half Won, Macmillan, South Melbourne, Vic. , 1980, p 75
  30. ↑ Tatz, Colin: With Intent To Destroy: Reflections on Genocide, Verso Books 2003
  31. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Madley وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  32. ↑ کورت ونه‌گات، خدا حفظتان کند دکتر که‌وارکیان، برگردان سید مصطفی رضیئی، صفحهٔ ۲۹.

منابع

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Aboriginal Tasmanians». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۶ شهریور ۱۳۹۳.
  • ونه‌گات، کورت (۱۳۸۹). خدا حفظتان کند، دکتر که‌وارکیان. ترجمهٔ سید مصطفی رضیئی. تهران: نشر افراز. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۲۴۳-۲۳۰-۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Aboriginal Tasmanians در ویکی‌انبار 

برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=بومیان_تاسمانی&oldid=43730180»