ای‌تی‌پی سنتاز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ای‌تی‌پی سینتیز)
پرش به: ناوبری، جستجو

ATP سنتاز (به انگلیسی: ATP synthase) نامی کلی برای هر آنزیمی است که می‌تواند با صرف انرژی از آدنوزین دی‌فسفات (ADP) و فسفات غیرآلی آدنوزین تری‌فسفات (ATP) تولید کند. این انرژی معمولاً به صورت پروتونی است که در جهت خلاف شیب الکتروشیمیایی حرکت می‌کند. واکنش کلی به صورت زیر است:

ADP + Pi → ATP
AMP + 2P → ATP

از آن‌جایی که ای‌تی‌پی متداول‌ترین عامل مبادله انرژی در سلول‌های زیستی است، این آنزیم‌ها اهمیت زیادی در اکثر اندامگان دارند.

ساختار و فهرست نام‌ها[ویرایش]

در میتوکندریها،F1FO ای تی پی سنتاز تاریخچه طولانی از مطالعات علمی دارد.

  • قسمت FO درون غشاء است.
  • قسمت F1 ای تی پی سنتاز بیرون و بالای غشاء قرار دارد.
سازوکار ای‌تی‌پی سنتاز. ای‌تی‌پی با قرمز، ای‌دی‌پی و فسفات با صورتی و زیرواحد چرخان با مشکی نشان داده شده است.

فوق خانوادهٔ F-Type ATPase (یا ATP سنتاز و یا F_0 F_1 ATPase): دارای دو بخش F_0 و F_1 می‌باشد؛ که F_0 توسط الیگوماسین، مهار می‌شود و به این نام پسوند گرفته است. این بخش دارای یک زیرواحد آسپارتیک اسید است که انتقال H^+ را برعهده دارد و بخش F_1 که در زیرواحد β خود عمل سنتز ATP را انجام می‌دهد. این فوق خانواده نز همانند فوق خانوادهٔ V-type دارای خاصیت ATPase است، با این فرق که اگر پمپ در مسیر گرادیان pH باشد باعث سنتز ATP و اگر در خلاف گرادیان H^+ باشد سبب هیدرولیز ATP می‌شود و گرادیان pH ایجاد می‌کند. این پمپ در دیوارهٔ سلولی وجود ندارد در باکتری و میتوکندری و کلروپلاست‌ها می‌باشد و عملکرد دوگانه دارد. اینجا هم آسپارتیک اسید لازم است اما فسفریله نمی‌شود و مدام از حالت اسیدی به بازی تغییر وضعیت می‌دهد. مکانیزیم عملکرد این پمپ: دومن F_O یک کانال برای جابه جایی پروتون‌ها از عرض غشاء می‌باشد. دارای سه زیر واحد غیرهمسان هیدروفوب به نام‌های a,b و c می‌باشد که به صورت (a_1، b_2 و c_(9-12)) وجود دارند. زیرواحد c در پمپ پروتون دخالت دارد این زیرواحد دارای اسیدآمینهٔ اسیدی آسپارتات با بار منفی می‌باشد که با بار مثبت H^+ برهم کنش کرده و آن را به سمت کانال می‌کشد. دومن F_1 دارای ۵ زیرواحد غیرهمسان (α β γ δ ε) به صورت (γ δ ε β_3,a_۳,) می‌باشد جایگاه اتصالی ATP وADP بر روی زیرواحدهای a و b قرار دارد ولی جایگاه کاتالیتیک یا سنتز ATP بر روی زیرواحدهای β قرار دارد. زیرواحد γ هسته مرکزی F_1 را تشکیل می‌دهد؛ و زیرواحد δ در اتصال دومنF_1 به غشاء نقش دارد. در حالت هیپوکسی انتقال الکترون به اکسیژن و پمپ شدن پروتون‌ها آهسته می‌شود، این حالت در حمله و سکته قلبی دیده می‌شود، در این شرایط سنتز ATP مختل شده و ATP سنتاز هیدرولیز ATP را انجام می‌دهد که حالت ایجاد فاجعه می‌کند. برای جلوگیری از این حالت یک پروتئین مهاری به نام 〖IF〗_۱ به مولکول ATP سنتاز متصل شده و آنرا مهار می‌کند.

IF_1 در حالت طبیعی مونومر و غیرفعال است ولی در PH اسیدی ۶/۵ ایجاد حالت دیمر می‌کند که باعث فعال شدن آن و مهار ATP سنتاز می‌شود.

ای‌تی‌پی سنتاز در اندامگان متفاوت[ویرایش]

ای‌تی‌پی سنتاز گیاهان[ویرایش]

ای‌تی‌پی سنتاز یی‌کولای[ویرایش]

ای‌تی‌پی سنتاز مخمر[ویرایش]

تکامل ای‌تی‌پی سنتاز[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

زیرواحدهای ای‌تی‌پی سینتیز[ویرایش]

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «ATP synthase». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۰۸.