ایوان قدمگاه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
چاشت خوار
Qadamgah Water monument.jpg
نامچاشت خوار
کشور ایران
استانفارس
شهرستانشهرستان ارسنجان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگرقدمگاه، قدمگاه علی
کاربریاحتمالاً بنای مذهبی
دیرینگیدوره هخامنشی
دورهٔ ساخت اثردوره هخامنشی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۱۲۱۹
تاریخ ثبت ملی۱۰ آذر ۱۳۵۴

قدمگاه یا چاشت خور (یا چاشت خوار) بنایی مربوط به دوره هخامنشی (یا کمی بعد از دورهٔ هخامنشی) است و در شهرستان ارسنجان، روستای چاشت خوار واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ آذر ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این بنا بر کوه سنگی کنده شده‌است و از دو ایوان سنگی تشکیل شده‌است. دو پلکان، ایوان اول را به ایوان بالاتر ارتباط می‌دهند. بر روی ایوان بالایی پنج حفرهٔ بزرگ کنده شده‌است. حفره‌های کروی‌ای هم دور تا دور بنا هستند. در جلوی بنا استخری بوده که توسط چشمه‌ای از سکوی پایینی بنا تغذیه می‌شده‌است.

این بنا در ۱۸۸۱ میلادی توسط سروان H. L. Wells از ارتش بریتانیا کشف شد که پلان آن را منتشر کرد. بعدتر فرصت الدوله شیرازی و لویی واندنبرگ و بعد از آن‌ها ایرانشناسان دیگر آن را بررسی کرده‌اند[۱] پیشتر گمان می‌رفت قدمگاه یک بنای نیمه‌تمام و احتمالاً یک مقبره نیمه‌تمام باشد، به‌خصوص به دلیل شباهت ساختار کلی آن به دو قبر دیگر که در نزدیکی تخت جمشید است. بررسی‌های جدیدتر نشان داده که قدمگاه یک بنای کامل‌شده بوده‌است. اما برای کاربری آن فرضیه‌های مختلفی مطرح است. جدیدترین تحقیق انجام شده توسط Jean-Claude Bessac (در سال ۲۰۰۷) فرضیه کاربری به عنوان مقبره یا استودان (محل نگهداری استخوان‌ها) را مردود دانسته و یک کاربری مذهبی مرتبط با عنصر آب (که نزد ایرانیان مقدس بوده) می‌داند. روی پنج حفرهٔ دیوار پشتی احتمالاً تخته‌سنگ‌هایی بوده‌است، شاید به عنوان سنگ‌نبشته یا نقش‌برجسته‌هایی با اهداف تزیینی.[۲][۳][۴] تحقیقی در سال ۱۳۹۳ نیز این را تأیید و بنا را مرتبط با میترا (مهر) و الههٔ آب آناهیتا می‌داند.[۵]

در صد متری غرب این اثر گورستانی قرار دارد که در آن از قبرهای پیش از اسلام تا دوره قاجار دیده می‌شود[۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. حسینی, سید علیمحمد. "◄بنای صخره‌ای قدمگاه (چاشت خور) ارسنجان". www.parstourguides.ir. انجمن صنفی راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی استان فارس. Retrieved 14 July 2017.
  2. Boucharlat, R. (19 May 2014). "QADAMGĀH". Encyclopædia Iranica Online. Retrieved 14 July 2017.
  3. "Qadamgah". Livius. Retrieved 14 July 2017.
  4. Bessac, J. -C. (1 January 2007). "Étude technique et interprétations du monument rupestre de Qadamgah (Fars)". Iranica Antiqua. 42 (0): 185–206. doi:10.2143/IA.42.0.2017875.
  5. http://ganj.irandoc.ac.ir/articles/678585
  6. «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.