امیلیانو زاپاتا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
امیلیانو زاپاتا
Emiliano Zapata5.jpg
زادروز ۸ اوت ۱۸۷۹(۱۸۷۹-08-0۸)
روستای آننکویلکو (Anenecuilco),[۱] ایالت مورلوس
درگذشت ۱۰ آوریل ۱۹۱۹ میلادی (۳۹ سال)
چینامکا، ایالت مورلوس
ملیت مکزیک مکزیکی
سال‌های فعالیت ۱۹۱۱-۱۹۱۹
نقش‌های برجسته از رهبران برجسته انقلاب مکزیک علیه رژیم دیکتاتوری پورفیریو دیاس
والدین گابریل ساپاتا
کلئوفاس سالاسار
امیلیانو ساپاتا سالاسار

امیلیانو زاپاتا سالازار (به اسپانیایی: Emiliano Zapata Salazar) معروف به امیلیانو زاپاتا یا امیلیانو ساپاتا، یکی از رهبران برجستهٔ انقلاب مکزیک علیه حکومت دیکتاتوری پورفیریو دیاس بود.

زاپاتا مدافع پیشرو انقلاب در زمینه کشاورزی و یکی از قهرمانان مشهور و اسطوره‌ای مکزیک بود.[۲]

زاپاتا تشکیل دهنده و رهبر یک نیروی مهم انقلابی بود که در طول انقلاب مکزیک با نام «ارتش آزادی بخش جنوب» شناخته می‌شد و به دلیل نقش مؤثری که در جریان انقلاب داشت به یکی از قهرمانان ملی مکزیک بدل شد و به همین دلیل جنبش انقلابی ای که در سال ۱۹۹۴ میلادی از ایالت چیاپاس، مکزیک آغاز شد را به احترام او ساپاتیستا یا ساپاتیستاس می‌خوانند.

عکس زاپاتا با یک کلاه لبه پهن بزرگ اسپانیولی، سبیل و نوار فشنگ سیاه و سفیدی که می‌پوشید در سراسر مکزیک تصویری نمادین بود.[۲]

زندگی[ویرایش]

امیلیانو زاپاتا

امیلیانو زاپاتا سالاسار در هشتم اوت ۱۸۷۹ در ایالت مرکزی مورلوس در روستایی به نام آننکویلکو (که امروزه آیالا نام دارد) از گابریل زاپاتا و کلئوفاس سالاسار به دنیا آمد.[۳] و در ۱۰ آوریل ۱۹۱۹ در یک کمین درگذشت.[۲]

در آن زمان رژیم دیکتاتوری دیاس بر مکزیک حکومت می‌کرد که در سال ۱۸۷۶ به قدرت رسیده بود. خانوادهٔ زاپاتا از اوضاع مالی متوسطی برخوردار بود اما در این بین توانسته بود با مقاومت در برابر شرایط سخت اجتماعی، استقلال خود را حفظ نماید. خانواده زاپاتا از دیرباز یکی از خانواده‌های ممتاز جامعه خود بود، اما در دیکتاتوری پورفیریو دیاس زمین‌های خود را از دست داد و وضعیت اجتماعی آنها پایین کشیده شد. با شناختی که مردم از توانمندیهای سازماندهانه زاپاتا داشتند، در سال ۱۹۰۹ او را به رهبری خود انتخاب کردند. زمانی که مذاکرات قانونی با مالکان زمین‌های به بن‌بست رسید، زاپاتا طرفدارانش را با تصرف زمین تشویق کرد. او به یک انقلابی مسلحانه تبدیل شد، و پیروانش به عنوان زاپاتیستها شناخته شدند.[۲]

زاپاتا در سن ۳۰ سالگی فرمانده نیروهای دفاعی روستا شد و او را به سخنگو و نمایندهٔ هم ولایتی‌هایش بدل کرد. وی خیلی زود برای به رسمیت شناختن حقوق سرخ پوستان بومی وارد بحث و جدل و در نهایت درگیری شد.[۴]

مرگ[ویرایش]

بدن بی جان امیلیانو زاپاتا بعد از ترور او

در سال ۱۹۱۶ ونوستیانو کارآنسا، با اینکه در طول انقلاب با زاپاتا همکاری و از او استفاده کرده بود، «پابلو گونزالس» که ظالم‌ترین ژنرال او بود را به دنبال امیلیانو زاپاتا فرستاد تا به قول کارآنسا یک بار برای همیشه کار زاپاتا را یکسره کند.[۴] «پابلو گونزالس» به دنبال زاپاتا رفت و برای این کار شهرها و روستاهایی که فکر می‌کرد طرفدار زاپاتا هستند را ویران کرد. با این حال زاپاتا موفق می‌شد فرار کند و دوباره به جنگ بازمی‌گشت.

در سال ۱۹۱۹ میلادی، زاپاتا با اینکه ژنرال «پابلو گونزالس» و ستوان او، سرهنگ «خسوس گواخاردو» با دقت در کمین او بودند توانست از دست آنها فرار کند. برای به دام انداختن زاپاتا، «گونزالس» از «گواخاردو» خواست وانمود کند که پشت به دولت کرده و می‌خواهد تا علیه دولت عمل نموده و به ارتش زاپاتا بپیوندد. «گواخاردو» این پیشنهاد را قبول کرد و برای این که این فرار از دولت واقعی به نظر آید با همکاری «گونزالس» به یک پایگاه فدرال (دولتی) حمله و ۵۷ سرباز را در آنجا قتل‌عام کرد. زاپاتا پس از واقع شدن این حادثه و اطمینان یافتن از «گواخاردو»، از وی خواست تا جلسه‌ای ترتیب دهد تا با او سخن بگوید.[۴]

در تاریخ ۱۰ آوریل ۱۹۱۹ میلادی، «گواخاردو» برای این جلسه زاپاتا را به اِسیندا دِ سَن خوان (Hacienda de San Juan) در شهر چینامِکا (Chinameca) دعوت کرد. وقتی که زاپاتا وارد به مکان ملاقات شد مردان «گواخاردو» که در کمین بودند او را به گلوله بستند و کشتند.[۵][۴] بدن بیجان زاپاتا به شهر کواوتلا (Cuautla) برده شد تا مرگ زاپاتا ثابت شود. گفته می‌شود که به مردانی که زاپاتا را کشتند تنها نیمی از آنچه به آنها وعده داده شده بود پرداخت شد.

فیلمی نیز با عنوان زنده‌باد زاپاتا! بر اساس سرگذشت وی تهیه شده است[۶]

گفتار امیلیانو زاپاتا[ویرایش]

امیلیانو زاپاتا:

ایستاده مردن بهتر از روی دو زانو زندگی کردن است.[۷]

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Emiliano Zapata»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.

  1. (که امروزه آیالا نام دارد)
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ Zapata, Emiliano 1879–1919
  3. John E. Kicza (1993). The Indian in Latin American History: Resistance, Resilience, and Acculturation. Scholarly Resources. p. 203. ISBN 0-8420-2421-2. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ Christopher Minster. «Biography of Emiliano Zapata». / Latin American History GuideMcLynn, Frank. Villa and Zapata: A History of the Mexican Revolution. New York: Carroll and Graf, 2000. 
  5. انجمن ادبی شفیقی - گردآوری و ترجمه: فرهاد کاوه
  6. امیلیانو زاپاتا در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
  7. امیلیانو زاپاتا: ایستاده مردن بهتر از روی دو زانو زندگی کردن است.