آلپ‌تگین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از الب‌تکین)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آلپ تکین
Pınarbaşı 5.JPG
امیر غزنی
سلطنت ۳۵۱–۳۵۲ قمری/۹۶۲–۹۶۳ میلادی
پیشین دودمان لویک
جانشین ابو اسحاق ابراهیم
مرگ ۲۰ شعبان ۳۵۲ قمری/۹۶۳ میلادی
دین و مذهب اسلام

آلْپْ تَگین بنیانگذار سلسه غزنویان بود. او یکی از غلام افسران تُرک‌تبار در امپراطوری سامانیان بود و در سالهای پایان عمر خود در سالهای ۹۶۲ الی ۹۶۳ میلادی فرمانروای شبه-مستقل در شهر غزنی بود. وی پیش از فرمانروایی در غزنی، به سمت سپهسالار ارتش سامانیان در خراسان رسیده بود. پس از مرگ عبدالملک بن نوح، آلپ‌تگین برای تاخت‌وتاز به سوی هند رفت و در مسیر خود، ناگزیر شد از غزنه بگذرد. هنگامی که ابوعلی لویک حاکم غزنه اجازهٔ عبور به او نداد، پس از چهار ماه محاصره، شهر را تصرف کرد. سپس بنا به گفتهٔ جوزجانی، با دریافت منشوری از منصور بن نوح، موقعیت خود را تثبیت کرد.[۱]

آلپ‌تگین در ۲۰ شعبان ۳۵۲ قمری درگذشت[۲] و پیش از مرگ، فرزندش ابو اسحاق ابراهیم را نامزد جانشینی خود کرد.[۳] او فردی خردمند بود و به دانشمندان اهمیت زیادی قایل می‌شد.

اصالت[ویرایش]

وی اصالتا از اهالی کوچ‌نشین ترک آسیای میانه بود که بعدها دستگیر شد و به عنوان برده به پایتخت سامانیان یعنی بخارا آورده شد.جایی که که در آن به نیروی نظامی سامانیان وارد شد.[۴][۵][۶]

پانویس[ویرایش]

  1. باسورث، ۳۵–۳۶.
  2. خلیلی، خلیل‌الله (۱۳۸۷). سلطنت غزنویان. انتشارات امیری. ص. ۳. شابک ۹۷۸-۹۹۳۶-۲۰-۰۰۹-۸.
  3. باسورث، ۳۶.
  4. Bosworth 1989, p. 898.
  5. Davaran 2010, p. 158.
  6. David Christian: A History of Russia, Central Asia and Mongolia; Blackwell Publishing, 1998; pg. 370: "Though Turkic in origin […] Alp Tegin, Sebuk Tegin and Mahmud were all thoroughly Persianized".

منابع[ویرایش]