استان اربیل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
استان اربیل
پارێزگای هه‌ولێر
استان
Citadel of Hewlêr (Erbil), Iraqi Kurdistan.jpg
جایگاه استان اربیل در نقشهٔ عراق
جایگاه استان اربیل در نقشهٔ عراق
شهرستان‌های استان اربیل.JPG
مختصات: ۳۶°۱۱′ شمالی ۴۴°۲′ شرقی / ۳۶٫۱۸۳°شمالی ۴۴٫۰۳۳°شرقی / 36.183; 44.033مختصات: ۳۶°۱۱′ شمالی ۴۴°۲′ شرقی / ۳۶٫۱۸۳°شمالی ۴۴٫۰۳۳°شرقی / 36.183; 44.033
کشور عراق
منطقه خودمختارFlag of Kurdistan.svg کردستان عراق
مرکزاربیل
حکومت
 • فرماندارفرست صوفی[۱]
مساحت
 • کل۱۵٬۰۷۴ کیلومتر مربع (۵٬۸۰۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۰۹)
 • جمعیت۳٬۱۰۸٬۶۸۱
 • تراکم۲۱۰/km۲ (۵۳۰/sq mi)
منطقهٔ زمانیIraqi Standard Time (یوتی‌سی ۳+)
پیش‌شماره(های) تلفن۶۶ ۹۶۴
کد ایزو ۳۱۶۶IQ-AR

استان اربیل (به کردی سورانی: پارێزگای هه‌ولێر[۲])

یکی از استان‌های هجده‌گانه کشور عراق است و مرکز آن شهر اربیل است.

جغرافیا[ویرایش]

این استان در شمال کشور عراق واقع شده و هم‌مرز با ایران و ترکیه است. (از این استان دو شهرستان چومان و سوران هم‌مرز با ایران هستند.[۳])

استان اربیل جزئی از منطقه خودگردان کردستان عراق است.

مساحت استان اربیل ۱۵٬۰۷۴ کیلومتر مربع است

جمعیت[ویرایش]

جمعیت استان اربیل آن در سال ۲۰۰۳ میلادی ۱٬۳۱۴٬۰۰۰ نفر برآورد شد.

بیشتر مردم آن کرد هستند ولی اقلیتی از آشوری‌ها و ترکمانان عراقی[۴][۵][۶][۷][۸][۹] نیز در اربیل سکونت دارند.

شهرستان‌ها و بخش‌ها[ویرایش]

استان اربیل دارای ۸ شهرستان (عربی: قضاء، کردی: قه‌زا) است که هر یک به بخش‌هایی (عربی و کردی: ناحیه) تقسیم شده‌اند:[۱۰]

محل شهرستان‌ها و بخش‌ها:

شهرستان مرکز تعداد بخش‌ها
اربیل اربیل ۴
چومان چومان ۵
خبات خبات ۴
دشت اربیل بنه‌سلاوه ۵
رواندوز رواندوز ۲
سوران سوران ۴
شقلاوه شقلاوه ۶
کوی‌سنجق کوی‌سنجق ۶
مخمور مخمور ۴
مرگه‌سور مرگه‌سور ۶
پندرو در سال ۲۰١۳

اقتصاد[ویرایش]

اقتصاد این استان بیشتر بر پایهٔ کشاورزی است که این بخش در جریان ستیز میان دولت صدام حسین و کردهای عراق به شدت آسیب دید. قاچاق کالا در زمان تحریم‌های سازمان ملل متحد، تا مدتی یکی از منابع بزرگ درآمد برای مردم این منطقه بود.

منابع[ویرایش]

  1. [https://www.kurdistan24.net/fa/news/46e56d65-23a6-470b-b7eb-7582318a3dd5 فرست صوفی با اکثریت آرای اعضای شورای استان بە استانداری اربیل انتخاب شد ]، کردستان۲۴
  2. پارێز در کردی به معنی محافظت است. این واژه هم‌ریشه با پرهیز فارسی است که در قدیم نیز معنی محافظت می‌داده‌است. (منبع: واژه‌نامه پهلوی-انگلیسی مک‌کنزی، سرواژه پرهیز). ساخت نوواژهٔ پارێزگا (محل حفاظتی) در کردی با گرته‌برداری از واژهٔ عربی محافظة (استان) صورت گرفته‌است. نام هه‌ولێر دگرگون‌شده همان نام سامی اربیل (اربع اله: چهار ایزد) است.
  3. نقشهٔ گردشگری استان اربیل[پیوند مرده]
  4. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۹ اوت ۲۰۱۳.
  5. سیاسی حکومت اقلیم کردستان/ مرکز مطالعاتی استراتژیک اورسام ساختار سیاسی حکومت اقلیم کردستان/ مرکز مطالعاتی استراتژیک اورسام خبرگزاری کردپرس-بخش فارسی
  6. http://www.asnoor.ir/Public/Parties/ViewParties.aspx?Code=100338[پیوند مرده]
  7. التاریخ السیاسی لترکمان العراق تاریخ سیاسی ترکمان العراق - عزیز قادر صمانچی - من اصدارات المرکز الترکمانی العراقی للدراسات والبحوث- لندن - صفحهٔ ۸۹
  8. http://www.shafaaq.com/fa/shafaaq-news/news-exclusive-shafaaq/1578-2010-12-13-14-33-16.html?reset-settings[پیوند مرده]
  9. http://www1.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100004081810
  10. «وب‌گاه رسمی استان اربیل». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ دسامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۸.
  • ویکی‌پدیای انگلیسی
استان‌های عراق پرچم عراق
اربیل | انبار | بابِل | بغداد | بصره | تأمیم | دهوک | دیاله | ذی‌قار | سلیمانیه | صلاح‌الدین | قادسیه | کربلا | مثنی | میسان | نجف | نینوا | واسط