آبراهام اورتلیوس

آبراهام اورتلیوس
پرترهٔ آبراهام اورتلیوس اثر پیتر پل روبنس، ۱۶۳۳.
زادهٔ	۱۴ آوریل ۱۵۲۷ آنتورپ، هلند هابسبورگ
درگذشت	۲۸ ژوئن ۱۵۹۸ (۷۱ سال) Antwerp, Spanish Netherlands
ملیت	Brabantian
پیشه(ها)	جغرافی‌دان، نقشه‌نگاری
شناخته‌شده برای	ابداع‌کننده اطلس‌های جغرافیایی؛ طرح ایدهٔ رانش قاره‌ای

آبراهام اورتلیوس (Abraham Ortelius)‏ (۱۴ آوریل ۱۵۲۷–۲۸ ژوئن ۱۵۹۸) جغرافی‌دان و نقشه‌نگار فلاندری بود که عموماً او ر ا به عنوان ابداع‌کننده اطلس‌های جغرافیایی امروزی می‌شناسند. هم‌چنین او را نخستین فردی می‌دانند که مسئله پیوستگی قاره‌ها پیش از جدا شدن به حالت امروزی را مطرح کرد.

اورتلیوس با رنگ‌آمیزی نقشه‌های سیاه و سفید برای نخستین بار نقشه‌های رنگی را ارائه کرد. وی در ۱۵۷۵ اطلسی را با قطع کوچک ۱۸ در ۱۰سانتیمتر، که شامل بیش از یکصد نقشهٔ کوچک و زیبا همراه با توضیح مربوط به هر نقشه بود، در دسترس علاقه‌مندان قرار داد.

نظریه زمین‌ساخت صفحه‌ای نخستین بار توسط ابراهام اورتلیوس ارائه شد. او دلیل خود برای این فرضیه را همانندی حاشیه قاره آمریکا و آفریقا بیان کرد و بر این باور بود که جدایی قاره‌ها توسط لرزه‌ها و سیلاب‌ها انجام شده‌است.

اورتلیوس در شهر آنتورپ که در آن زمان در قلمرو هابسبورگی هفده استان قرار داشت به دنیا آمد. خانواده او از شهر آگسبورگ بودند که از شهرهای خودگردان امپراتوری مقدس روم بود.

او در شهرِ آنتورپِ هابسبورگِ هلند (بلژیکِ کنونی)، در خاندانی کاتولیکِ رومیِ اصالتاً آگسبورگی زاده شد. اورتلیوس در جوانی حرفه ء نقشه‌نگاری را فرا گرفت. در سال ۱۵۴۷، در بیست‌سالگی، به عنوان تذهیب‌کار و حکاک نقشه به انجمن سنت لوک آنتورپ پیوست. او با خرید نقشه‌های گران‌بها، رنگ‌آمیزی آن‌ها، نصب بر بوم و فروش‌شان، درآمد خود را افزایش داد و هزینه‌های نخستین سفرهایش را تأمین نمود.

در سالِ ۱۵۵۴ میلادی، اورتلیوس به نمایشگاهِ کتاب در فرانکفورتِ آلمان سفر کرد و در آنجا با گراردوس مرکاتور، پیشگامِ نقشه‌نگاریِ فلاندری که واژهء «اطلس» را برای کتابِ نقشه‌ها ابداع کرد، دیدار نمود و دوستیِ صمیمی با او برقرار ساخت. در سالِ ۱۵۶۰، هنگامی که همراهِ مرکاتور در آلمان و فرانسه سفر می‌کرد، مرکاتور او را تشویق نمود تا نقشه‌های خویش را ترسیم کند و به عنوان جغرافیدان و نقشه‌کشی حرفه‌ای به فعالیت بپردازد. نخستین نقشهء تجاریِ موفقِ اورتلیوس، نقشه‌ای هشت‌برگی از جهان، در سالِ ۱۵۶۴ منتشر شد. پس از آن، نقشه‌ای دوبرگی از مصر در سالِ ۱۵۶۵، نقشه‌ای دوبرگی از آسیا در سالِ ۱۵۶۷، و نقشه‌ای شش‌برگی از اسپانیا در سالِ ۱۵۷۰ به چاپ رسید. مرکاتور، بیش از هر نقشه‌کشِ دیگری در آن زمان، الهام‌بخشِ بسیاری از نقشه‌های آیندهء اورتلیوس شد. در واقع، دست‌کم هشت برگ از نقشه‌های اطلسِ مشهورِ تئاتروم اوربیس تراروم به انگلیسی : Theatrum Orbis Terrarum اثر اورتلیوس، مستقیماً از نقشهء تأثیرگذارِ جهانِ مرکاتور در سالِ ۱۵۶۹ اقتباس شده‌اند.

منابع

Robert J. Karrow, Jr. , Mapmakers of the Sixteenth Century and their Maps: Rio-bibliographies of the cartographers of Abraham Ortelius (Chicago, Speculum Orbis Press, ۱۹۹۲)