۵ جمادی‌الثانی

جمادی‌الاول - جمادی‌الثانی - رجب
ش	ی	د	س	چ	پ	ج
					۱	۲
۳	۴	۵	۶	۷	۸	۹
۱۰	۱۱	۱۲	۱۳	۱۴	۱۵	۱۶
۱۷	۱۸	۱۹	۲۰	۲۱	۲۲	۲۳
۲۴	۲۵	۲۶	۲۷	۲۸	۲۹	۱+
سال ۱۴۳۲ قمری

۵ جمادی‌الثانی، پنجمین روز از ماه جمادی‌الثانی در تقویم هجری قمری است.

در تقویم هجری قمری قراردادی این روز صد و پنجاه و سومین روز سال است.

زادگان

پنجم

دکتر سید محمد مومنی ثانی

درگذشتگان

سوم جمادی الثانی

شهادت حضرت زهرا (عليها السلام )(1) امام رضا (عليه السلام ) مى فرمايد: ان فاطمه صديقه شهيده : ((همانا فاطمه راستگو و شهيده است (2))). در اين روز در سال 11 ه‍ بنابر قول 95 روز، در روز سه شنبه شهادت حضرت بتول عذراء مظلومه مضروبه حضرت سيد النساء فاطمه زهرا (عليها السلام ) به وقوع پيوسته است (3). بعد از شهادت و دفن پيامبر (صلى الله عليه و آله ) سه بار به منزل امير المؤ منين و فاطمه زهرا (عليها السلام ) هجوم آورده ، و در هر بار به طريقى جسارت به اهل بيت (عليهم السلام ) كردند. در يكى از اين دفعات ، كه در منزل آن حضرت را آتش زدند و به زور وارد منزل شدند، حضرت صديقه (عليهم السلام ) پشت در بودند. با اينكه مى دانسته آن حضرت پشت در است ، بالگد و فشار در را باز كردند، و ميخ در سينه آن مخدره را آزرد و محسن (عليه السلام ) سقط شد و پهلوى آن حضرت بيهوش روى زمين قرار گرفت ، و حضرت مولى الموحدين (عليه السلام ) را با سر و پاى برهنه و دست بسته به طرف مسجد بردند. وقتى حضرت زهرا (عليها السلام ) به هوش آمدند به دنبال امير المؤ منين (عليه السلام ) رفتند، و از بردن آن حضرت به مسجد مانع شدند. داخل كوچه جلو چشم همسرش اسد الله الغالب امير المؤ منين على بن ابى طالب (عليهم السلام )، با تازيانه و غلاف شمشير بر بدن حضرت صديقه شهيده (عليها السلام ) زدند كه طبق بعضى روايات از بازورى آن حضرت خون جارى شد و باز بيهوش روى زمين قرار گرفتند. روزهاى حزن فاطمه (عليها السلام ) بعد از اين وقايع و فجايع آن حضرت بعضى روزها با دلى شكسته و محزون كنار قبور شهداى احد مى رفت و مى گريست ، و مرگ خود را از خداوند طلب مى كرد، تا اينكه آهسته آهسته درد و جراحتهاى بدن بيشتر شد، و از آن به بعد نزديك مدينه زير درختى مى نشست و گريه و ناله مى كرد. منافقين آن درخت را هم بريدند. بعد از آن امير المؤ منين (عليه السلام ) در آنجا سايبانى ساختند كه مشهور به ((بيت الاحزان )) شد. روز به روز بر شدت بيمارى بى بى افزوده مى شد. سينه شكسته و مجروح ، بازوى ورم كرده ، صورت نيلى ، محسن سقط شده ، غم پيامبر (صلى الله عليه و آله )،، مظلوميت امير المؤ منين (عليه السلام )، كا را به جايى رساند كه آن حضرت در بستر بيمارى افتاد، و وصيت هاى خويش را به امير المؤ منين (عليه السلام ) فرمود: ((شبانه مرا از زير پيراهن غسل بده و كفن كن و دفن نما. قبرم مخفى باشد و ابوبكر و عمر در تشييع و نماز من حاضر نشوند(4))). مدينه در شهادت فاطمه (عليها السلام ) روز شهادت آن حضرت ، مدينه مثل روز شهادت خاتم الانبياء (صلى الله عليه و آله ) شده بود. كوچك و بزرگ از زن و مرد، نالان و گريان بودند. بدن مطهر آن حضرت شبانه غسل داده شد و هنگام غسل ، امير المؤ منين و حسنين و زينبين (عليهم السلام ) و فضه خادمه و اماء بنت عميس حاضر بودند. سپس عده اى از گلهاى سر سبد اصحاب امير المؤ منين (عليه السلام ): سلمان ، ابوذر، مقداد، عمار و... حاضر شدند و بدن را دفن كردند. در بقيع ، چهل صورت قبر ترتيب دادند و بر آنها مقدارى آب ريختند(5). فرداى آن روز منافقين قصد نبش قبر را نمودند، ولى امير المؤ منين (عليه السلام ) اجازه نفرمودند. احتمالات در محل دفن آن حضرت متعدد است ، ولى زيارت آن حضرت در مسجد النبى (صلى الله عليه و آله )، حجره خود آن حضرت - كه در زمان ما جزء صحن مسجد است - بين محراب و منبر، و در بقيع وارد شده است . مدت عمر آن مخدره مظلومه 18 سال و 60 روز يا 90 روز است . سال شهادت يازدهم هجرى است. اقوال در شهادت حضرت زهرا (عليها السلام ) اقوال در شهادت حضرت زهرا (عليها السلام ) چنين است : 1. چهل روز بعد از شهادت پيامبر (صلى الله عليه و آله ) (ربيع الثانى )(6). 2. چهل و پنج روز (سيزدهم ربيع الثانى )(7). 3. شصت روز بعد از شهادت پيامبر (صلى الله عليه و آله )(8). 4. هفتاد و دو روز بعد از شهادت پيامبر (صلى الله عليه و آله )(9). 5. هفتاد و پن روز بعد از شهات پيامبر (صلى الله عليه و آله )(10). 6. نود روز بعد از شهادت پيامبر (صلى الله عليه و آله )(11). 7. نود و پنج روز بعد از شهادت پيامبر (صلى الله عليه و آله ) (سوم جمادى الآخر)(12). 8. صد روز بعد از شهادت پيامبر (صلى الله عليه و آله ) (هشتم جمادى الآخر)(13). 9. صد و دوازده روز بعد از شهادت پيامبر (صلى الله عليه و آله ) (20 جمادى الآخر)(14). 10. 4 ماه بعد از شهادت پيامبر (صلى الله عليه و آله )(15). 11. روز 21 رجب (16). 12. روز 25 رجب (17). 13. سوم ماه رمضان (18). 14. 8 ماه بعد از شهادت پيامبر (صلى الله عليه و آله )(19). درباره شهادت حضرت زهرا (عليها السلام ) جا دارد مرورى بر منابع مربوط به آن داشته باشيم . درباره آتش زدن در خانه به اين مدارك مراجعه كنيد: عوالم : ج 11 ص 400، 404، 441، 343. مؤ تمر علماء بغداد: ص 135 - 137. اثبات الوصيه : ص 143. الغدير: ج 6 ص 391. ارشاد القلوب ديلمى به نقل بحار الانوار. كشف المرا: ص 402 - 403. نوائب الدهور: ص 192. حليه الابرار: ج 2 ص 652. درباره اينكه چگونه پهلوى آن حضرت را شكستند، به اين مدارك مراجعه كنيد: فرائد السمطين : ج 2 ص 34 - 35. امالى صدوق : ص 99 - 101. اثبات الهداه : ج 1 ص 280 - 281. البلد الامين : ص 551 - 552. طريق الارشاد: ص 465. اقبال الاعمال : ص 625. بحار الانوار: ج 97 ص 200، ج 28 ص ‍ 268 - 270. عوالم : ج 11 ص 400 - 404. درباره اينكه حضرت صديقه (عليها السلام ) را كتك زدند، به اين كتب مراجعه كنيد: اثبات الهداه : ج 1 ص 280 - 281. ارشاد القلوب ديلمى : ص 295. المحتضر: ص 109. امالى صدوق : ص 99، 101، 118، مناقب ابن شهر آشوب : ج 2 ص 209. تفسير برهان ج 2 ص 343. حليه الابرار: ج 2 ص ‍ 652. الخطط للمقريزى : ج 2 ص 346. سيره الائمه الاثنى عشر: ج 1 ص ‍ 132. اعلام النساء: ج 4 ص 124. فرائد السمطين : ج 2 ص 34 - 35. كتاب سليم بن قيس : ج 2 ص 585، 586، 587، 674، 675، 907. بحار الانوار: ج 28 ص 297، 299. احتجاج : ج 1 ص 210، 216. درباره سيلى و كبودى چشم آن حضرت ، به اين كتب مراجعه كنيد: سيره الائمه الاثنى عشر: ج 1 ص 132. ماءساه الزهراء 3: ج 1 ص 164 - 193. الاسرار الفاطميه : ص 135. در باره علت شهادت محسن (عليه السلام ) به اين كتب مراجعه كنيد: اثبات الوصيه : ص 143. الوافى بالوفيات : ج 6 ص 17 . تراجم اعلام النساء: ج 2 ص 317. فرائد السمطين : ج 2 ص 34 - 35. امالى صدوق : ص 99 - 101. بشاره المصطفى : ص 197 - 200. درباره اينكه آن حضرت شهيده شدند و به مرگ طبيعى از دنيا نرفتند، فرمايش امام رضا (عليه السلام ) كافى است كه مى فرمايند: ((انها صديقه شهيده ))... ((همانا فاطمه (عليها السلام ) راستگو و شهيده است ))(20). به مدارك زير نيز مراجعه كنيد: مزار شيخ مفيد: ص 156. مقنعه شيخ مفيد: ص 459. بلد الامين : ص 198 - 278. بحار الانوار: ج 25 ص 373، ج 27 ص 261، 268، 270، ج 29 ص 192، ج 43 ص 170، 197، 200، ج 53 ص 23، ج 97 ص 197. مصباح الزائر: ص 25 - 26. مصباح المتهجد: ص 654. من لايحضره الفقيه : ج 2 ص 574. تهذيب الاحكام طوسى : ج 6 ص 10. الوافى : ج 14 ص 1370 - 1371. جامع احاديث الشيعه : ج 12 ص 264. القاب الرسول و عترته (عليهم السلام ): ص 39 - 43. پس در اين روز شيعيان بايد به عزادارى آن حضرت قيام نمايند و آن مظلومه را زيارت كنند و ظالمان و غاصبان حق او را نفرين نمايند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1. اعلام الورى : ج 1 ص 300، كشف الغمه : ج 1 ص 503. مسار الشيعه : ص 31. توضيح المقاصد: ص 13. مصباح كفعمى : ج 2 ص 597. مصباح المتهجد: ص 732. بحارالانوار: ج 97 ص 375، ج 43 ص 195. 2. اصول كافى : ج 3 ص 475. 3. مستدرك سفينه البحار: ج 2 ص 85؟ 4. بيت الاحزان : ص 247 - 262. بحار الانوار: ج 43 ص 171. فيض العلام : ص 258 - 263. جنه العاصمه : ص 351 - 361. رياحين الشريعه : ج 1 ص 251 - 293. ماءساه الزهراء (عليها السلام ): ج 2 ص 18، 31، 45، 48، 49، 64، 76. فاطمه الزهرا (عليها السلام ) بهجه قلب المصطفى (صلى الله عليه و آله ): ص 807 - 885. وفاه فاطمه الزهراء (عليها السلام ) مقرم : ص 104 - 105. عوالم العلوم جلد سيده النساء فاطمه الزهراء (عليها السلام ) نج 2 ص 1057 - 1121. 5. بحار الانوار: ج 43 ص 183. 6. بحار الانوار: ج 43 ص 212. جنه العاصمه : ص 350. مروج الذهب : ج 1 ص 403. روضه الواعظين : ص 130. 7. مناقب ابن شهر آشوب : ج 3 ص 406. 8. بحار الانوار: ج 43 ص 217. 9. مناقب ابن شهر آشوب نج 3 ص 406. 10. الخرائج و الجرائح : ج 2 ص 526. كافى : ج 2 ص 474. بحار الانوار: ج 22 ص 545. اثبات الهداه : ج 4 ص 441. مناقب : ج 3 ص 406. 11. بحار الانوار: ج 43 ص 188 - 215. 12. بحار الانوار: ج 43 ص 170 - 196. بيت الاحزان : ص 261. دلائل الامامه طبرى : ص 45، 46، 47. جنه العاصمه : ص 355. 13. معارف ابن قتيه : ص 62. 14. بحار الانوار: ج 43 ص 171. دلائل الامامه : ص 46. مناقب : ج 2 ص 112. 15. وفاه الصديقه الزهراء (عليها السلام ) مقرم : ص 115، از الاصابه ابن حجر. مناقب ابن شهر آشوب : ج 3 ص 406. 16. زاد المعاد: ص 35. 17. وقايع الشهور: ص 126. 18. بحار الانوار: ج 43 ص 214 نور الابصار: ص 42. مناقب خوارزمى ن ج 1 ص 83. الاصابه ابن حجر: ج 4 ص 380. 19. وفاه الصديقه الزهراء (عليها السلام ) مقرم : ص 115، از الاصابه ابن حجر. 20. اصول كافى : ج 2 ص 475.

چهارم جمادی الثانی

مرگ هارون الرشید در شب چهارم سال 193 ه‍ هارون الرشيد در سن 45 سالگى از دنیا رفت. او 23 سال خلافت كرد و قبرش پشت سر امام رضا (عليه السلام ) قرار دارد(1)،

سیزدهم جمادی الثانی

1. وفات حضرت ام البنین سلام الله علیها در اين روز در سال 64 ه‍ حضرت ام البنين (عليها السلام ) همسر امير المؤ منين (عليها السلام ) و مادر قمر بنى هاشم (عليه السلام ) از دنيا رحلت فرمودند(1). نام مبارك آن حضرت فاطمه ، و كنيه شريفش ام البنين است ، و آن حضرت به هيمن كنيه معروفند. پدر آن حضرت حزام بن خالد، و مادرشان ليلى دختر شهيد بن ابى عامر است . امير المؤ منين آن حضرت را به همسرى برگزيد و خداوند چهار پسر به آن حضرت عنايت فرمود: حضرت قمر بنى هاشم عباس (عليه السلام )، عبد الله ، جعفر و عثمان (عليهم السلام )، كه هر چهار پسر در كربلا شهيد شدند. بانوانى كه از كربلا به مدينه مراجعت كردند، در خانه ام البنين (عليها السلام ) عزادارى مى كردند. آن حضرت اگر چه در كربلا نبود ولى از ناله و گريه قرار نداشت و همه روزه به بقيع مى رفت و آنقدر جانسوز مرثيه مى خواند كه مروان با آن قساوت قلب گريه مى كرد. هنگامى كه زنها او را ام البنين خطاب مى كردند و تسليت مى دادند، مى فرمود: ((ديگر مرا ام البنين نخوانيد...)). اين گريه و زارى حضرت دامه داشت تا بدرود حيا گفت (2).

________________ 1. ام البنين (عليها السلام ) سيده نساء العرب : ص 84. 2. رياحين الشريعه : ج 3 ص 294.

بیست و یکم

1.وفات حضرت ام کلثوم سلام الله علیها جناب ام کلثوم سلام الله علیها چهار ماه پس از بازگشت از کربلا به مدینه از دنیا رفتند1. پدرشان مولی الموحدین امیرالمومنین علیه السلام و مادرشان حضرت زهرای مرضیه سلام الله علیها است.2 صاحب ریاحین الشریعه به نقل از اعیان الشیعه می فرماید: امیرالمومنین علیه السلام آن مخدره را به عون بن جعفر طیار تزویج نمودند.3 آنچه در مورد ازدواج ام کلثوم سلام اللله علیها با غیر عون بن جعفر نقل شده از بافته های مخالفین است. آن حضرت در واقعه جانسوز کربلا حضور داشتند و بعد از شهادت امام حسین علیه السلام و اهل بیت و اصحابشان در کنار خواهرشان حضرت زینب سلام الله علیها از بانوان و یتیمان محافظت میفرمود, و اشعار آن حضرت در فراق برادر در کربلا مشهور و جانسوز است. پس از عاشورا که بانوان به اسارت کوفه و شام رفتند خطبه آن حضرت در شهر کوفه و مجلس ابن زیاد, اشعار آن حضرت در قادسیه و قنسرین, اثر دعای آن حضرت در سیبور و بعلبک, کلمات آن جناب با شمر هنگام ورود به دروازه شام, مرثیه های حضرت در اربعین و مراجعت به مدینه, دلالت بر عظمت و شجاعت و صبر آن مخدره دارد. سرانجام بعد از چهار ماه از ورود به مدینه با دلی پر از غم و اندوه در مصائب کربلا بالاُخص شهادت سیدالشهدا علیه السلام رحلت نمود و در مدینه منوره دفن شد. به قولی آن حضرت در آخر ماه جمادی الثانی بوده است.4 1.وقایع الشهور: ص110 2.تذکره الخواص: ص75 3.ریاحین الشریعه: ج3 ص245 4.ریاحین الشریعه: ج3 ص256-

بیست و دوم

. مرگ ابوبکر در شب سه شنبه 22 جمادی الثانی در سال 13 هجری عبدالله بن عثمان معروف به ابوبکر بن ابی قحافه در سن 67 سالگی, از این جهان رخت بر بست1. به قولی مرگ ابوبکر در 27 جمادی الثانی بوده است.2 او مدت دو سال و سه ماه و بیستو دو روز خلیفه بود, و اولین کسی بود که بعد از رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله به انتخاب اعضای سقیفه بنی ساعده خلیفه شد. انتخاب ابوبکر به گونه ای بی حساب بود که عمر با آنکه خود گرداننده برنامه سقیفه بود میگوید: بیعت با ابوبکر امری بدون تدبیر و مشورت و دقت بود, مثل زمان جاهلیت که خداوند مسلمانان را از شر ان محفوظ داشت. هر کس چنین کاری را تکرار کند اورا بکشید.3 اهل سنت در علت مرگ او نوشته اند: ابوبکر در روز دوشنبه 7 جمادی الآخر غسل کرده بود و آن روز هوا سرد بود. به این دلیل سرما خورد و تب کرد, و پانزده روز این تب ادامه داشت, و به نماز نمیرفت, تا در شب سه شنبه 22 جمادی الآخر بعد از آنکه خلافت را به عمر واگذار کرد, مرد.4 قبل از وفات عثمان را برای نوشتن وصیت نامه ای درباره خلافت طلب کرد که امر خلافت بعد از ابوبکر با عمر بن خطاب باشد. او کلمه ای گفت و بیهوش شد و بقیه را عثمان از پیش خود نوشتکه امر خلافت با عمر است. ابوبکر به هوش آمد و عثمان را دعا کرد که آنجه او می خواسته او نوشته است.5 باید پرسید: چرا هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله در روزهای آخر عمر کاغذ و قلم خواست تا وصی بعد از خود را به امر خداوند معین کند نسبت هذیان به آن مقام معظم دادند؟ ابوبکر هنگام مرگ کلماتی گفت. از جمله این که کاش تفتیش خانه فاطمه و علی علیهما السلام نمی کردم6. همان تفتیشی که شهادت پاره تن پیامبر صلی الله علیه و آله را به همراه داشت؟

1.تتمه المنتهی: ص10. تاریخ الخلفاء: ص81. فیض العلام: ص279. بحارالانوار: ج29 ص521 2.مسارالشیعه: ص32. العدد القویه: ص343. مصباح کفعمی: ج2 ص598. مصباح المهتجد: ص732. بحارالانوار: ج95 ص200 3.الغدیر: ج5 ص370. صحیح بخاری: باب رجم الحبلی: ح 6681. مسند احمد: حدیث 393. سیره ابن هشام: ج4 ص308 4.تاریخ الخلفاء:ص81. بحارالانوار: ج29 ص521 5.شرح ابن ابی الحدید: ج1 ص165 6.مروج الذهب: ج2 ص308. تتمه المنتهی: ص10. الامامه و السیاسه:ج1 ص18. سبعه من السلف: ص77. تاریخ طبری: ج4 ص52. میزان الاعتدال: ج2 ص215

بیست و هفتم

.شهادت سلطان علی بن محمد الباقر علیه السلام در این روز در سال 116 هجری جناب ابوالحسن سلطان علی فرزند امام باقر علیه السلام در اردهال کاشان به شهادت رسید.1 عده ای از دوستان اهل بیت علیهم السلام از اهالی چهل حصاران و فین کاشان نامه ای خدمت امام باقر علیه السلام نوشتند که چون ما از محضر شما دور هستیم یکی از آقازادگان خود را برای راهنمایی و تربیت ما و تعلیم احکام به جانب ما بفرستید. آن حضرت فرزند بزرگوار خود جناب علی بن محمد علیه السلام را با رسولان فرستاده, روانه کاشان کردند و اسباب سفر آن حضرت را برادرش امام صادق علیه السلام فراهم نمودند. هنگام ورود آن حضرت, در فین حدود شش هزار نفر برای استقبال آمدند. حضرت مدتی در جاسب و خاوه مشغول هدایت مردم بودند, و بیشتر در مسجد جامع کاشان _ که فعلا در کوی میدان کهنه واقع است _ مشغول عبادت بودند و شیعیان برای ادای نماز جمعه خدمتش مشرف میشدند, و کرامات زیادی مشاهده مینمودند. آن حضرت نامه هایی برای پدر بزرگوارش به مدینه میفرستاد و حالات خود و شیعیان را بیان میفرمود تا در سال 114 هجری خبر شهادت پدر بزرگوارش به آن حضرت رسید و بعد از سه سال از شهادت پدر بزرگوارش در سال 116 هجری مخالفین آن حضرت را با عده ای از دوستان و موالیان و منسوبین به آن حضرت شهید کردند. از آنجا که 27 جمادی الثانی در سال شهادت آن حضرت مصادف با 17 مهر سال شمسی بوده , هر سال به مناسبت سالگرد آن حضرت در جمعه دوم مهرماه مراسم قالی شویان همراه با عزاداری باشکوهی کنار قبر مطهرش برگزار میشود.2 هم اکنون در سرداب زیر ضریح مقدس آن حضرت بدن مبارک حدود صد نفر از آن شهای بزرگوار تازه و سالم هست که مرحوم آیه الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی مشاهده فرموده اند.3 1.شرح زندگانی حضرت سلطان علی بن محمد باقر علیهما السلام: ص62. مراقدالمعارف: ج2 ص79_72. روضات الجنات: ج4 ص212 2.مراقد المعارف: ج2 ص80 3.به کتاب "نور باهر" تاُلیف مرحوم باقر مرندی _ و اجساد جاویدان به نقل از کسانب که همراه آیه الله مرعشی نجفی اجساد طهر را زیارت کرده اند _ مراجعه شود.

بیست و نهم

1.وفات حضرت سید محمد فرزند امام هادی علیه السلام1 حضرت سید محمد فرزند امام هادی علیه السلام در سال 252 هجری در سامراء از دنیا رفت2. آن حضرت را ابوجعفر و ابوعلی و سید محمد بعاج نیز می گفتند. جلالت قدر و منزلت او به حدی بود که عده ای از شیعیان گمان میکردند که بعد از امام هادی علیه السلام آن بزرگوار امام خواهد بود, ولی با رحلت ایشان در زمان پدر بزرگوارش بر همه معلوم شد که امام حسن عسگری علیه السلام امام پس از ایشان است. امام عسگری علیه السلام به جناب سید محمد علیه السلام علاقه وافری داشت, به حدی که هنگام رحلت او گریبان چاک کرد. بعد از رحلت, آن حضرت را در آبادی به نام بلد در شش فرسخی سامراء دفن نمودندکه هم اکنون قبر او در آنجا معروف است. کرامات زیادی از آن حضرت مشاهده شده و هم اکنون دارای گنبد و صحن و غرفه های متعدداست, و دوستان اهل بیت علیهم السلام به زیارت آن بزرگوار مشرف میشوند. نسبت سادات آل بعاج در عراق و خوزستان به علی و احمد فرزندان سید محمد بعاج منتهی می شود. 1.مراقد المعارف: ج2 ص262 2.این تاریخ مشهور بین شیعیان سامرا است و در حرم آن حضرت نیز نوشته شده است.

آخرین روز جمادی الثانی

.شهادت ابراهیم بن مالک اشتر در این ماه در سال 71 هجری ابراهیم پسر مالک اشتر نخعی رحمه الله علیه به شهادت رسید.1 مراقد المعارف: ج1 ص37