یک بام و دو هوا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

«یک بام و دو هوا» یا استاندارد دوگانه اصطلاحی است برای اشاره به تبعیض و بی‌عدالتی؛ [۱] زمانی که در شرایط یکسان، ولی برای افراد متفاوت مجموعه متفاوتی از اصول یا قوانین اعمال می‌گردد. چنین عملکردی بر خلاف اصول اولیه عدالت شناخته می‌شود.

در برخی فرهنگ‌ها برخی رفتارها توسط گروهی از مردم پذیرفته است، اما انجام همان رفتار توسط گروه دیگری از مردمان ناپذیرفتنی و تابوست.[۲]


ریشۀ اصطلاح «یک بام و دو هوا» در زبان فارسی[ویرایش]

این اصطلاح از داستانی قدیمی به شرح زیر ریشه گرفته شده است[۳]:

پیرزنی با عروس و دامادش در خانه‎ای زندگی می‎کردند. شبی تابستانی بود و هوا گرم، پس همه روی پشت‌بام خوابیده بودند. یک طرف بام داماد و دخترِ زن می‎خوابیدند و طرف دیگر بام، عروس و پسرش. پیرزن دید که پسر و عروسش به هم چسبیده خوابیده‌‌اند، آنها را بیدار کرد و گفت: «هوای به این گرمی خوب نیست به هم چسبیده باشید، از هم جدا بخوابید!» سپس متوجه دختر و دامادش شد که جدا از هم خوابیده‌ بودند. گفت: «هوای به این سردی، خوب نیست از هم جدا بخوابید! بروید کنار هم!» عروس که این طور دید بلند شد و گفت:

قربون برم خدا را یک بام و دو هوا را
یک بر بام سرما را یک بر بام گرما را

و از همانجا این ضرب‌المثل به وجود آمد و بین مردم رایج گردید.


لازم به ذکر است که نسخۀ دیگری از شعر بالا، به این صورت نقل شده:

قربون برم خدا را یک بام و دو هوا را
یک بر بوم زمستون یک بر بوم تابستون


منابع[ویرایش]