کاریتوسور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کاریتوسور
محدوده زمانی: کرتاسه
فسیل کشف شده کاریتوسور با پوست
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: سوسماریان[۱]
Superorder: دایناسورها
راسته: پرنده‌ورکیان[۲]
زیرراسته: اردک‌منقاران[۳]
فروراسته: لامب سوریان
تیره: کاریتوسوریان
سرده: کاریتوسور

کاریتوسور به معنی سوسمار کلاه‌خودی است (در یونانی کاریتوس به معنی کلاه خود و سوروس به معنی سوسمار است).این اسم از شکل تاج بالای سرش گرفته شده است.یک نوعی از دایناسورهای نوک اردکی است که در دوره کرتاسه و در ۷۵ میلیون سال پیش در آمریکای شمالی امروزی زندگی می‌کردند.اولین گونه این جانور در سال ۱۹۱۲ در آلبرتا ٬ کانادا کشف گردید که شامل یک اسکلت کامل می‌شود و مقدار زیادی از پوست آن نیز فسیل شده بود.

این جانور ۴ تن وزن و ۱۰ متر طول از نوک بینی تا انتهای دم داشته است.مانند سایر هادروسورها پوزه‌ای بدون دندان داشته است و در عقب آرواره صدها دندان ریز بهم پیوسته وجود داشته است.این دندان‌ها وظیفه له کردن و آسیاب کردن مواد گیاهی را بر عهده داشتند و بطور مداوم جانشین می‌شدند٬یعنی دندان‌های نو بجای آنها رشد می‌کرد.
بالای ۲۰ جمجمه از این دایناسور کشف شده است. حیوان یک تاج استخوانی بزرگ و عجیب و پیچیده در بالای جمجمه‌اش دارد که تا مجرای بینی‌اش کشیده شده است. مجرای بینی به سمت تاج انبساط یافته است.ابتدا به سمت کیسه‌های هوایی کوچک در کنار، سپس به سوی حفره مرکزی مجزا و به سمت دستگاه تنفسی کشیده شده است.

احتمالاً هر آوایی می‌توانسته با گذر کردن از میان این حفره‌های پیچ در پیچ به یک صدای بلند تبدیل بشود.دانشمندان حدس می‌زنند که کاریتوسور می‌توانسته است که یک صدای بلند و بم مانند آلات موسیقی بادی ایجاد کند. صدا می‌توانسته است تا مسافت بسیار دوری برود و برای خبر کردن دیگر کاریتوسورها از غذا یا هشدار دادن به آنها نسبت به حضور خطر حیوانات درنده مورد استفاده قرار بگیرد.

سابق بر این دانشمندان گمان می‌کردند که این دایناسورها به سبب شکل پرده‌داره دستهایشان بیشتر در آب زندگی می‌کردند.به هر صورت اکتشافات اخیر نشان داده که این پرده میان دست‌ها یک لایه است و نمونه آن را در برخی پستانداران امروزی نیز شاهد هستیم. کاریتوسور یکی از دایناسورهایی بود که در فیلم پارک ژوراسیک ۳ در گله‌هایی به نمایش درآمد.

اردک‌منقاران

هادروسور



خزنده‌تاجیان

ادمونتوساروس آنکتنس



براکیلوفوسور



لمبی‌سوسماریان
Aralosaurini

آرالوسور



Canardia garonnensis





جاکسارتوسور



Tsintaosaurini

تسینتائوسور



پارارابدودون




Parasaurolophini

چارونوسور




پارازارولوفوس




پارازارولوفوس



پارازارولوفوس





Lambeosaurini


لامبئوسور



لامبئوسور






Corythosaurus casuarius



Corythosaurus intermedius





چنئوسور




چنئوسور



بزرگ‌قو




آرنی‌سور



بلاسی‌سور





Magnapaulia laticaudus




Velafrons coahuilensis




آموروسور



Sahaliyania elunchunorum
















منابع[ویرایش]

Wikipedia contributors, "Corythosaurus," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Corythosaurus&oldid=252205939 (accessed November 27, 2008).

پانویس[ویرایش]

  1. Sauropsida
  2. Ornithischia
  3. Hadrosauridae