نشان بند جوراب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نشان بندجوراب

نشان بند جوراب (به انگلیسی: Order of the Garter) از نشان های درباری و اشرافی انگلستان است که توسط پادشاه (ملکه) انگلستان اعطا می‌شود.

تاریخچه[ویرایش]

پیدایش این نشان به این شکل بوده‌است که یکی از شب‌های سال ۱۳۴۸ میلادی، کنتس سالزبری در حال رقص با ادوارد سوم پادشاه انگلستان، بند جورابش پایین آمده و چون درباریان خندیدند، پادشاه در حالی که بند جوراب او را می‌بست، گفت: [۱]

شرم بر کسی باد که چنین کاری را بد پندارد.

بدین ترتیب خنده بر لبان درباریان خشکید. فردای آن شب، هیئتی ۲۶ نفره به نام انجمن گارتر تشکیل شد که شاه ریاست آن را بر عهده داشت.[۲]

دریافت‌کنندگان[ویرایش]

انگلستان در قرن چهاردهم میلادی، هنوز درگیر جنگ‌های صلیبی بود و نشان بند جوراب نشانی صرفاً مسیحی به حساب می‌آید. با این حال تاکنون دو پادشاه از ایران (ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه[۳])، دو سلطان عثمانی و یک امپراطور ژاپن از میان غیر مسیحیان این نشان را دریافت کردند.[۴]

ناصرالدین‌شاه دومین غیر مسیحی‌ای بود که این نشان را از ملکه ویکتوریا دریافت کرد. پیش از وی سلطان عبدالعزیز عثمانی این نشان را دریافت نموده بود. ناصرالدین‌شاه در سفرنامه‌اش درباره این نشان مفصلاً شرحی نوشته‌است.[۵] او با ظرافت نقل می‌کند که ملکه «گونه‌اش را بوسیده‌است».[۶] ملکه ویکتوریا نیز در خاطراتش وقایع روز اعطای نشان را به طور مبسوط شرح داده‌است.[۷] ناصرالدین‌شاه در سفرنامه خود چنین آورده‌است که: [۸]

لرد شامبرلاند که وزیر دربار پادشاهی است، نشان ژارتیر مکلل به الماس را که به زانوبند معروف و از نشان‌های بسیار معتبر انگلیس است، برای ما آورد. پادشاه (ملکه ویکتوریا) برخاسته، به دست خودشان نشان را به ما زدند و حمایلش را انداختند. جوراب بندبلند را هم دادند.

عبدالحسین میرزا فرمانفرما برادرزاده محمدشاه قاجار، داماد مظفرالدین شاه و پدر فیروز میرزا نصرت الدوله و نیز سر شاپور ریپورتر، به غیر از دو شاه سلسله قاجار، به گمان از معدود ایرانیانی اند که نشان بند جوراب انگلستان را دریافت نموده‌اند.

توصیف نشان[ویرایش]

نشان شامل یک بند جوراب جواهرنشان (که به پا بسته می‌شود، حمایل آبی گل گندم که به صورت مورب بر سینه قرار می‌گیرد، نشان ستاره الماس که بر سینه و روی حمایل نصب می‌شود و جعبه نقره شکاف دار که برای حمل نشان استفاده می‌گردد است. نشان بندجوراب توارثی نیست و الزاماً پس از فوت صاحب آن به دولت انگلستان بازمی‌گردد.[۹]

منابع[ویرایش]

  1. خون و نفت. منوچهر و رخسان فرمانفرمائیان. (ISBN 964-311-149-0) ققنوس ۱۳۷۷ تهران ص ۷۵
  2. اطلاعات عمومی، عنایت‌الله شکیباپور، کتابفروشی اشراقی، ص۶۰۵
  3. Philip Magnus, King Edward the Seventh (London: John Murray, 1964) pages ۳۰۱-۵.
  4. خون و نفت. منوچهر و رخسان فرمانفرمائیان. (ISBN ۹۶۴-۳۱۱-۱۴۹-۰) ققنوس ۱۳۷۷ تهران ص ۷۵ زیر نویس ویراستار
  5. ایرانیان در میان انگلیسی‌ها، سر دنیس رایت، انتشارات آشتیانی ۱۳۶۴، ص ۲۳۹ تا ۲۴۲
  6. خون و نفت. منوچهر و رخسان فرمانفرمائیان. (ISBN ۹۶۴-۳۱۱-۱۴۹-۰) ققنوس ۱۳۷۷ تهران ص ۷۵
  7. ایرانیان در میان انگلیسی‌ها. سر دنیس رایت. انتشارات آشتیانی ۱۳۶۴ ص ۲۳۹ تا ۲۴۲
  8. سفرنامه ناصرالدین‌شاه به فرنگ. انتشارات مشعل. ۱۳۶۲ تهران
  9. خون و نفت. منوچهر و رخسان فرمانفرمائیان. (ISBN ۹۶۴-۳۱۱-۱۴۹-۰) ققنوس ۱۳۷۷ تهران ص ۷۵