مرزدانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ریزساختار آلیاژ VT22 کوئنچ و اچ شده زیر میکروسکوپ نوری بازتابی. مرزدانه‌ها بصورت خطوط سیاه پررنگ دیده می‌شوند.

مرز دانه (به انگلیسی: grain boundary) نوع خاصی از سطح مشترک جامد-جامد است که در دو سمت آن فاز یکسان بوده ولی جهت فضایی محورهای بلوری متفاوت است. مرزدانه‌ها نوع خاصی از عیوب بلوری صفحه‌ای به شمار می‌روند که در ریزساختار ماده نواحی بین دانه‌ها را تشکیل می‌دهند.

اهمیت[ویرایش]

به دلیل چگالی بالای عیوب بلوری در مرز دانه، این مناطق، مراکز مرجح برای خوردگی و همچنین جوانه‌زنی فاز ثانویه به شمار می‌روند. استحکام پایین مرزدانه در دماهای بالا تاثیر بسیار بر خواص خزشی و شکست مواد دارد. مرزدانه‌ها مانع از لغزش نابجایی‌ها شده و حرکت آنها را محدود می‌کنند بنابراین یکی از پارامترهای تاثیرگذار در استحکام مواد به شمار می‌روند. مرزدانه‌ها همچنین به علت غیراستوکیومتری بودن بر خواص الکتریکی مواد تاثیر گذاشته و یکی از عوامل اصلی به وجود آمدن خصوصیات I-V غیرخطی هستند.

انواع[ویرایش]

  • مرز دانه کج
  • مرز دانه چرخیده

منابع[ویرایش]

  • Brian S. Mitchell, An introduction to materials engineering and science: for chemical and materials engineers, John Wiley & Sons, Inc., Hoboken, New Jersey, 2004, p 53. ISBN 0-471-43623-2

منابعی برای مطالعه بیشتر[ویرایش]

  • P.E.J. Flewitt, R.K. Wild, Grain Boundaries: Their Microstructure and Chemistry, John Wiley & Sons, 2001. ISBN 978-0-471-97951-7

جستارهای وابسته[ویرایش]