فهد بن عبدالعزیز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ملک فهد
پادشاه عربستان سعودی
خادم الحرمین الشریفین
نخست‌وزیر
Fahd bin Abdul Aziz.jpg
پنجمین پادشاه عربستان سعودی
حکومت ۱۳ ژوئن ۱۹۸۲ - ۱ اوت ۲۰۰۵
پیشین خالد بن عبدالعزیز
جانشین ملک عبدالله
اولین وزیر فرهنگ
سلطنت ۱۹۵۴ - ۱۹۶۲
جانشین عبد العزیز بن عبد الله آل الشیخ
وزیر کشور
سلطنت ۱۹۶۲ - ۱۹۷۵
پیشین فیصل بن ترکی
جانشین نایف بن عبدالعزیز
نام کامل
فهد بن عبد العزيز السعود
خاندان آل سعود
پدر ملک عبدالعزیز
مادر حصه بنت احمد السدیری
زادروز ۱۳۰۲ خورشیدی
۱۹۲۳
ریاض، عربستان سعودی
مرگ ۱۰ مرداد ۱۳۸۴
۱ اوت ۲۰۰۵
بیمارستان ملک فیصل، ریاض
خاک‌سپاری العود، ریاض
دین و مذهب اسلام وهابیت

ملک فهد بن عبدالعزیز، خادم الحرمین الشریفین، پنجمین پادشاه عربستان سعودی و هشتمین فرزند «عبدالعزیز آل سعود» بنیانگذار عربستان جدید بود.

زندگینامه[ویرایش]

وی در سال ۱۹۲۳ (میلادی) (۱۳۰۲خ) متولد شد و مدتها پیش از آن که در ژوئن ۱۹۸۲(۱۳۶۱خ) جانشین ملک خالد شود در پشت صحنهٔ سیاسی یک چهرهٔ با نفوذ بود.

فهد که به قبیلهٔ «سدیر» از قبایل متنفذ عربستان متعلق است، تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه سلطنتی ریاض و سپس در مؤسسه علمی مکه ادامه داد.

انتخاب به عنوان اولین وزیر فرهنگ در سال ۱۹۵۳ (۱۳۳۲خ)، تصدی وزارت کشور در سال ۱۹۶۳ (۱۳۴۲خ) و ارتقا به عنوان معاون نخست‌وزیر در سال ۱۹۶۷ (۱۳۴۶خ) پست‌های اصلی وی قبل از رسیدن به مقام ولیعهدی این کشور در سال ۱۹۷۵ (۱۳۵۴خ) بود.

وی در سال ۱۹۷۵(۱۳۵۴خ) و پس از درگذشت ملک فیصل، به عنوان ولیعهد ملک خالد و در سال ۱۹۸۲ (۱۳۶۱خ) پس از درگذشت ملک خالد پادشاه شد.

وی سمت‌هایی مانند رئیس شورای عالی نفت و معادن، رئیس سازمان پادشاهی صنعتی جبیل و ینبع، رئیس شورای عالی دانشگاه‌ها، رئیس شورای عالی جوانان، رئیس کمیتهٔ عالی سیاست‌های آموزشی، رئیس کمیتهٔ عالی امور حج، رئیس سازمان پادشاهی پیشرفتهٔ مدینه و رئیس شهرک فناوری ملک عبدالعزیز را بر عهده داشته‌است.

زمان به سلطنت رسیدن ملک فهد مصادف با اوج رونق نفتی و افزایش دلارهای نفتی بود که عربستان سعودی را از یک کشور صحرایی فقیر و یک جامعهٔ قبیله‌ای منزوی به یکی از قدرتهای بزرگ اقتصادی جهان تبدیل کرد.

او در سال‌های جنگ ایران و عراق با دلارهای نفتی از صدام حسین حمایت کرد اما هنگام اشغال کویت توسط عراق درسال ۱۹۹۱ (۱۳۷۰خ) از ایالات متحده خواست این امیرنشین کوچک را آزاد کند.

در زمان حکومت ملک فهد روابط آمریکا وعربستان تقویت شد و پس از عملیات طوفان صحرا که پس از حمله عراق به کویت و عربستان از طرف آمریکا و متحدانش در منطقه به وقوع پیوست این رابطه در ابعاد نظامی نیز گسترش یافت.

ملک فهد در دههٔ هشتاد طرح شناسایی اسرائیل از سوی اعراب را مطرح کرد و رهبران کشورهای عربی در اجلاس سران در «فاس» مراکش این طرح را تصویب کردند.

وی در سال ۱۹۸۶ (۱۳۶۵خ) لقب ملک را حذف و نام «خادم الحرمین الشریفین» را برای خود برگزید.

او در سال ۱۹۹۵ (۱۳۷۴خ) دچار یک سکته مغزی شد و از نظر جسمی تحلیل رفت و مجبور به استفاده از صندلی چرخدار گردید و اگرچه پادشاه عربستان بود اما از آن زمان به بعد ادارهٔ امور روزمرهٔ کشور با برادر ناتنی او امیر عبدالله بود. ملک فهد در تاریخ ۱ اوت ۲۰۰۵ (۱۰ مرداد ۱۳۸۴خ) فوت کرد.

پیش‌بینی می‌شد پس از ملک فهد، امیر عبدالله بن عبدالعزیز برادر ناتنی وی به پادشاهی برسد و امیر سلطان بن عبدالعزیز وزیر دفاع کنونی به مقام ولیعهدی ارتقا ء یابد.

با وجود مخالفتهایی با پادشاهی امیر عبدالله و حتا ولیعهدی امیر سلطان در میان اعضای خانواده سلطنتی عربستان، شاهزاده امیر عبدالله بن عبدالعزیز به عنوان پادشاه این کشور برگزیده شد.

بر اساس قوانین عربستان، تنها فرزندان ذکور عبدالعزیز بن عبدالرحمن می‌توانند به مقام پادشاهی این کشور برسند و پادشاه از میان مسن‌ترین آنها انتخاب خواهد شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • برگرفته از وب‌گاه خبرگزاری ایرنا (باکمی تغییر)
سلف:
خالد بن عبدالعزیز
نخست وزیر عربستان سعودی

۱۳ ژوئن ۱۹۸۲ - ۱ اوت ۲۰۰۵

جانشین:
عبدالله بن عبدالعزیز