کتاب شفا

شفا یکی از معروفترین تالیفات ابوعلی سینا می باشد. این کتاب که در حوزه فلسفه و منطق نگاشته شده است، سال‌ها در برترین مکاتب علمی اروپا تدریس می شده است.

در قیاس با آثار ارسطو

وقتی که ابن سینا به کتابخانه نوح‌بن‌منصور سامانی راه یافت، به تمام متون ترجمه شده ارسطو به زبان عربی، دست پیدا کرد و آنها را خواند. نخستین کتابی که ابن‌سینا نوشته و الآن در دست ماست، "رساله‌العروضیه" نام دارد که آن را در ۲۲ سالگی نوشته و تلخیص تمام آثار ارسطو است. در این کتاب که بیش از ۲۰۰ صفحه است، لب آرای ارسطو را می‌بینیم. کتاب شفا که در حدود ۱۵ جلد است و در حدود ۱۴ الی ۱۵ سال بعد منتشر شد از نظر حجم با رساله‌العروضیه اصلا قابل قیاس نیست. حجم شفا بی‌اغراق ۳۰ الی ۴۰ برابر رساله‌العروضیه است و ابن‌سینا مطالب این کتاب را به تفصیل بیان کرده است. ابن سینا در شفا ارسطو را دگرگون می کند.

تاریخ کتاب شفا

متافیزیک آن طور که ابن سینا در کتابش با عنوان "شفا" در نظر گرفته، توضیح عقلانی همه هستی ست. ابن سینا "مشتق شدن همه چیز از هستی لازم"، ابدیت هستی و نیز نفی شناخت آنچه مجزا از منبع هستی ست را در این کتاب توضیح داده است. متافیزیک ابن سینا این کتاب هم اکنون نیز در برخی از کشورهای دنیا از جمله ترکیهکتاب شفای ابن سینا در ترکیه ترجمه و منتشر شد ترجمه و چاپ شده است

ابوعبید جوزجانی در خصوص این کتاب می گوید: چون من به خدمت او پیوستم تا پایان حیات با او بودم. بسیار چیزها از او فرا گرفتم و بسیاری از کتابهای او را تحریر کردم استادم پس از مدتی به ری رفت و به خدمت مجدالدوله از فرمانروایان دیلمی درآمد و وی را که به بیماری سودا دچار شده بود درمان کرد و از آنجا به قزوین و از قزوین به همدان رفت و مدتی دراز در این شهر ماند و در همین شهر بود که استادم به وزارت شمس‌الدوله دیلمی فرمانروای همدان رسید. در همین اوقات استادم کتاب قانون را نوشت و تالیف کتاب عظیم شفا را به خواهش من آغاز کرد. چون شمس الدوله از جهان رفت و پسرش جانشین وی گردید استاد وزارت او را نپذیرفت و چندی بعد به او اتهام بستند که با فرمانروای اصفهان مکاتبه دارد و به همین دلیل به زندان گرفتار آمد ۴ ماه در زندان بسر برد و در زندان ۳ کتاب به رشته تحریر درآورد. پس از رهایی از زندان مدتی در همدان بود تا با جامه درویشان پنهانی از همدان بیرون رفت و به سوی اصفهان رهسپار گردید. من و برادرش و دو تن دیگر با وی همراه بودیم. پس از آنکه سختیهای بسیار کشیدیم به اصفهان در آمدیم. علاءالدوله فرمانروای اصفهان استادم را به گرمی پذیرفت و مقدم او را بسیار گرامی داشت و در سفر و حضر و به هنگام جنگ و صلح استاد را همراه و همنشین خود ساخت. استاد در این شهر کتاب شفاء را تکمیل کرد و به سال ۴۲۸ در سفری که به همراهی علاءالدوله به همدان می‌رفت، بیمار شد و در آن شهر در گذشت و به خاک سپرده شد.او با روش‌های متفکرانه بیماران را درمان می کرد.البته باید مد نظر داشته باشیم که ابن سینا به وسیله شاگردانش اقدام به تحریر کتب مختلف و کثیره نموده است.

منابع

• ابن‌سینا در شفا ارسطو را دگرگون می‌کند
• درباره ابن سینا