سنگفرش بیابانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سنگفرش با تکامل بسیار خوب: لایۀ کیسه ای به ضخامت 8 س.م، لایۀ B دارای ضخامت 30 س.م، جلای بیابانی به خوبی شکل گرفته است.

یک سطح با پوشش سنگی است که تکه های سنگ در آن به شکل ظریف در کنار یکدیگر و روی خاک ریزدانه جای گرفته اند.سنگفرش بر اثر انباشت گرد و بار در زیر تکه سنگهای سطح رسوبات آبرفتی ایجاد میشود[۱] .

شکل گیری سنگفرش بیابانی[ویرایش]

پنج نظریه اصلی برای تشکیل سنگفرشهای بیابانی وجود دارد:

بادبردگی و آب بردگی (فرسایش خاک)[ویرایش]

این دیدگاه تا پیش از اینکه فادن دیدگاه خود را بیان کند، گسترش زیادی داشت.بر طبق این نظریه؛ سنگفرشها در اثر برداشت مواد ریزدانه و به جا ماندن تکه سنگها در سطح ایجاد میشود. این فرایند به طور گسترده ای تا پیش از دهه هشتم قرن بیستم توسط پژوهشگران ذکر شده است . پژوهشگرانی که این نظریه را پذیرفته اند از ارتباط سنگفرشها با لایۀ نرم زیرین آگاه نبوده اند. همچنین، به این نکته بسیار مهم توجه نکرده اند که در یک محیط طبیعی هم فرسایش رخ میدهد و هم رسوب و بایستی برآمد فرسایش و رسوب را در نظر گرفت. برآمد میزان فرسایش و رسوب میزان انباشت است . انباشت میزان رسوبی است که با گذر زمان در یک جا انباشته میشود (فرسایش-رسوب= انباشت). نمونه ای از تعریفهایی که فرسایش را عامل ایجاد کننده سنگفرش بیابانی میدانددر زیر بیان میشود:

سنگفرش بیابانی (به انگلیسی: Desert Pavement) یک ناحیه موزائیک مانند، بالنسبه هموار در یک ناحیه بیابانی، مرکب از ماسه‌هایی که بعد از نقل مکان مواد ریزتر به طور نزدیکی پهلوی یکدیگر جا می‌گیرند[۲]. البته؛این تعریف بر اساس دیدگاه های جدید

هوازدگی سنگها در زیر سطح[ویرایش]

هوازدگی سطحی سنگها[ویرایش]

کوچ به سمت بالای تکه سنگها[ویرایش]

پس از نظریه انباشت گرد و غبار، مناسب ترین نظریه است.

انباشت رسوبات بادی در زیر سنگها[ویرایش]

پژوهشهای انجام شده در جنوب غرب آمریکا نشان میدهد که سنگفرشها یک پدیده رسوبی میباشند تا یک پدیدۀ فرسایشی [۱]. بر اساس این پژوهش؛ مواد ریزدانه را باد از محیط اطراف آورده و در زیر پوشش سنگی انباشته میکند. با انباشت بیشتر مواد ریز دانه در طی زمان؛ پوشش سنگی بالا می آید و سنگفرش تکامل می یابد. تاکنون، دیدگاه فادن کاملترین دیدگاه میباشد به گونه ای که پژوهشگران زیادی از این دیدگاه استفاده کرده اند.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ McFadden, L.D., Wells, S.G., Jercinovich, M.J., 1987. Influences of eolian and pedogenic processes on the origin and evolution of desert pavements. Geology, 15(6), 504-508.
  2. فشارکی، پ. ، فرهنگ جغرافیا، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۹