تندرستی

تَندُرُستی یا سَلامَت عبارت است از تامین رفاه کامل جسمی و روانی و اجتماعی انسان است.

بنا بر تعریف سازمان بهداشت جهانی، تندرستی تنها فقدان بیماری یا نواقص دیگر در بدن نیست بل‌که «تندرستی نداشتن هیچ‌گونه مشکل روانی، اجتماعی، اقتصادی و سلامت جسمانی برای هر فرد جامعه است.»

سلامتی جسمی شامل همه قابلیت‌های جسمی بدن است. به فرد یا پدیده‌ای که دارای تندرستی باشد، تندرست یا سالِم گفته می‌شود.

حس تندرستی در افراد تفاوت دارد و دو فرد در شرایط جسمانی یک‌سان ممکن است قضاوت متفاوتی در مورد تندرستی خود یا دیگران بکنند. برای نمونه یک فرد معلول می‌تواند خود را کاملاً تندرست حس کند در حالی که اطرافیانش او را ناتندرست بدانند. البته افرادی که بیماری‌های شدید دارند معمولاً همیشه از سوی خود و دیگران تندرست به‌شمار نمی‌آیند.

واژهٔ سالم در مورد پدیده‌های گوناگون، برای نمونه اقتصاد، فضا و محیط هم کاربرد دارد.

مؤلفه‌های زندگی سالم

مؤلفه‌های جسمانی

• عوامل ژنتیکی
• تغذیه سالم: سبزیجات، شیر، میوه‌ها و غیره.
• محیط زیست سالم: هوای پاک، آب پاکیزه، خاک نیالوده، نور کافی و غیره.
• محیط امن برای تن: جامه کافی، گرما، سرپناه و غیره.
• خواب کافی: داشتن زمان کافی برای استراحت و آسایش.
• داشتن رابطه خوب با پیرامونیان (برای نمونه با دوستان و هم‌کاران)
• شرایط سالم کاری، برای نمونه: نبود ترس و فشار مزمن در محل کار

مؤلفه‌های روحی-روانی

• عشق: توانایی دوست داشتن و محبوب کسی/کسانی بودن
  • داشتن شریک زندگی، فرزند، خانواده و اطرافیان
  • دوستی، مردم‌داری، مهارت‌های اجتماعی
• توجه به خود، اعتماد به نفس
  • موفقیت و به رسمیت شناخته شدن از سوی دیگران، دریافت واکنش‌های مثبت از سوی دیگران (بازخورد)
• امنیت: حس امنیت اقتصادی، اجتماعیٔ سیاسی و ...، حس امنیت روحی در مورد مفهوم زندگی
• آزادی: آزادی بیان، آزادی عقیده و غیره.
  • خلاقیت: فعالیت‌های آفرینشگرانه و بازی‌ها
• وابستگی:
  • وابستگی به شریک زندگی، دوستان یا دیگران
  • قابلیت دعوا و آشتی
  • تجربه کردن و خاطره‌های باارزش

سلامتی در قرآن و احادیث

در زیست‌شناسی و پزشکی انسانی علاوه بر رهیافت تجربی-تجاری غالب در جهان، گروهی از دانشمندان برای سلامتی راهکارهای نقلی ارائه می دهند. از جمله تفاوت‌های این راهکارها کم طرفدارتر، کم هزینه تر، سنّتی تر و خانگی تر بودن آنها نسبت به راهکارهای متداول پزشکی ست. از جمله:

علامه مجلسی در کتاب حلیه المتقین فصلی در مورد احادیث مربوط به سلامتی دارد.

در سال‌های اخیر دکتر جمشید خدادادی پس از 12 سال تحقیق (از سال 1369 تا 1381) در مورد تغذیه و قرآن در آثار خود نظریاتی را در مورد سلامتی مطرح کرد که برای دفاع از آنها از روش استناد به قرآن و دسته ای از علوم تجربی استفاده می نمود.. آنچه این سخنرانی‌ها را شاخص می‌کند استفاده همزمان از اصول طب قدیم، جدید و آیات قرآن و نیز نگاه او به قرآن از دیدگاه پزشکی است.. او تا کنون دو دیپلم افتخار از جامعهٔ مخترعین و مبتکرین ایران برایموارد زیر دریافت کرده است.

به طور خلاصه او غذای اصلی انسان را گیاهان، فراورده‌های گیاهی می داند. اما برای فراورده‌های گوشتی نیز اهمیت قائل است. او رژیم‌های غذایی مناسبی را پیشنهاد می‌کند که می توان با رعایت آنها از بیماری‌های سخت پیشگیری کرد. همچنین درمان‌های کم زیان تر و کم هزینه تری نسبت به پزشکی نوین ارائه می کند. خلاصهٔ بسیار مفیدی از نظریات او

در 22 فروردین 1388 نیز حیدر رحمانپور با استناد به کتاب 15 روز تا سلامتی وی، مقاله ای تحت عنوان قوائد 20 گانهٔ سلامتی منتشر کرد..

دانستنی‌ها

پیش از نوشیدن مشروبات الکلی و به هنگام بلند کردن لیوان یا جام، فارسی‌زبانان معمولاً عبارت «به سلامتی» را به زبان می‌آورند که به معنی آروزی تندرستی برای اطرافیان است.

منابع

1. Antonovsky, A. (1997). Salutogenese: zur Entmystifizierung der Gesundheit. Tübingen: DGVT-Verlag.
2. Becker, P. (1982). Psychologie der seelischen Gesundheit. Göttingen: Hogrefe.

• سازمان بهداشت جهانی
• ویکی‌پدیای هلندی.

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تندرستی موجود است.

پایگاه اطلاع رسانی سلامت ایرانیان