دهستان اسفندان
اسفندان یکی از روستاهای استان مرکزی، واقع در شهرستان کمیجان است که دارای 500 خانوار میباشد. در منطقه بزچلو بخش وفس واقع شده که از نظر تقسیمات کشوری یکی از مراکز دهستان این شهرستان میباشدو از نظر مساحتی بزرگترین مرکز دهستان کمیجان میباشد. گویش مردم این روستا اغلب ترکی است.
توابع آن : چلبی _ یساول _ دره سبز _ خان آباد _ کلوان _ خمارباغی _ راستگردان _ یاسبلاغ و چندین روستای دیگر
دارای آب و هوایی معتدل یا نیمه خشک و در یک نطقه کوهستانی است.از نظر جغرافیایی از شمال به روستای کلوان، از جنوب به روستای چلبی، از غرب روستای کوت آباد و از شرق به طرف میلاجرد منتهی میشودفاصله اسفندان تا تهران ۳۸۰ کیلومتر و مرکز استان ۸۰کیلومتر و فاصله آن تا مرکز شهرستان ۱۲ کیلومتر است.
آثار تاریخی اسفندان [ویرایش]
میتوان قلعه تاریخی «بهادری» را از یادمانهای با ارزش دوره قاجار دانست. این بنای قدیمی که مشتمل بر عمارت، باغ و قلمستان است، مجموعاً دارای ۱۱ هزار مترزمین و ۳ هزار متر مربع بنا میباشد. مجموعه عمارت این قلعه تاریخی از قسمتهای اندرونی، بیرونی و یک حیاط مرکزی تشکیل شده که محصور شدن آن توسط یک بارو به ارتفاع ۶ متر و چهاربرج عظیم از ویژگیهای برجسته معماری این بنا محسوب میشود. بخش بیرونی عمارت قلعه «بهادری» مجموعهای از اتاقهای پنج دری و سه دری و ایوانهای ستوندار با تزیینات چشم نواز و زیبا در اروسیها و پنجرههای چوبی و شیشههای رنگی است که ضمن جذابیت دادن معماری قلعه، اشرافیت بخش بیرونی به حیاط مرکزی را نیز مهیا کردهاست.
در اندرونی عمارت قلعه اتاقهای متعدد، مطبخ، انبار و حمام خزینهای تعبیه شده که نقش کلیدی در ارائه خدمات به سایر بخشها داشته و نمونهای مناسب از نحوه زیست وآداب زندگانی ساکنان پیشین را فرا روی علاقه مندان مینهد. این قلعه ارزشمند قدیمی از دو مدخل ورودی اصلی برخوردار است که یکی در ضلع شرقی بنا، با یک هشتی زیبا و دو راه مستقل به بخشهای اندرونی و بیرونی منتهی میشود و دیگری در ناحیه جنوبی مجموعه روبه اندرونی باز شده و جزییات قابل ملاحظه معماری نظیر «سکوهای خواجه نشین»، «اتاق سردری فوقانی» و «ایوانی مشرف به باغ و قلمستان» را دارا میباشد. قلعه تاریخی «بهادری» در کنار یکی از راههای مهم ارتباطی استان مرکزی به سوی غرب کشور قرار گرفته و پس از مرمت برای تبدیل آن به مجموعه ارزشمند فرهنگی تلاش خواهد شد.
این قلعه تاریخی در ۱مهر ۱۳۸۱ به میراث فرهنگی استان مرکزی اهدا شدهاست و در تاریخ ۱۷اسفند ۱۳۸۱ جزء آثار ملی کشور به ثبت رسیدهاست.
