حکمتالاشراق
حکمتالاشراق مهمترین اثر شهابالدین سهروردی است که در آن نظریه خود، اشراق، در پایانههای سدهٔ ششم و آغاز سدهٔ هفتم ارائه کرد. سهروردی کسی است که مکتب فلسفی اشراق را بوجود آورد که پس از مرگش گسترش یافت.
کتاب حکمتالاشراق اثر شهابالدین سهروردی (۵۴۹ – ۵۷۸ هجری قمری) یکی از مهمترین کتبی است که دربرگیرندهٔ مسائل ذوقی و فلسفه اشراق است فلسفه اشراق بقول مؤلف کتاب عبارت از حکمت مشارقه است که در عین حال مبتنی بر روشنیابی و ادعای «درک فراطبیعی» در مقابل حکمت مشا که مبتنی بر استدلال و برداشت سنجشی است نام این حکمت را شهاب الدین حکمت ذوقی نهادهاست و حکمت مشاء را حکمت بحثی. شهاب الدین گوید: منشاء این حکمت ایران باستان است و به سرزمین یونان در حوزه افلاطون و یا در حوزه اسکندریه و افلاطونیان اخیر از ناحیه استادان ایرانی و یا دانشجویان سرزمین یونان که به ایران آمدهاند راه یافتهاست و در هر صورت وی این حکمت را «ناشی از ذوق سرشار ایرانیان قدیم و ملهم از حکمت زرتشت بزرگ میداند و خود را زندهکننده میراث نیاکان میداند.»
این کتاب نخستین کتابی است در فلسفه که در روزگار اسلامی درباره حکمت اشراق نوشته شدهاست. چند شرح بر این کتاب نوشته شدهاست؛ از جمله شرح قطبالدین کازرونی. متن کتاب بهوسیله دکتر سید جعفر سجادی دانشیار و مدیر گروه عربی دانشگاه تهران به فارسی برگردانده شدهاست.
[ویرایش] محتوای کتاب
نظریه فلسفی سهروردی این بود که هستی غیر از نور چیزی نیست و هر چه در جهان است و بعد از این به وجود میآید نور میباشد. منتها بعضی از نورها رقیق است و برخی غلیظ و برخی از انوار ذرات پراکنده دارد و پارهای دیگر دارای ذرات متراکم است. امروزه این نظریه قابل فهم است چون میدانیم که هرچه در جهان هست انرژی است که به صورت امواج میباشد، هنگامی که انرژی به صورت متراکم باشد ماده و هنگامی که برقیق باشد شکل امواج یا نور را دارد.
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- گاهنامهٔ هنر و مردم: سجادی، جعفر. “حکمهالاشراق“. دوره ۱۳، شماره ۱۴۹ (اسفند ۵۳۱۳): ۲۸-۳۹.
- کتاب ملاصدرا تالیف هنری کربن.
- Nasr, Seyyed Hossein, and Leaman, Oliver (eds), History of Islamic Philosophy, Ansarian Publications - Qum, Iran, 1993. ISBN 964-438-307-9
