تغذیه رایگان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تغذیه رایگان به مفهوم تغذیه کودکان دبستانی و پیش دبستانی با شیر و نان یا بیسکویت است. محاسبات متخصصین تغذیه بشان می‌دهد که این صبحانه دوم لازم می‌باشد تا قابلیت یادگیری کودکان را بهبود دهد.

در ایران[ویرایش]

تغذیه رایگان در انقلاب سفید[ویرایش]

اصل شانزدهم انقلاب سفید تغذیه رایگان برای کودکان خردسال در مدرسه‌ها و تغذیه رایگان برای شیرخوارگان تا دو سالگی با مادران در سال ۱۳۵۵ اعلام شد که بر اساس آن دانش آموزان کشور از تغذیه رایگان بر خوردار شدند. با توزیع یک وعده غذای روزانه در ساعات درس بامدادی که در آن شیر، بیسکویت و میوه که میزان کالری آن با دقت حساب شده در سال تحصیلی ۱۳۵۵ بیش از ۶ میلیون دانش آموز از آن بهره بردند.[۱][۲] مسول اجرای بخش نخستین وزارت آموزش و پرورش بود.

خلاف برنامه‌های تغذیه رایگان در کشورهای غربی در اصل شانزدهم انقلاب، شیرخوارگان و مادرانشان نیز از تغذیه رایگان بهره مند شدند که پیشبرد و اجرای آن بر عهده جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران، سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی و بنگاه حمایت مادران و نوزادان می‌بود.

پیش از اعلام اصل شانزدهم، آمارها نشان داد که نزدیک به ۵۰۰ (پانسد) مرکز بهداشتی و درمانی، تغذیه مادران و نوزادان را در سطح‌های گوناگون اجرا می‌کنند و بیش از سدو پنجاه هزار مادر با کودکانشان زیر پوشش این خدمات هستند. آمار نشان می‌دهد که رشد شیرخواران در ایران تا پنج ماه نخست طبیعی است ولی از ماه ششم رو به کندی می‌گذارد. بررسی‌های علمی نیز نشان داده‌است که سلول‌های مغز آدمی از هنگام زاده شدن تا دو سالگی شکل می‌گیرد، بنا بر اصل شانزدهم تغذیه مادرانی که دوره بارداری‌شان را می‌گذرانند و بیمه‌های اجتماعی آن‌ها را معرفی می‌کند همراه با جنین‌شان تا زاده شدن نوزادشان و تا دو سالگی آن نوزاد زیر پوشش این اصل و سازمان‌های همیار انقلاب شاه و مردم می‌باشند.[۳]

اصل شانزدهم انقلاب شاه و مردم در واقع دوره نوینی در بالا بردن بهداشت و تندرستی جامعه ایرانی بود. برنامه بهداشت رایگان که وزارت بهداری و سپاه بهداشت اجرای آن را بر عهده داشت در بیماری یابی، جلوگیری از بیماری‌های واگیر، پیشگیری بیماری‌ها با مایه کوبی یا واکسیناسیون، بهبود محیط زیست و آموزش بهداشت به مردم نقش بر جسته‌ای را دارد.

چهار اصل از اصول انقلاب سفید، یعنی اصل ششم سپاه دانش ، اصل دوازدهم انقلاب اداری و آموزشی و اصل پانزدهم آموزش رایگان و اجباری در هشت سال نخستین تحصیل و اصل شانزدهم تغذیه رایگان برای کودکان خردسال در مدرسه‌ها و تغذیه رایگان شیرخوارگان تا دو سالگی با مادران دست در دست همه جنبه‌های آموزش و پرورش کشور را زیر نظر دارند.

برنامه‌های کشورهای دیگر[ویرایش]

برنامه‌ای که با اصل شانزدهم انقلاب سفید قابل مقایسه باشد در دنیا وجود ندارد. در اروپا شیر از طرف دولت سوبسید می‌شود و ارزانتر در اختیار کودکان در مدارس قرار می‌گیرد. در انگلستان ۱۹۴۶ شیر رایگان به همه دانش اموزان از دبستان تا دبیرستان تا سن هیجده سالگی داده شد. ۱۹۶۸ این برنامه تنها به دبستان‌ها اختصاص یافت. و در سال ۱۹۷۱ مارگارت تاچر این برنامه را تنها برای کودکان تا هفت سال کاهش داد. در سال ۲۰۰۰ اتحادیه اروپا برنامه شیر در مدرسه را به اجرا در آورد. برای هر دانش آموز در هر روز مدرسه‌ای، اتحادیه اروپا ۴، ۵ سنت برای یک پاکت شیر ۰، ۲۵ یارانه می‌دهد.

تغذیه رایگان در کشورهای دیگر برابر با ناهار رایگان در مدرسه‌ها تعبیر می‌شود. در ایالات متحده امریکا بار نخست ۱۹۴۴ ناهار رایگان در مدرسه‌ها تنها برای خانواده‌های کم در امد معرفی شد. از ۱۹۴۶ پدر و مادران می‌بایستی مبلغی به مدرسه به پردازند و پس از چندی این برنامه بر چیده شد.

در فنلاند کشور اسکاندیناوی تغذیه رایگان به همه دانش اموزان دبستانی از سال ۱۹۴۸ تغذیه رایگان داده شد.

هند از سال ۲۸ نوامبر ۲۰۰۱ برنامه وسیع یک وعده ناهار را تصویب کرد تا به تواند کودکان خانواده‌های فقیر را بدین تر تیب به دبستان‌ها بکشد. این برنامه در اغاز در استان تمیل نادو اجرا شد و ۱۲۰ میلیون کودک را زیر پوشش خود گرفت. هدف اصلی این برنامه پشتبانی از کودکان از گرسنگی و کمبود تغذیه بود. هزینه این برنامه اکنون به ۱، ۲ میلیارد دلار رسیده‌است.

اسکاتلند : در سال ۱۳۸۷ یا ۲۰۰۷ تغذیه رایگان برای سه سال نخستین دبستان اغاز کرد. این پروژه که پروژه ازمایشی است در سال ۲۰۰۲ به پارلمان اسکاتلند عرضه شد ولی پارلمان ان را رد کرد.

در چهار جوب برنامه جهانی غذا ۲۵۰، ۰۰۰ دانش آموز در سراسر جهان یک وعده غذا رایگان در روز داده می‌شود.

منابع[ویرایش]

  1. محمد رضا پهلوی: به سوی تمدن بزرگ، کتاب و انتشارات پارس، چاپ سوم، لس انجلس، ۲۰۰۷، ص ۱۳۷
  2. محمد رضا پهلوی: پاسخ به تاریخ، انتشارات مردامروز، ۱۳۶۴، ص ۱۵۰ -۱۵۲
  3. محمد رضا پهلوی: به سوی تمدن بزرگ کتاب و انتشارات پارس، چاپ سوم، لس انجلس چاپ سوم، ۲۰۰۷، ص ۱۴۱ - ۱۴۴