بدهی نفرت انگیز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

در حقوق بین‌الملل بدهی نفرت انگیز یا بدهی غیرقانونی بدهی ملی است که دولت دریافت کننده تسهیلات، آن را در راستای اهدافی علیه منافع شهروندان کشورش به کار برده است و از سوی دیگر وام دهندگان نیز از اهداف استفاده این اوراق قرضه یا قراردادهای تجاری آگاهی داشته‌اند، در نتیجه قراردادهای یاد شده وجهه قانونی خود را از دست خواهند داد و شهروندان الزامی برای بازپرداخت این نوع بدهی ندارند. این نوع بدهی تعهدی شخصی از سوی وام گیرنده محسوب می‌شود (پادشاه، رییس جمهور، مدیر کل بانک مرکزی یا ملی و یا وزرای ذی‌صلاح) در نتیجه هیچ تعهدی بر دوش کلیت کشور و به طبع بر دوش شهروندان نیست. در برخی موارد نیز مفهوم بدهی نفرت انگیز متناظر با اکراه در معامله (وجود جنبه تحمیلی) و در نتیجه ابطال قراردادهای منعقد شده است.[۱]

موضوع این دکترین بحث درباره ضرورت بازپرداخت بدهی خارجی در کشورهایی است که دیکتاتوری، سلطنت مطلقه، و حکومت‌های غیر منتخب وجود داشته است یا اینکه دولت منتخب به شیوه مردم سالار، وام را دور از چشم شهروندان و بدون رضایت آنها دریافت کرده است و هدفش ثروت اندوزی شخصی، ثروت اندوزی گروه‌های وابسته به قدرت، سرکوب اجتماعی و سیاسی و در کل بر ضد منافع شهروندی بوده است.[۲]

ایالات متحده آمریکا بارها از مفهوم بدهی نفرت انگیز استفاده کرده است تا از زیر تعهدات کشورهایی که به بلوک آمریکایی می‌پیوندند شانه خالی کند و از سوی دیگر آنها را به همراهی با سیاست‌هایش ترغیب کند. نمونه‌های استفاده از این مفهوم از سوی ایالات متحده به وضوح در روند استقلال ساختگی کشورهای فیلیپین (۱۸۹۹-۱۹۰۱) و کوبا (۱۸۹۸-۱۹۰۲) از امپراتوری اسپانیا تا جنگ عراق در ۲۰۰۳ که منجر به عدم پرداخت بدهی‌های فرانسه و چند کشور دیگر از عراق شد، دیده می‌شود.[۳]

خاستگاه[ویرایش]

الکساندر نوام ساک در سال ۱۹۲۷ دکترین نظری بدهی نفرت انگیز را ارایه کرد. او حقوقدانی روس بود که از ۱۹۱۷ به عنوان استاد حقوق بین‌الملل در دانشگاه های اروپا و ایالات متحده مشغول به کار بود.[۴]

تعاریف[ویرایش]

نوام ساک تعریف این نوع بدهی را در رساله ای با عنوان تاثیرات تغییر و تحول دولت ها بر بدهی های عمومی و سایر دیون مالی ارائه کرد که در ۱۹۲۷ در پاریس چاپ شد. طبق تعریف ساک یک بدهی باید دارای این سه ویژگی باشد تا به عنوان نفرت انگیز شناخته شود: ۱. دولت یک کشور وامی را بدون آگاهی و تایید شهروندان دریافت می کند. ۲. بدهی صرف فعالیت هایی می شود که برای ملت سودی ندارد. ۳. وام دهنده با آگاهی از شرایط یاد شده در موارد قبلی وام را ارائه می کند_ معمولاً به دلیل بهره بالایی که دریافت خواهد کرد_.

تاریخچه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Laura Ramos. «Definición de deuda odiosa de Alexander Nahum Sack». Icaria Editorial، ۲۰۰۶. ۱۲۳. 
  2. Ashfaq Khalfan. «Deuda odiosa: definición, aplicación y contexto». ۲۰۰۶. 
  3. Morales Padrón، Francisco. Historia de unas relaciones difíciles. Universidad de Sevilla، ۱۹۸۷. 
  4. Michalowski، Sabine. The doctrine of odious debt, en Unconstitutional regimes and the validity of sovereign debt: a legal perspective. Ashgate، ۲۰۰۷. ۴۱.