استعاره ادراکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

استعاره مفهومی اصطلاحی است در زبان‌شناسی شناختی که به فهمیدن یک ایده، یا یک حوزه مفهومی بر اساس ایده، یا حوزه مفهومی دیگر اشاره می‌کند. به عنوان مثال هنگامی که می‌گوییم «قیمت‌ها بالا می‌رود»، از مفهوم «بالا رفتن» در حوزه مفهومی «جهت‌ها» جهت درک «کمیت‌ها» استفاده می‌کنیم. یک حوزه مفهومی می‌تواند متشکل از هرگونه سازمان دهی منظم تجربیات انسانی باشد. زبان‌های مختلف بشکل منظمی از استعاره‌های یکسانی استفاده می‌کنند؛ مثلاً در زبان انگلیسی نیز گفته می‌شود the prices are rising («قیمت‌ها بالا می‌رود»). به نظر می‌آید دلیل این امر وجود پایه‌های مفهومی مشترک بین انسانها باشد. این موضوع خود به فرضیه‌ای منجر شده که امکان دارد تناظری بین حوزه‌های ادراکی و شبکه‌های نورونی مغز وجود داشته باشد.[۱]

بررسی این ایده و فرایندهایی که زیر ساخت‌های آن را تشکیل می‌دهند، اولین بار بصورت گسترده‌ای توسط جورج لیکاف و مارک جانسون در کتابشان به نام Metaphors We Live By (ترجمه فارسی: «استعاره‌هایی که با آنها زندگی می‌کنیم»، مترجم:حسن شعاعی) مطرح شده‌است. این مفاهیم تحت عناوین «آمیزش مفهومی» و یا «قیاس» نیز مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.

ارتباط بین استعاره و ادراک[ویرایش]

لیکاف و جانسون دیدگاه رایج در مورد استعاره که آن را خصیصه‌ای مختص زبان، ابزار تخیل شاعرانه و آرایه‌ای بلاغی و گونه‌ای از کارکرد غیرمعمول زبان می‌دانند را زیر سؤال می‌برند. بگفته لیکاف و جانسون استعاره به حوزه زبانی محدود نشده و سرتاسر زندگی روزمره من‌جمله حوزهٔ اندیشه و عمل انسان‌ها را در بر گرفته‌است: «نظام مفهومی هر روزهٔ ما، که بر اساس آن فکر و عمل می‌کنیم، ماهیتی اساساً مبتنی بر استعاره دارد.»[۲]

پیوند به بیرون[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. e.g. Feldman, J. and Narayanan, S. (۲۰۰۴). Embodied meaning in a neural theory of language. Brain and Language, ۸۹(۲):۳۸۵–۳۹۲
  2. Lakoff, ‎George. Mark Johnson. Metaphors we live by. 2 ed. University Of Chicago Press, 1980; Afterword 2003. 3. ISBN 0-226-46801-1.