ادبیات ارقامی

ادبیات رقمی یا ادبیات دیجیتالی، شکلی از ادبیات الکترونیکی با دامنهٔ وسیعی از رویکردها به ادبیات است که در آن نیاز برجسته‌ای به استفاده از کامپیوتر می‌باشد.

ادبیات دیجیتالی، قابل دسترسی در شبکهٔ جهانی، یا همان اینترنت (مثلا از طریق پست الکترونیکی)، CDها، DVDها و یا در شرایط خاص، ضبط شده به عنوان فیلم است. بخش قابل ملاحضه‌ای از انتشار آثار ادبی، یا به صورت برخط و برون‌خط یا به صورت ترکیبی از انتشار برخط و برون‌خط و برخط و برون‌خط، می‌باشد.

انواع

انواع مختلفی از ادبیات دیجیتالی وجود دارد. از جملهٔ آن‌ها فوق متن، ادبیات جنبشی، انیمیشن‌های کامپیوتری، ادبیات تصویری دیجیتالی، ادبیات رمزی، ادبیات آزمایشی ویدئویی و انواع ادبیاتی است که از طبیعت قابل برنامه ریزی کامپیوتر بهره می‌برند و بوسیلهٔ کامپیوتر آثاری پویا و متقابل تولید می‌کنند، و یا با رویکردی ترکیبیاتی یا تولیدی، انواع متن‌ها و ادبیات صوتی را بوجود می‌آورند، همینطور آنهایی که با بهره بردن از بلاگها و شکل‌های دیگری از ارتباطات شبکه‌ای، انجمن‌های نوشتار جمعی و نشریههایی را راه اندازی می‌کنند.

کامپیوترهای دیجیتال، پیدایش هنر را از طریق برنامه نویسی ممکن می‌سازند. هنر در محیط‌های مختلفی مثل: متن، تصویر و....

از این رو، ادیبان معاصر از این امر در راه ترکیب کردن هنر و رسانه برای تولید آثار خود بهره برده‌اند. با این که گاهی اوقات مشخص نیست که یک اثر، اثری ادبی است، یا هنری تصویری، و یا موسیقی، ولی با ابن وجود، انتظار رابطهٔ شدید و تنگاتنگی با زبان را در آثار ادبی داریم..

فوق متن

فوق متن اکثر مواقع، اشاره دارد به متونی در کامپیوتر که کاربر را به سمت اطلاعات دیگر مرتبط سوق می‌دهند. فوق متن نشان گر نوآوری جدیدی در اتصال کاربری است که محدودیت‌های متن نوشتاری را برطرف می‌کند.

بجای بدون تغییر بودن، مثل متون سنتی، فوق متن امکان ایجاد تشکیلات پویایی از اطلاعات را از طریق پیوندها و اتصالات مختلف (به نام فوق پیوندها) بوجود می‌آورد. فوق متن‌ها می‌توانند به گونه‌ای طراحی شوند که کارهای مختلفی را انجام دهند. بطور مثال هر گاه کاربر روی آن «کلیک» می‌کند یا «متوقف» می‌شود، ابری با تریف کاملی از آن کلمه ظاهر می‌شود یا صفحه‌ای با آن موضوع باز می‌شود و یا فیلمی نمایش داده می‌شود.

ادبیات الکترونیکی

ادبیات الکترونیکی، گونه‌ای ادبی است که از ادبیاتی که از محیط‌های دیجیتال سرچشمه می‌گیرد، ساخته شده‌است.

تعاریف

N. Katherine Hayles این موضوع را در مقاله‌ای online ؛ (http://eliterature.org/pad/elp.html) مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد. وی در متن خود در سال ۲۰۰۸ ادبیات الکترونیکی اینگونه بحث می‌کند.«ادبیات الکترونیکی»، بر خلاف آنکه تصور می‌شود شامل ادبیات نوشتاری ای است که به صورت دیجیتالی در آمده، به صورت دیجیتال متولد می‌شود و هدف آن است که از روی کامپیوتر مطالعه شود." هیلز همچنین تعریف‌هایی را که بوسیلهٔ سازمان ادبیات دیجیتال الکتریک لایت ارکسترا ارائه شده‌است ذکر می‌کند. «کاری با رویکرد ادبیاتی که از ظرفیت‌ها و مفاهیم ارائه شده توسط کامپیوترهای شبکه شده، بهره می‌برد.»

در وب‌گاه رسمی آن، ELO این تعریف اضافی را در رابطه با ادبیات دیجیتالی به عنوان ادبیاتی که از آثار زیر تشکیل شده‌است، ارائه می‌دهد:

• فوق متنها و ادبیات، بر روی شبکه و خارج از آن
• ادبیات جنبشی ارائه شده از طریق Flash و از طریق برنامه‌های دیگر
• کاراکترهای محاوره‌ای
• زمینه‌های مکاتبه‌ای
• رمان‌هایی که به شکل پست الکنرونیکی، پیام کوتاه یا بلاگ هستند
• اشعار و داستان‌هایی که با کامپیوتر بوجود می‌آیند، یا از طریق خودکار یا با توجه به پارامترهای اولیه‌ای که به آنها داده می‌شود.
• پروژه‌های نوشتاری با امکان تشریک مساعی، که به کاربر این اجازه را می‌دهند که در نوشتن اثر همکاری کند.
• اجراهای ادبی online که راه‌های جدید نوشتن را توسعه می‌دهند.

افراد و آثار شاخص

نوشتار اصلی: تعدادی نویسنده، نقاد، و آثار مرتبت با ادبیات دیجیتالی.‎

تعدادی نویسنده، نقاد، و آثار مرتبط با ادبیات دیجیتالی.

جستارهای وابسته

• رایامتن
• علوم انسانی دیجیتال
• فوق رسانه

منابع

• ویکی‌پدیای انگلیسی