یوکاتان

مختصات: ۲۰°۵۰′ شمالی ۸۹°۰′ غربی / ۲۰٫۸۳۳°شمالی ۸۹٫۰۰۰°غربی / 20.833; -89.000
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
یوکاتان
یوکاتان
پرچم یوکاتان
پرچم
نشان رسمی یوکاتان
مهر
لقب(ها): 

جمهوری خواهر یوکاتان
(The sister جمهوری یوکاتان)
موقعیت یوکاتان در نقشه
موقعیت یوکاتان در نقشه
مختصات: ۲۰°۵۰′ شمالی ۸۹°۰′ غربی / ۲۰٫۸۳۳°شمالی ۸۹٫۰۰۰°غربی / 20.833; -89.000
کشورمکزیک
پایتختمریدا، یوکاتان
بزرگترین شهرمریدا، یوکاتان
شهرداری ها106
کشور مستقل۲۳ دسامبر ۱۸۲۳
Orderایالت‌های مکزیک[a]
مدیریت
 • Governor[[رولاندو زاپاتا بلو |رولاندو زاپاتا]] PRI
 • Senators[[دنیل آویلا روئیز

]] PAN
آدریانا دیاز PAN
[[آنخلیکا آرائوخو لارا

|آنخلیکا آرائوخو]] PRI
 • Deputies
یوکاتان
مساحت
 • کل۳۹۵۲۴ کیلومتر مربع (۱۵٬۲۶۰ مایل مربع)
 Ranked 20th
بیشینه بلندی
۲۱۰ متر (۶۹۰ پا)
جمعیت
 (2015)
 • کل۲٬۰۹۷٬۱۷۵
 • رتبه21st
 • رتبه تراکم17th
نام اهلیت(ها)Yucateco (a)
منطقه زمانییوتی‌سی −۶ (منطقه زمانی مرکزی)
 • تابستانی (DST)یوتی‌سی −5 (منطقه زمانی مرکزی)
Postal code
97
پیش‌شماره تلفن
یوکاتان
کد ایزو ۳۱۶۶MX-YUC
شاخص توسعه انسانیالگو:افزایش دادن 0.734 high رتبه 20
GDPUS$ 9,191,180.625 ۱۰۰۰ (عدد)[b]
وبگاه
^ الف. با نام "جمهوری فدرال یوکاتان" به فدراسیون ملحق شد که شامل ایالت های مدرن یوکاتان، کامپچه و کینتانا رو بود.الگو:روشن ^ ب. تولید ناخالص داخلی ایالت 117,647,112 هزار پزو مکزیک در سال 2008 بود که معادل 9,191,180.625 هزار دلار بود که یک دلار به ارزش 12.80 پزو (ارزش 3 ژوئن) است.

یوکاتان نام سی‌ویکمین ایالت کشور مکزیک است و در شبه‌جزیره یوکاتان قرار دارد فرهنگ حاکم بر منطقه پیش از کشف قاره آمریکا از سوی سفیدپوستان فرهنگ قوم سرخ‌پوست مایا بود امروزه هم مردم مایاتبار بخش بزرگی از جمعیت منطقه را تشکیل می‌دهند دانشمندان بر این باورند که شهابسنگ سترگی که باعث برافتادن نسل دایناسورها از روی زمین شد در همین ناحیه یوکاتان به سطح زمین برخورد کرده‌است در شمال شبه جزیره یوکاتان واقع شده است این کشور با ایالت‌های کامپچه در جنوب غربی و کوئینتانا رو در جنوب شرقی، با خلیج مکزیک در ساحل شمالی آن همسایه است پیش از ورود اسپانیایی‌ها به شبه‌جزیره یوکاتان، نام این منطقه مایاب بود در زبان یوکاتک مایا، مایاب به «مسطح» ترجمه شده است، و منبع خود کلمه «مایا» است. این منطقه بسیار مهمی برای تمدن مایا بود که در اینجا به اوج توسعه خود رسید، جایی که مایا‌ها شهر‌های چیچن ایتزا، ایزامال، موتول، مایاپان، اکبالام و ایچکاانزیهو (همچنین به نام T'ho) را تاسیس کردند. مریدا پس از فتح یوکاتان توسط اسپانیایی‌ها، شبه‌جزیره یک واحد اداری و سیاسی واحد بود، کاپیتانی ژنرال یوکاتان. پس از استقلال و فروپاشی امپراتوری مکزیک در سال ١٨٢٣، اولین جمهوری یوکاتان اعلام شد که سپس در ٢١ دسامبر ١٨٢٣ به طور داوطلبانه به جمهوری فدرال ایالات متحده مکزیک ملحق شد در ١٦ مارس ١٨٤١، در نتیجه درگیری‌های فرهنگی و سیاسی پیرامون پیمان فدرال، یوکاتان استقلال خود را از مکزیک اعلام کرد تشکیل جمهوری دوم یوکاتان. سرانجام در ١٤ ژوئیه ١٨٤٨، یوکاتان مجبور شد دوباره به مکزیک بپیوندد. در سال ١٨۵٨، در میانه جنگ طبقاتی، ایالت یوکاتان برای اولین‌بار تقسیم شد و کامپچه به عنوان یک ایالت جداگانه (به طور رسمی در سال ١٨٦٣) تاسیس شد. در طول پورفیریاتو، در سال ١٩٠٢، ایالت یوکاتان دوباره تقسیم شد تا قلمرو فدرال تشکیل شود که بعدا به ایالت فعلی کوئینتانا رو تبدیل شد امروزه یوکاتان امن‌ترین ایالت مکزیک است و مریدا در سال ٢٠١١ جایزه شهر صلح را دریافت کرد.

تاریخ[ویرایش]

دوران پیش از کلمبیا[ویرایش]

منشا اولین سکونتگاه‌ها از نظر علمی تایید نشده است، اگرچه بر اساس یافته‌های غار‌ها و غار‌های لولتون تولوم، حضور اولین انسان‌ها در این منطقه به اواخر پلیستوسن یا عصر یخبندان (حدود ١٠٠٠٠ تا ١٢٠٠٠ سال) برمی گردد زنان نخل) ‌ولین مایا‌ها در حدود سال ٢۵٠ پس از میلاد، از پتن (امروزه شمال گواتمالا) به شبه‌جزیره نقل مکان کردند تا در شبه‌جزیره جنوب شرقی در باکالار مدرن، کوینتانا رو، ساکن شوند در سال ۵٢۵، چانز(قبیله مایا که قبل از ایتزابود)، به شرق شبه‌جزیره نقل مکان کردند و چیچن ایتزا، ایزامال، موتول، اکبالام، ایچکانزیهو (مریدا امروزی) و شامپوتون را تاسیس کردند. بعد‌ها، توتول شیوئز، تبار تولتک، که از سواحل خلیج مکزیک آمده بودند، در این منطقه مستقر شدند و باعث جابجایی ایتزا و کومز - شاخه‌ای متنوع از ایتزا - شدند و سرانجام، پس از سال‌ها و نبرد‌های فراوان، لیگ مایاپان تشکیل شد. (متشکل از ایتزا ، شیوسو می آید)، که در نهایت در حدود ١١٩٤ تجزیه شد، ، جای خود را به دوره‌ای از هرج‌و‌مرج و تکه‌تکه شدن به حوزه‌های کوچک داد که فاتحان اسپانیایی در قرن ١٦ یافتند.

اواخر قرن بیستم[ویرایش]

تا اواسط قرن بیستم بیشتر تماس یوکاتان با جهان خارج از طریق دریا بود. تجارت با ایالات متحده و کوبا، و همچنین اروپا و سایر جزایر کارائیب، مهم‌تر از تجارت با بقیه مکزیک بود. در دهه ١٩۵٠ یوکاتان از طریق راه‌آهن به بقیه مکزیک متصل شد و پس از آن در دهه ١٩٦٠ به بزرگراه متصل شد و به انزوای نسبی منطقه پایان داد. امروزه یوکاتان هنوز فرهنگ منحصربه‌فردی را از بقیه مکزیک نشان می‌دهد، از جمله سبک غذای خود هواپیما‌های جت تجاری در دهه ١٩٦٠ وارد مریدا شدند و فرودگاه‌های بین‌المللی اضافی ابتدا در کوزومل و سپس در جامعه تفریحی برنامه‌ریزی‌شده جدید کانکون در دهه ١٩٨٠ ساخته شدند و گردشگری را به یک نیروی اصلی در اقتصاد شبه‌جزیره یوکاتان تبدیل کردند اولین فرماندار مایا در یوکاتان، فرانسیسکو لونا کان ، در سال ١٩٧٦ انتخاب شدامروزه شبه‌جزیره یوکاتان یک مقصد اصلی گردشگری و همچنین خانه یکی از بزرگ‌ترین جمعیت بومی مکزیک، قوم مایا است.

جغرافیا[ویرایش]

ایالت یوکاتان در شبه‌جزیره یوکاتان واقع شده است. از جنوب غربی با ایالت‌های کامپچه، از شرق و جنوب شرقی با کوئین تانا رو و از شمال و غرب با خلیج مکزیک همسایه است. به‌طور‌کلی، این ایالت بسیار مسطح با تغییرات توپوگرافی کم‌یا بدون تغییر است، به استثنای تپه‌های Puuc، واقع در بخش جنوبی ایالت.

گیاهان و جانوران یوکاتان
Cactus wren in Joshua Tree NP.jpg White-tailed deer at Marymoor Park.jpg Hawksbill Turtle.jpg Lightmatter flamingo2.jpg Cairina moschata.jpg
الیکایی یوکاتان گوزن دم‌سفید لاک‌پشت پوزه‌عقابی فلامینگوی آمریکایی مرغابی اسرائیلی
Standing jaguar.jpg Meleagris ocellata1.jpg Tayassu pecari -Brazil-8.jpg Ocelot (Jaguatirica) Zoo Itatiba.jpg Boa constrictor (2).jpg
جگوار بوقلمون خال‌چشمی گراز بدبوی لب‌سفید پلنگچه بوآی کانستریکتور
Ceiba pentandra 0008.jpg Árbol de Guancaste.jpg Aloe Vera.jpg Cylindropuntia spinosior, with flower, Albuquerque.jpg Bixa orellana with fruits in Hyderabad, AP W IMG 1453.jpg
کاپوک درخت گوش میمون آلوئه‌ورا عصای چولا ، کاکتوسی درخت آناتو
Morelet's Crocodile.jpg Howler monkey20020316 cropped.jpg YucatanNeotropicalRattlesnake CincinnatiZoo.jpg Pristis pristis - Georgia Aquarium Jan 2006.jpg Iguana Manual Antonio.jpg

‌زبان ها[ویرایش]

گسترده‌ترین زبان بومی یوکاتان یوکاتک مایا است که به طور بومی توسط تقریبا ٨٠٠٠٠٠ نفر در یوکاتان و کوئینتانا رو و کامپچه مجاور آن به‌ویژه در مناطق روستایی صحبت می‌شود. اسپانیایی که در یوکاتان صحبت می‌شود دارای واژگانی و برخی از واژگان واژگانی از مایا است و بسیاری از واژه‌های منشا مایا را به کار می‌گیرد، مانند پروکس("چربی")، توچ("ناف") و وخار.

دولت و سیاست[ویرایش]

دولت[ویرایش]

قانون اساسی یوکاتان مقرر می‌دارد که دولت یوکاتان، مانند دولت هر ایالت دیگر در مکزیک، از سه قوه مجریه، مقننه و قضائیه تشکیل شده است قدرت اجرایی در اختیار فرماندار یوکاتان است که مستقیما توسط شهروندان با استفاده از رای‌گیری مخفی انتخاب می‌شود و برای یک دوره شش‌ساله بدون امکان انتخاب مجدد انتخاب می‌شود. قدرت قانونگذاری در کنگره یوکاتان است که یک مجلس قانونگذاری تک مجلسی متشکل از ٢۵ نماینده است. قدرت قضایی در دیوان عالی دادگستری یوکاتان و دادگاه‌های منطقه‌ای آن سرمایه‌گذاری می‌شود.

‌شهرداری ها[ویرایش]

ایالت یوکاتان به ١٠٦ شهرداری تقسیم شده است که هر کدام توسط رئیس شهرداری (شهردار) اداره می‌شود معمولا شهرداری‌ها از نام شهری که به عنوان مقر شهرداری عمل می‌کند نامگذاری می‌شوند به عنوان مثال، مقر شهرداری مریدا شهر مریدا است.

سیاست[ویرایش]

آخرین انتخابات محلی در یوکاتان در 6 ژوئن 2021 برگزار شد.

گردشگری در یوکاتان
Chichen Itza 3.jpg Panoramica Uxmal.jpg Dzibilchaltun.jpg Ek Balam1.jpg Temple of the Masks, Kabah (8264867094).jpg
چیچن ایتزا اوکسمال دزیبیل چالتون یوکاتک-مایا کاباح
Anthropologisches Museum, Merida.JPG Church of the Three Kings.jpg Valladolid Mexico Cathedral.jpg Progreso Beach.jpg Izamal Convento.jpg
مریدا تیزیمین وایادولید Progreso ایزمال
Grutas de Loltun 1.JPG Cuzama.jpg 12Cenote Dzitnup.jpg Cenote-ik-kil.png Sacred Cenote Chichen Itza.JPG

منابع[ویرایش]

  1. "La bandera de Yucatán[۱]". Diario de Yucatán[۲]. Archived from the original on December 24, 2009. Retrieved August 30, 2010.
  1. Nettie Lee Benson; Colegio de México[۳]. Centro de Estudios Históricos; Universidad Nacional Autónoma de México (1994[۴]). La diputación[۵] provincial y el federalismo mexicano. UNAM. pp. 227–. ISBN 978-968-12-0586-7. Retrieved February 20, 2011.

"Senadores por Yucatán LXIV y LXV Legislatura".[۶]

"Listado de Diputados por Grupo Parlamentario del Estado de Yucatán". [۷]

  1. "Mexico en Cifras[۸]". INEGI. Archived from the original on April 20, 2011. Retrieved April 9, 2011.

"Reporte: Jueves 3 de Junio del 2010. Cierre del peso mexicano".[۹]

  1. "Yucatán". Collins English Dictionary. HarperCollins. Retrieved July 26, 2019.[۱۰]
  1. Bricker, Victoria (1998). Dictionary Of The Maya Language: As Spoken in Hocabá, Yucatán. University of Utah Press[۱۱]. p. 181. ISBN 978-0874805697.
  1. "Oviedo de La Bandera, Juan de". Benezit Dictionary of Artists. Oxford University Press. 2011-10-31.
  2. España Paredes, Romina Abigail (2018-08-23). "La escritura de viajes y la memoria histórica. El caso del diario de viaje a Yucatán de José Fernando Ramírez". Projeto História : Revista do Programa de Estudos Pós-Graduados de História. 62. doi:10.23925/2176-2767.2018v62p273-304. ISSN 2176-2767.
  3. Goodspeed, Stephen S. (1957-04). "La Diputación Provincial y el Federalismo Mexicano. By Nettie Lee Benson. (Mexico: El Colegio de México, 1955. Pp. 237.)". The Americas. 13 (1): 94–95. doi:10.2307/979223. ISSN 0003-1615. Check date values in: |date= (help)
  4. Carpio, Claudio; Pacheco-León, Linda; Chaparro, Maricela; Carranza, Jamillet; Narayanam-Rodríguez, Raúl; Pacheco, Virginia (2019-01-01). "Elección entre ayudar vs no ayudar: nivel de dominio en la tarea". Interacciones: Revista de Avances en Psicología. 5 (1): 25–31. doi:10.24016/2019.v5n1.159. ISSN 2411-5940.
  5. Martínez Rueda, Fernando (2016-04-28). "La Diputación de Vizcaya en el siglo XVIII, una institución emergente (1750-1800)". Hispania. 76 (252): 103–128. doi:10.3989/hispania.2016.004. ISSN 1988-8368.
  6. Marín Buendía, María Jazmín. "El proceso de profesionalización Legislativa de los Senadores Mexicanos. El caso de la LXII Legislatura (2012-2015)".
  7. Congreso de los Diputados, Secretaría General (1994-04-01). "Nota de la Secretaría General del Congreso de los Diputados acerca de la incidencia sobre el grupo parlamentario del cambio de grupo por parte de un señor diputado". Revista de las Cortes Generales: 183–197. doi:10.33426/rcg/1994/31/489. ISSN 2659-9678.
  8. "La OCDE en cifras 2009". La OCDE en cifras. 2009-12-02. doi:10.1787/9789264074040-es. ISSN 2222-3355.
  9. "Reporte de la situación del crédito en Colombia - Junio de 2021". 2021-07-30.
  10. Turner, Richard (2006-01). "Collins English Dictionary (7th ed.)20064Collins English Dictionary (7th ed.). Glasgow: HarperCollins 2005. 1880 pp., ISBN: 0‐00‐719153‐7. £30.00". New Library World. 107 (1/2): 81–83. doi:10.1108/03074800610639094. ISSN 0307-4803. Check date values in: |date= (help)
  11. Mora-Marín, David F. (2000-06). "A Dictionary of the Maya Language as Spoken in Hocabá, Yucatán. Victoria Bricker, Eleuterio Po'ot Yah, and Ofelia Dzul de Po'ot. University of Utah Press, Salt Lake City, 1998. xx + 414 pp., figures, map, dictionary, botanical index, grammatical sketch. $65.00 (paper)". Latin American Antiquity. 11 (2): 211–212. doi:10.2307/971870. ISSN 1045-6635. line feed character in |title= at position 65 (help); Check date values in: |date= (help)