یوسف پوررضایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
یوسف پوررضایی
محل تولد تهران
محل درگذشت زندان اوبن تهران
تاریخ درگذشت ۲۸ تیر ۱۳۵۹
محل دفن بهست زهرا
تابعیت  ایران
 ایران
نیرو نیروی هوایی
یگان‌های خدمت همافر
درجه سرتیپ خلبان

سرتیپ خلبان پوررضایی (اعدام ۲۸ تیر ۱۳۵۹)

در تاریخ ۱۶ تیر ۱۳۵۹، مقامات جمهوری اسلامی اعلام کردند که یک شبکه متشکل از افراد نظامی و غیرنظامی که قصد براندازی جمهوری اسلامی از طریق کودتا را داشته کشف و خنثی شده است. متعاقباً، بیش از ۶۰ نفر نظامی و غیرنظامی در شهرهای مختلف ایران ظرف مدت یک ماه به جوخه‌های اعدام سپرده شدند. اکثر نظامیان این گروه هنوز مشمول پاکسازی ارتش پس از سقوط نظام شاهنشاهی نشده و در ارتش مشغول خدمت بودند.

دو ماه بعد، سازمان نقاب طی اطلاعیه ای مسئولیت اقدام به"قیام" را پذیرفت. این سازمان اذعان داشت که "راه مصدق راه مردم و بختیار پیشوای راستین آن است": "ما قیام کرده‌ایم تا به این نفرین (رژیم جمهوری اسلامی) پایان دهیم و تصدی امور مملکتمان را به شاگرد وفادار مصدق، شاپور بختیار، واگذاریم."[۱]

نورالدین کیانوری، رهبر حزب توده،[۲] در مقاله ای[۳] یادآوری کرد که کودتای نوژه توسط سازمان نظامی آن حزب، که با مقامات جمهوری اسلامی همکاری می‌کرد، کشف و «خنثی» شد.

دستگیری و بازداشت[ویرایش]

اطلاعی در مورد جزئیات دستگیری و بازداشت این متهم در دست نیست.

دادگاه

محاکمه سرتیپ پوررضایی در دادگاه انقلاب اسلامی ارتش که در محل زندان اوین تشکیل شده بود از ساعت ۹ صبح تا ۴ و نیم بعدازظهر به طول انجامید. با پایان گرفتن جلسه دادرسی، دادگاه به مدت یک ساعت وارد شور شد.

اتهامات[ویرایش]

بر اساس کیفر خواست صادره از طرف دادستانی، سرتیپ پوررضایی و دیگر متهمان به طور دسته جمعی به «طراحی و شرکت در کودتای نافرجام پنجشنبه شب مورخ ۱۸ تیرماه ۱۳۵۹ علیه جمهوری اسلامی ایران» و به عنوان «یاغی بر حکومت اسلام» متهم شدند.

در قسمت "خلاصه جریان پرونده" این کیفرخواست آمده است: "این وابستگان رژیم پلید و نظام پوسیده و ارتجاعی شاهی و امپریالیسم خونخوار و جهانخوار آمریکا و دست نشاندگان آن {تصمیم داشتند} برای این از بند رسته "سوسیال دموکراسی آمریکایی" را به ارمغان بیاورند و بعد از دو سال اختناق مطلق و حکومت نظامی، سلطنت را به رفراندوم بگذارند {...}. {...} آن داستان غم انگیز که بر ما گذشت و سپس مجددا نظر ملت قهرمان ایران را جویا شدن. به راستی که به فرموده چهارمین اماممان حضرت امام زین العابدین (ع) سپاس خداوند را که دشمنان ما را از بین احمقها برگزیده است."

مدارک و شواهد[ویرایش]

کیفرخواست دادستان موارد زیر را به عنوان دلایل اتهام ذکر کرد:

"اقاریر صریح متهمین مبنی بر:

  • الف: سبق تصمیم و طراحی توطئه کودتا به منظور واژگون نمودن حکومت جمهوری اسلامی ایران
  • ب: آماده نمودن ۳۵ الی۵۰ فروند هواپیما جهت اجرای عملیات و بمباران نمودن مناطق مختلف و پر جمعیت شهرها
  • ج: بازگرداندن بختیار خائن، در صورت پیروزی طرح
  • د: آماده نمودن اعلامیه‌های چاپی جهت پخش بر روی شهرها در صورت پیروزی صرح توطئه و تهدید به سرکوب نمودن هر گونه مقاومت مردم
  • ه: طرح تصرف مراکز عامل نظامی و فرودگاه مهر آباد و رادیو تلویزیون"

«گزارشهای ضمیمه پرونده از جانب سپاه پاسداران انقلاب اسلامی»

«اظهارات هر یک از متهمین در رابطه با متهمین دیگر»

«وجود قرائن و شواهد و امارات موجود در پرونده»

دفاعیات[ویرایش]

از دفاعیات متهم اطلاعی در دست نیست.

حکم[ویرایش]

کیفرخواست دادستان به این صورت خاتمه یافت: «توضیح لازم اینکه این توطئه یک واقعه مجرد نیست که از آن بتوان در سطور یک کیفر خواست سخن گفت و این توطئه گران را نمی‌توان متهمین عادی تلقی کرد، اینان مجرمینی هستند که حقیقت و شرافت و عزت بازیافته یک امت از بند رسته را به مسخره گرفته‌اند با توجه به مراتب فوق و با امعان نظر به آیات کریمه قرآن در مورد مجازات یاغی بر حکومت اسلامی صدور حکم شرعی مورد استدعاست.»

سرتیپ پوررضایی به مرگ محکوم شد. رای صادره نیمه شب، در فاصله چند ساعت پس از صدور، در همان مکان محاکمه به اجرا درآمد. خبر اعدام سرتیپ خلبان پوررضایی و چهار تن دیگر در روزنامه‌های انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی مورخ ۲۹ تیر ۱۳۵۹ به چاپ رسید. پرونده سر تیپ پوررضایی در ارتباط با طرح کودتای نافرجام معروف به نوژه بود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ایران: در دفاع از حقوق بشر؛ سازمان مقاومت ملی ایران؛ پاریس؛ ١٩٨٠
  2. از سازمان‌های طرفدار اتحاد جماهیر شوروی
  3. ۹ اردیبهشت ۱۳۷۸، وبسایت راه توده

منابع[ویرایش]

  • http://www.iranrights.org/farsi/memorial-case-12912.php
  • «Iranians start to execute alleged plotters». Guardian. ‫۲۱ ژوئیه ۱۹۸۰. ص. Front Page. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)