شبا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از کد شبا)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

شِبا مخفف شناسه حساب بانکی ایران است. شبا یک استاندارد ملی است که در چارچوب استاندارد جهانی IBAN و با هدف یکپارچه سازی حساب‌های بانکی تعریف شده‌است. بانک‌ها از شیوه‌های متفاوتی برای شماره‌گذاری حساب‌های مشتریانشان استفاده می‌کنند، و به همین دلیل انتقال پول بین بانکهای گوناگون، دردسرساز خواهد شد. برای جابجایی پول بین بانکی به یک فرمت یکپارچه نیاز است. هر حساب بانکی دارای یک شناسه یکتاست که در ایران با نام «شناسه حساب بانکی ایران» یا به‌طور اختصار «شِبا» شناخته می‌شود. این شماره در ایران با IR شروع شده و پس از آن ۲۴ رقم دیگر قرار می‌گیرد.[۱][۲]

شبا به منظور تسهیل و استانداردسازی مبادلات بین بانکی و بین‌المللی بانک‌های کشور، توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و مطابق با استاندارد ISO 13616 تعریف و تبیین شده‌است و برای نخستین بار در سایت بانک ملی ایران اجرا و عمومی شد. در تمام سامانه‌های پرداخت بین بانکی منحصراً از این نوع شماره حساب استفاده می‌شود. هر شماره حساب بانکی، قابل تبدیل به یک شماره حساب شبا می‌باشد.[۳][۴]

تاریخچه شبا[ویرایش]

قبل از IBAN ، استانداردهای ملی مختلف برای شناسایی حساب بانکی وجود داشت که برای برخی از کاربران گیج کننده بود. این امر اغلب منجر به از بین رفتن اطلاعات مسیر تراکنش در پرداخت ها می‌شد. همچنین این شماره حساب‌ها دارای ارقام چک (کنترل صحت ساختار) نبودند و این امر امکان بروز خطا در انتقال وجه‌ها را بالا میبرد.

در سال 1997، برای رفع این مشکلات، سازمان بین المللی استاندارد (ISO) استاندارد جدیدی تحت عنوان ISO 13616 را منتشر کرد. طبق این استاندارد شماره حساب‌های بین‌المللی تحت نام IBAN که مخفف International Bank Account Number است جهت انجام مبادلات بین‌الملل معرفی شد.

سازمان ISO در سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۷ این استاندارد را بهبود بخشید. در سال ۲۰۰۷ استاندارد ISO 13616 را به دو بخش تقسیم کرد. در بخش دوم (ISO 13616-2:2007) بهبودهای زیادی صورت گرفته شد و تبدیل به استاندارد مورد پذیرش جهت انتقال وجه بین‌المللی شد. نام رسمی این بخش از استاندارد، سویفت (SWIFT) است که امروزه بخش اعظم مبادلات مالی بین‌المللی از طریق آن صورت می‌پذیرد.

در ایران از 11 دی ماه 1385 «اول ژانویه سال ۲۰۰۷ میلادی» بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، استفاده از شبا را برای حواله‌های ارزی اجباری کرده است. همچنین این شماره در مبادلات بین بانکی داخلی کشور نیز استفاده می‌شود.[۵]

دریافت شماره شبا[ویرایش]

برای دریافت شماره شبا، در اختیار داشتن شماره حساب بانکی الزامی است؛ زیرا اکثر بانک‌ها تنها امکان تبدیل شماره حساب به شماره شبا را برای مشتریان فراهم کرده‌اند. البته برخی بانک‌های پیشرو امکان تبدیل شماره کارت به شماره شبا را نیز فراهم کرده‌اند.[۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. https://bahamta.com/blog/16/
  2. http://www.cbi.ir/iban/7344.aspx
  3. «بانک ملی ایران :: دریافت شبا (شناسه حساب بانکی ایران)». bmi.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۵-۱۳.
  4. http://www.mojnews.com/fa/tiny/news-231814 دریافت کد شبا تمامی بانک‌های کشور
  5. https://jibimo.com/landing/iban/
  6. ‏ «راهنمای دریافت شماره شبا» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). جیبی‌مو. ۱۸ دی ۱۳۹۸.