چانگ هنگ
چانگ هِنگ | |
|---|---|
| زادهٔ | ۷۸ (میلادی) |
| درگذشت | ۱۳۹ (میلادی) |
| ملیت | چینی |
| پیشینه علمی | |
| شاخه(ها) | ستارهشناسی، ریاضیات، اختراع، جغرافیا، هنر، شعر، سیاست و ادبیات |
چانگ هِنگ (به چینی سنتی:張衡؛ چینی ساده:张衡؛ پینیین:Zhāng Héng؛ وید-جایلز:Chang Heng) (زادهٔ ۷۸ – مرگ ۱۳۹ میلادی) همهچیزدان، ستارهشناس، ریاضیدان، مخترع، جغرافیادان، نقشهکش، هنرمند، شاعر، سیاستمدار و ادیب چینی از نانیانگ هنان بود که در روزگار دودمان هان خاوری میزیست.
او دستگاهی را ساخته بود که شیوهٔ کارش همانند زلزلهنگارهای کنونی بود. او زمین را گویمانند میدانست و شمار قارههای زمین را ۹ تا میانگاشت.
چانگ هِنگ زندگی حرفهای خود را به عنوان یک کارمند جزء دولت در نانیانگ آغاز کرد. در نهایت، او ستارهشناس ارشد، سرپرست بلندپایگان اصلی برای کالسکههای رسمی، و سپس عهدهدار سرپرستی کاخ در دربار پادشاهی شد. در آنجا موضع سازشناپذیر او بر روی مسائل تاریخی-تقویمی (نگاهداری دقیق زمان) و وقتشناسی او را به یک چهره جنجالی تبدیل کرد و از رسیدن او به مقام رهبری مورخان ارشد جلوگیری کرد. رقابت سیاسی او با خواجگان کاخ در زمان سلطنت امپراتور شون (۱۲۵ تا ۱۴۴ میلادی) او را ناچار به تصمیم به کنارهگیری از نهاد مرکزی و خدمت به عنوان فرماندار هیجیان در استان هبئی کرد. چانگ هِنگ برای زمان کوتاهی به نانیانگ شهر خانگی خود بازگشت، پیش از آنکه بار دیگر در ۱۳۸ برای خدمت در پایتخت بازخوانده شد. او در آنجا پس از یک سال، در ۱۳۹ درگذشت.
کارهای علمی
[ویرایش | اشتراکگذاری]رصد ستارگان
[ویرایش | اشتراکگذاری]هنگ کتابهای زیادی در مورد ستارهشناسی نوشت. وی آسمان شب را با جزئیات دقیق نقشهبرداری و بیشتر از ۲۵۰۰ ستاره را در ۱۲۴ صورت فلکی ثبت نمود و ۳۲۰ تای آنها را نام نهاد. آسمان بر اساس محاسبات او ۱۱۵۲۰ ستاره داشت. او به اینکه نور ماه بازتاب تابش خورشید است و اینکه پدیده خسوف بر اثر افتادن سایه زمین بر روی ماه رخ میدهد، پی برد. او مثل دیگر دانشمندان همدوره خود در یونان باور داشت که زمین مرکز گیتی و گرد است.[۱]
بررسی زمین
[ویرایش | اشتراکگذاری]بزرگترین دستاورد هنگ در جغرافیا بود؛ گرچه او در ادبیات، ریاضیات و ستارهشناسی نیز تبحر داشت. وی همینطور مورخ دربار امپراتور بود. در چین زمینلرزه بهطور پیاپی اتفاق میافتاد و هنگ در تاریخنگاری آنها را ثبت مینمود. با اینکه در آن زمان مردم عقاید خرافی داشتند و این پدیده را ناشی از خشم خدایان میدانستند، او به شیوه علمی به بررسی این پدیده پرداخت و تلاش کرد تا با جمعآوری اطلاعات وقوع زلزله را پیشبینی کند. وی بدین ترتیب نخستین لرزهنگار را در دنیا اختراع کرد و نامش را دستگاه سنجش حرکت زمین نهاد. جنس این دستگاه برنز و طول آن دو متر بود.[۲]
پانویس
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ بالکین، سرگذشت فرزانگان تاریخ، ۵۵–۵۶.
- ↑ بالکین، سرگذشت فرزانگان تاریخ، ۵۴.
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- بالکین، جون (۱۳۸۹). سرگذشت فرزانگان تاریخ. ترجمهٔ میرهاشمی، مرتضی؛ میرهاشمی، محمدرضا. تهران: نسل نواندیش. شابک ۹۶۴-۴۱۲-۱۰۹-۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - همشهریآنلاین
| عمومی | |
|---|---|
| کتابخانههای ملی | |
| نگارخانههای هنری و موزهها | |
| واژهنامههای زندگینامهای | |
| پایگاههای دادهٔ علمی | |
| سایر | |
- اخترشناسان اهل چین
- اخترشناسان چین باستان
- جغرافیدانان اهل چین
- درگذشتگان ۱۳۹ (میلادی)
- ریاضیدانان اهل چین
- ریاضیدانان چین باستان
- زادگان ۷۸ (میلادی)
- سیاستمداران اهل نانیانگ، هنان
- سیاستمداران دودمان هان اهل هنان
- شاعران اهل چین
- شاعران اهل هنان
- شاعران دودمان هان
- شاعران سده ۱ (میلادی) اهل چین
- شاعران سده ۲ (میلادی) اهل چین
- فیلسوفان اهل چین
- فیلسوفان اهل هنان
- فیلسوفان دودمان هان
- کنفوسیانیستهای اهل چین
- دانشوران اهل چین
- مخترعان اهل چین
- مردمنگاران اهل چین
- مهندسان مکانیک اهل چین
- مهندسان هیدرولیک
- مهندسی هیدرولیک
- نقشهکشهای اهل چین
- نویسندگان غیرداستانی اهل چین