پیوره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بیماری بافت‌های اطراف دندان
Paro1.JPG
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
تخصصپریودنتولوژی، دندان‌پزشکی
آی‌سی‌دی-۱۰K05.4
دادگان بیماری‌ها29362
مدلاین پلاس001059
سمپD010518

پیوره (pyorrhea) یا پیرادندان‌آماس[۱] (Periodontitis) یا بیماری بافت‌های اطراف دندان، این بیماری عفونتی است در ناحیه لثه‌ها و سایر نسوج نگه‌دارنده دندان. از پای دندان‌ها خونابه می‌آید و دهان بد بو و عفونی می‌شود. شیوع پیوره که نوع جدی‌تری از بیماری لثه است با افزایش سن بیشتر می‌شود. نزدیک به ۵۰ درصد بالغین بالای ۴۵ سال به نوعی به این بیماری مبتلا هستند.

در تعریف علمی، پیوره التهاب بافت‌های پیرادندانی است که منجر به ویرانش رباط‌های پیرادندانی و استخوان آرکی در ناحیه مبتلا، می‌شود.

پیوره پیشرفته می‌تواند به لق شدن و حتی افتادن دندان‌ها منجر شود. مهم‌ترین علامت پیوره، ورم لثه‌هاست که باعث می‌شود لثه‌ها به راحتی دچار خون‌ریزی شوند؛ به ویژه موقع مسواک زدن یا کشیدن نخ دندان. سایر علایم و نشانه‌های آن نیز عبارتند از: بوی تعفن دهان، نرم و حساس شدن لثه‌ها، تجمع چرک در خط لثه (جایی که لثه همچون گریبانی دندان را دربرمی‌گیرد)، چین و چروک خوردن لثه در فاصله‌ای دورتر از دندان، لق شدن دندان و تغییراتی در نحوه استقرار دندان. علت پیوره مانند پوسیدگی دندان، پلاک‌های دندانی است. وقتی پلاک در خط لثه تجمع پیدا می‌کند باعث تحریک لثه و حساس شدن آن می‌شود که گاهی خون‌ریزی هم پیدا می‌کند. به این حالت ژنژیویت یا التهاب لثه می‌گویند.

اگر این پلاک‌ها را هر روز با مسواک یا نخ دندان پاک نکنید به مرور سفت‌تر شده و ماده‌ای غیرقابل برداشت به نام جرم (رسوب دندانی) ایجاد می‌کند. در صورتی که پلاک و جرم به زیر خط لثه گسترش پیدا کند، بیماری مزمن خواهد شد. با تحریک مزمن باکتریایی، نسج لثه به تدریج از دندان‌ها جدا می‌شود و حفره‌هایی ایجاد می‌شود که در آنجا چرک تجمع پیدا می‌کند.

با گسترش پلاک و جرم و تداوم تحریک بافت لثه، فرایند کنده شدن لثه‌ها از دندان‌هایتان بیش از پیش ادامه پیدا می‌کند. به این حالت پریودونتیت یا پیوره می‌گویند.

در نهایت، چرک موجود بافت و استخوان نگه‌دارنده دندان را تخریب می‌کند. در صورت عدم درمان پیوره بیماری تا لق شدن و افتادن دندان ادامه می‌یابد.

درمان[ویرایش]

بهترین روش پیشگیری از پلاک و جرم، مسواک زدن خوب و مرتب است. معمولاً توصیه می‌شود بیمار بعد از هر وعد خوردن چیزی، مسواک بزند و سعی کند فواصل بین دندانها را نیز مسواک بزند. استفاده از نخ دندان و جرم‌گیری نیز ضروری است. استفاده از دهان‌شویه هم کمک کننده است، اما این روش ها فقط پیشگیرانه و موقتی قبل از درگیر شدن با اولین نشانه های شروع جرم دندانی است، اما درمان اصلی با مبارزه با باکتریهای معده باید شروع شود که گروه های دیازول ها مانند کوتریماکسازول 400/80 برای درمان آنتی بیوتیکی و در کنار درمان آنتی بیوتیکی درمان همزمان ضد ویروسی لازم است ساختار ایجاد شده جرم دندانی با مصرف 5 روز قرص آسیکلو ویرو 200 روزی یک عدد پنج روز و تکرار مصرف بعد دوهفته دوباره 5 روز آسیکلو ویر 200 باید همراه باشد تا 100 کیلو وزن بدن همین دز اسیکلو ویر کافی است، بعد از اتمام درمان ویروسی اولیه باید با آمانتادین 7 روزه یک دوره درمان ضد ویروسی دوم رو انجام دهید در صورت تکرار ایجاد جرم بعد از این دوره های درمان ویروسی باید درمان پنج روزه با آسیکلو ویر 200 رو تکرار کنید بیس تشکیل دهنده جرم دندان معمولا از اثرات واکسن آبله مرغان که در بچگی تزریق می شود شروع می شود زنجیره پروتئین ساز هرپس ویروس EBV که باجهش به ویروس آبله اضافه شده تا آبله را غیر فعال کند در بدن انسان در بعد از یک دهه تکثیر این زنجیره در بدن لوزه ها و گوش و بافت لثه و بافت تحتانی مغز بین سر و گردن و چشم ها را درگیر می کند جرم دندان هم یک طیف حاصل از همین ویروس EBV متصل شده در ویروس واکسن آبله است، برای خلاصی از جرم دندان همیشگی باید با ویروس درمانی مکرر که در اینجا عامل EBV است و تشدید توسط آنفولانزا در فصل سرما هست با آمانتادین و آسیکلو ویر کمپلکس های ویروس EBV و تکثیرش رو غیر فعال و کم کنیم و وقتی مقدار ویروس به 5 در صد میزان اسمی در بدن انسان برسد که اکثر افراد تا آخر عمر غیر فعال ویروس EBV را دارند، باعث مهار جرم بین لثه و دندان می شویم و دیگر با خوردن غذاهای مختلف زنجیره جرم ساز پایه ویروس EBV تشکیل نمی گردد البته در نقاط سرسیر و فصل های سرد ویروس های سرماخوردگی مختلف و آنفولانزا با ضعیف کردن لثه و تضعیف ایمنی بدن تکثیر و فعالیت ویروس EBVدر دوباره درگیر کردن لثه ها و دندان ها را با جرم های منبع ویروسی فعال می کنند.این جرم های با منبع ویروسی بعلت ساختار پروتئینی و پلی ساکارید و اسید آمینه ای خاص با مسواک و انواع خمیر دندان و دهان شویه های ضد عفونی مرسوم قابل ازبین رفتن نیستند بطور موقت کم شده و دوباره عود می کنند و تنها درمان پس از درمان باکتریایی دستگاه گوارش درمان بلند مدت مهار ویروسی و تکثیر ویروسی مخصوصاً ویروس EBV در بدن انسان می باشد .

ریشه شناسی[ویرایش]

پیرادندان‌آماس مصوب فرهنگستان است و همانند معادل لاتین آن ساخته شده‌است، از سه بخش پیرا(اطراف، دور) + دندان + آماس (التهاب، تورم) ساخته شده‌است.[۱]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «پیرادندان‌آماس» [پزشکی-دندان‌پزشکی] هم‌ارزِ «periodontitis»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. «فارسی». در همان. دفتر ششم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۸۵-۶ (ذیل سرواژهٔ پیرادندان‌آماس)