پاندورا(به یونانی:Πανδώρα)، در اسطورههای یونان، نخستین زن روی زمین، فرض شدهاست. هفائستوس او را بهدستور زئوس از آب و گِل ساخت تا پرومتئوس که با انسانها دوستی میکرد را مجازات کند. خدایان به او نعمتهای فراوانی بخشیدند؛ آفرودیته به او زیبایی بخشید، آپولوموسیقی، هرمس باور دینی و هر خدای المپین دیگری نیز هدیهای به پاندورا داد. از این رو در پایان هرمس، نام پاندورا به معنی «همهٔ نعمتها» را روی او میگذارد.[۱]
پرومتئوس او را از زئوس نپذیرفت. اما برادرش اپیمتئوس او را به همسری برگزید. پاندروا دَرِ جعبهای که گفته شدهبود هرگز نگشاید، گشود و بدبختیها بر روی زمین پراکندهشد. تنها، امید در جعبه برجایماند تا آرامبخش مردم باشد.[۲] هر چند، برگردان و ترجمهٔ نادرست از واژهٔ پیتوس (گونهای کوزهٔ سفالی بزرگ) باعث گردید تا این واژه در تاریخ بهنام جعبه ثبتگردد.[۳] این گمراهی از آنجا سرچشمهگرفت که در سدهٔ شانزدهمِ میلادی، دسیدریوس اراسموس ترجمهٔ داستان هزیود از این ماجرا را که به زبان لاتین بود انجام داد. اراسموس بهجای اشارهٔ به پیتوس، از واژهٔ جعبه بهرهبرد. گرچه، پیتوسِ دلخواهِ هزیود، سفالهایی بود که تا نیمه در زمین قرار میدادند و از آنها برای نگهداری شراب، روغن یا دانههای غلات بهرهمیبردند.[۴] واژهٔ پیتوس همچنین میتوانست اشاره به خُمرههای آیین ترحیم هم داشتهباشد. به هر روی، اراسموس واژهٔ پیتوس را به پیکسیس ترجمهکرد، که مترادف با جعبه بود.[۵] از این رو، عبارت جعبهٔ پاندورا از آنزمان تا کنون ماندهاست.
↑πᾶν, δῶρον. Liddell, Henry George; Scott, Robert; A Greek–English Lexicon at Perseus Project; Evelyn-White, note to Hesiod, Works and Days Schlegel and Weinfield, "Introduction to Hesiod" p. 6; Meagher, p. 148; Samuel Tobias Lachs, "The Pandora-Eve Motif in Rabbinic Literature", The Harvard Theological Review, Vol. 67, No. 3 (Jul. , 1974), pp. 341-345.
↑The development of this transformation was sketched by Jane Ellen Harrison, "Pandora's Box" The Journal of Hellenic Studies20 (1900: 99–114); she traced the mistranslation as far as Lilius Giraldus of Ferrara, in his Historiarum Deorum Syntagma (1580), in which pithos was rendered pyxide, and she linked the pithos with the Pithoigia aspect of the Athenian festival of Anthesteria.
↑According to West 1978, p. 168, Erasmus "probably" confused the story of Pandora with the story found elsewhere of a box which was opened by Psyche; the Panofskys (1956) follow him in this surmise.
جعبهٔ پاندورا در اصل اشاره به پیتوسهای باستانی دارد که به اشتباه با نام جعبه ترجمهشد
