پرش به محتوا

تفاوت میان نسخه‌های «گردونه»

۱۱۱ بایت اضافه‌شده ،  ۵ سال پیش
جز
(صفحه‌ای تازه حاوی «پرونده:Britishmuseumoxustreasuregoldchariotmodel.jpg|بندانگشتی|گردونهٔ زرین چهاراسبه، در جلو گر...» ایجاد کرد)
برچسب: عدم استفاده از یادکرد و پانویس
 
'''گَردونه''' در [[ایران باستان]] ارابه‌ای سبک بوده با دو [[چرخ]] و تندرو و کاربردهای جنگاورانه و مسابقه‌ای داشته‌است.
 
== پیشینه ==
[[پرونده:Horse drawn chariot Darasuram.jpg|بندانگشتی|سنگ‌تراشهٔ گردونه‌ای در [[داراسورام]] در [[تامیل نادو]]ی [[هندوستان]]]]
به نظر می‌رسد توسعهٔ فناوری گردونه‌ها مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد در [[میانرودان]] باشد. [[هندوایرانیان]] در هزارهٔ دوم پیش از میلاد به طور گسترده و با مهارت بسیار از این گردونه‌ها استفاده می‌برده‌اند. نخستین سند یافت‌شده‌ای که در آن از گردونه یادشده‌است، به صورت وامواژه‌ای هندوآریایی در [[زبان هیتی]] مربوط به سدهٔ چهاردهم پیش از میلاد در [[کیکولی]] می‌باشد. کهنترین صورت یادکردن از گردونه در میان ایران به سخن [[زرتشت]] و عبارت raiθī- به معنای ''گردونه‌ران'' بازمی‌گردد.
جز مقاصد نظامی از گردونه برای مسابقه‌دادن هم بهره می‌بردند، از جمله پادشاهان [[آشور]] و [[هخامنشیان]].
 
== ریشه‌شناسی واژه ==
در [[زبان اوستایی]] گردونه raθa و در [[هندی ودایی باستان]] rátha- خوانده می‌شد که برابر با rah در [[پارسی میانه]] است. واژهٔ دیگر برای گردونه در اوستایی -vāša بوده که این واژه هم در زبان پارسی میانه به صورت wardyūn درآمده که ریشهٔ خود واژهٔ گردونه می‌باشد.
{{-}}
==منبع منابع ==
{{پانویس}}
* [http://www.iranicaonline.org/articles/chariot-av Iranica]
 
[[رده:عصر آهن]]
[[رده:عصر برنز]]
[[رده:هندواروپایی]]
۳۵۴٬۱۳۶

ویرایش