پرش به محتوا

نرم‌افزار حسابداری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
نمونه‌ای از دفتر کل و دفتر خرید در یک نرم‌افزار حسابداری بلژیکی

نرم‌افزار حسابداری یک برنامه رایانه‌ای است که دفاتر حسابداری را در رایانه نگهداری می‌کند و از جمله برای ثبت معاملات و تراز حسابها به کار می‌رود. این نرم‌افزار ممکن است به تفکر مجازی وابسته باشد. بسته به هدف، نرم‌افزار حسابداری می‌تواند بودجه‌ها را مدیریت کند، وظایف حسابداری را برای چندین ارز انجام دهد، حقوق و دستمزد و مدیریت ارتباط با مشتری را مدیریت کند و گزارشگری مالی را انجام دهد.[نیازمند منبع] تلاش برای پیاده‌سازی کارکردهای حسابداری در رایانه‌ها به نخستین روزهای پردازش الکترونیکی داده بازمی‌گردد.[۱] با گذشت زمان، نرم‌افزار حسابداری از پشتیبانی از عملیات پایه حسابداری به انجام حسابداری بلادرنگ و پشتیبانی از پردازش و گزارشگری مالی تحول یافته است.[۲] نرم‌افزار حسابداری ابری نخستین بار در سال ۲۰۱۱ معرفی شد و امکان انجام تمامی وظایف حسابداری از طریق اینترنت را فراهم کرد.

نرم‌افزار حسابداری معمولاً از ماژول‌های مختلفی تشکیل شده است که هر کدام به بخش خاصی از حسابداری می‌پردازند. برخی از رایج‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

ماژول‌های اصلی
  • حساب‌های دریافتنی — بخشی که شرکت در آن وجوه دریافتی را ثبت می‌کند
  • حساب‌های پرداختنی — بخشی که شرکت صورت‌حساب‌های خود را ثبت و بدهی‌های خود را پرداخت می‌کند
  • دفتر کل — «دفاتر» شرکت
  • صورتحساب — بخشی که شرکت در آن برای مشتریان خود صورتحساب صادر می‌کند
  • موجودی/انبار — بخشی که شرکت در آن موجودی خود را کنترل می‌کند
  • سفارش خرید — بخشی که شرکت در آن موجودی مورد نیاز خود را سفارش می‌دهد
  • سفارش فروش — بخشی که شرکت در آن سفارش‌های مشتریان برای تأمین موجودی را ثبت می‌کند
  • دفترداری — بخشی که شرکت در آن وصول و پرداخت‌ها را ثبت می‌کند
  • مدیریت بستن حساب‌ها — بخشی که تیم‌های حسابداری در پایان یک دوره زمانی مشخص، مانده حساب‌ها را بررسی و تعدیل می‌کنند
ماژول‌های غیراصلی[نیازمند منبع]
  • وصول مطالبات — بخشی که شرکت در آن تلاش‌ها برای وصول صورت‌حساب‌های معوق را پیگیری می‌کند (گاهی بخشی از حساب‌های دریافتنی است)
  • پردازش پرداخت الکترونیکی
  • هزینه — بخشی که هزینه‌های مرتبط با فعالیت‌های شغلی کارکنان در آن ثبت می‌شود
  • استعلام‌ها — بخشی که شرکت در آن اطلاعات را بدون ویرایش یا افزودن، روی صفحه مشاهده می‌کند
  • حقوق و دستمزد — بخشی که شرکت در آن حقوق، دستمزد و مالیات‌های مرتبط را پیگیری می‌کند
  • گزارش‌ها — بخشی که داده‌ها را چاپ می‌کند
  • برگه زمانی — بخشی که متخصصان (مانند وکیلان و مشاوران) زمان صرف‌شده برای کار را ثبت می‌کنند تا هزینه آن به مشتریان صورتحساب شود
  • درخواست خرید — بخشی که در آن درخواست‌های سفارش خرید ثبت، تأیید و پیگیری می‌شوند
  • تطبیق — مقایسه سوابق طرفین یک معامله برای اطمینان از سازگاری آن‌ها
  • ریزشدن
  • روزنامه‌ها
  • حسابداری بخش‌ها
  • پشتیبانی از مالیات بر ارزش افزوده
  • محاسبه کسورات قانونی
  • یادآوری پرداخت دیرهنگام
  • یکپارچه‌سازی با جریان اطلاعات بانکی
  • سامانه پیوست اسناد
  • سامانه تأیید اسناد/ثبت‌های روزنامه

توجه داشته باشید که فروشندگان ممکن است از نام‌های متفاوتی برای این ماژول‌ها استفاده کنند.

پیاده‌سازی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در بسیاری از موارد، پیاده‌سازی (یعنی نصب و پیکربندی سامانه در محل مشتری) در تعیین هزینه مالکیت کل برای یک کسب‌وکار، ممکن است ملاحظه مهم‌تری نسبت به خود نرم‌افزار انتخاب‌شده باشد. بیشتر نرم‌افزارهای میان‌رده و بزرگ‌تر به‌طور انحصاری از طریق فروشندگان مجدد، توسعه‌دهندگان و مشاوران عرضه می‌شوند. این سازمان‌ها معمولاً هزینه مجوز را به فروشنده نرم‌افزار پرداخت کرده و سپس هزینه نصب، سفارشی‌سازی و پشتیبانی را از مشتری دریافت می‌کنند. مشتریان معمولاً می‌توانند انتظار داشته باشند که هزینه‌های پیاده‌سازی و مشاوره حدود ۵۰ تا ۲۰۰ درصد قیمت نرم‌افزار باشد.[نیازمند منبع][۳]

حسابداری شخصی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

نرم‌افزار حسابداری شخصی از نظر طراحی ساده است و بیشتر توسط افراد مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخی از فعالیت‌هایی که پشتیبانی می‌کند شامل معاملات حسابداری مشابه حساب‌های پرداختنی، مدیریت بودجه و تطبیق ساده حساب‌ها است. این نرم‌افزار در مقایسه با سایر گزینه‌های حسابداری نسبتاً ارزان است. یکی از کاربردهای رایج نرم‌افزار حسابداری شخصی، تهیه مالیات است. این نرم‌افزار برای ثبت اظهارنامه‌های مالیاتی در قالبی مورد قبول مراجع مالیاتی ملی، مانند اداره درآمد داخلی (IRS) در ایالات متحده، استفاده می‌شود. توربوتکس نمونه‌ای از چنین نرم‌افزاری است.[۴]

بازار پایین‌رده

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در بخش پایین‌رده بازار کسب‌وکار، نرم‌افزارهای کاربردی ارزان‌قیمت امکان انجام بیشتر وظایف عمومی حسابداری کسب‌وکار را فراهم می‌کنند. عرضه‌کنندگان این محصولات اغلب یک بازار ملی خاص را پوشش می‌دهند، در حالی که عرضه‌کنندگان بزرگ‌تر راهکارهای جداگانه‌ای برای هر بازار ملی ارائه می‌کنند.

بسیاری از محصولات پایین‌رده با سیستم‌های «تک‌طرفه» شناخته می‌شوند، در مقابل سیستم‌های دوطرفه که در بسیاری از کسب‌وکارها دیده می‌شوند. برخی محصولات از قابلیت‌های قابل توجهی برخوردارند، اما مطابق با GAAP یا IFRS/FASB تلقی نمی‌شوند. برخی از سیستم‌های پایین‌رده نیز فاقد امنیت کافی یا ردپای حسابرسی هستند.

بازار میان‌رده طیف گسترده‌ای از نرم‌افزارهای کسب‌وکار را دربر می‌گیرد که ممکن است بتوانند نیازهای چندین استاندارد حسابداری ملی را برآورده کنند و امکان حسابداری با چندین ارز را فراهم آورند.

علاوه بر کارکردهای عمومی حسابداری، این نرم‌افزار ممکن است شامل سامانه‌های اطلاعات مدیریت یکپارچه یا افزونه باشد و ممکن است برای یک یا چند بازار خاص طراحی شده باشد؛ برای مثال با ماژول‌های یکپارچه یا افزونه حسابداری پروژه.

نرم‌افزارهای کاربردی این بازار معمولاً ویژگی‌های زیر را دارند:

  • پایگاه‌های داده قدرتمند و استاندارد صنعت
  • ابزارهای گزارش‌دهی استاندارد صنعت
  • ابزارهایی برای پیکربندی یا توسعه برنامه (برای مثال یک SDK) و دسترسی به کد برنامه

بازار رده‌بالا

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

نرم‌افزار حسابداری برای سازمان‌های بزرگ معمولاً در اختیار بزرگ‌رایانه‌ها بود. سازمان‌ها می‌توانستند نرم‌افزار خود را برای مدل‌سازی فرایندهای مالی داخلی توسعه دهند یا یک بستهٔ تجاری خریداری کرده و آن را متناسب با نیازهای خود سفارشی‌سازی کنند. در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، برخی از شرکت‌های نرم‌افزاری که بسته‌های حسابداری را برای بازار رایانه‌های بزرگ آی‌بی‌ام تولید می‌کردند، عبارت بودند از مدیریت ساینس آمریکا، مک‌کورمک و داج، والکر اینتراکتیو پروداکتس، اینفورماتیکس جنرال و کالینت سافت‌ویر .[۵][۶]

با گذشت زمان، پیچیده‌ترین و گران‌ترین نرم‌افزارهای حسابداری کسب‌وکار به‌طور فزاینده‌ای بخشی از مجموعه گسترده‌ای از نرم‌افزارها شدند که اغلب با عنوان برنامه‌ریزی منابع سازمانی (ERP) شناخته می‌شوند.

این برنامه‌ها معمولاً دوره پیاده‌سازی بسیار طولانی دارند که اغلب بیش از شش ماه است. در بسیاری از موارد، این برنامه‌ها از مجموعه‌ای از کارکردهای اصلی تشکیل شده‌اند که برای تبدیل شدن به یک سامانه حسابداری کامل، به یکپارچه‌سازی، پیکربندی و سفارشی‌سازی قابل توجهی نیاز دارند.

امروزه بسیاری از نرم‌افزارهای حسابداری رده‌بالای رایگان و متن‌باز به‌صورت آنلاین در دسترس هستند که هدف آن‌ها تغییر پویایی بازار است.[نیازمند منبع] بیشتر این راهکارهای نرم‌افزاری مبتنی بر وب هستند.

مزیت یک راهکار رده‌بالا این است که این سامانه‌ها برای پشتیبانی از فرایندهای خاص هر شرکت طراحی شده‌اند، زیرا قابلیت سفارشی‌سازی بالایی دارند و می‌توان آن‌ها را دقیقاً با نیازهای کسب‌وکار تطبیق داد. این مزیت معمولاً با هزینه قابل توجهی از نظر مالی و زمان پیاده‌سازی همراه است.

نرم‌افزار ترکیبی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

با پیشرفت فناوری، فروشندگان نرم‌افزار توانسته‌اند نرم‌افزارهای پیشرفته‌تری را با قیمت‌های پایین‌تر عرضه کنند. این نرم‌افزارها برای شرکت‌ها در مراحل مختلف رشد مناسب هستند. بسیاری از قابلیت‌های نرم‌افزارهای میان‌رده و رده‌بالا (از جمله سفارشی‌سازی پیشرفته و پایگاه‌های داده بسیار مقیاس‌پذیر) حتی برای کسب‌وکارهای کوچک نیز ضروری هستند، به‌ویژه زمانی که چندین شعبه ایجاد می‌کنند یا اندازه آن‌ها افزایش می‌یابد. افزون بر این، با گسترش فعالیت شرکت‌ها در خارج از کشور یا امکان دورکاری کارکنان، بسیاری از مشتریان کوچک‌تر نیز به اتصال چندین مکان به یکدیگر نیاز دارند. گزینه‌های آن‌ها استفاده از نرم‌افزار به‌عنوان خدمت یا برنامه دیگری است که دسترسی مشابهی را از چندین مکان از طریق اینترنت فراهم کند.

نرم‌افزار حسابداری اجاره نرم‌افزار

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

با ظهور رایانه‌های سریع‌تر و اتصال‌های اینترنتی، شرکت‌های تولیدکننده نرم‌افزار حسابداری توانسته‌اند نرم‌افزارهایی ایجاد کنند که به جای پرداخت هزینه مجوز اولیه زیاد، با هزینه ماهانه و تکرارشونده ارائه می‌شوند (نرم‌افزار به‌عنوان اجاره نرم‌افزار یا (به انگلیسی: Software as a service)). میزان پذیرش این مدل کسب‌وکار جدید به‌طور پیوسته افزایش یافته است، به‌گونه‌ای که بازیگران قدیمی بازار نیز ناچار شده‌اند نسخه‌های آنلاین خود را عرضه کنند.

نرم‌افزار حسابداری ابری

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

نرم‌افزار حسابداری ابری نوعی نرم‌افزار است که در آن اطلاعات مالی از هر دستگاه متصل به اینترنت و در هر زمان قابل دسترسی است، هرچند خود داده‌های مالی در یک رایانه مرکزی قرار دارند. این وضعیت با نرم‌افزارهای حسابداری سنتی‌تر متفاوت است، زیرا آن نرم‌افزارها به یک رایانه یا مجموعه‌ای از رایانه‌های مشخص محدود هستند و اطلاعات حسابداری را نمی‌توان به‌آسانی از دستگاه‌های دیگر دریافت کرد. از دلایل ترجیح نرم‌افزار حسابداری ابری توسط کاربران می‌توان به عدم نیاز به نگرانی درباره نگهداری یا ارتقای سخت‌افزار، کاهش هزینه‌های کلی و امکان دسترسی کاربر از مکان‌های مختلف اشاره کرد. یکی از دلایل اصلی استفاده نشدن از نرم‌افزار حسابداری ابری، تهدیدهای مرتبط با امنیت داده‌ها است.[۷]

حریم خصوصی و امنیت داده‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

حریم خصوصی در رایانش ابری همواره در معرض خطر افشا قرار دارد، زیرا داده‌ها در اختیار شخص ثالث قرار می‌گیرند. عواملی که موجب بی‌اعتمادی نسبت به حریم خصوصی می‌شوند شامل دسترسی غیرمجاز، غیرقابل‌پیش‌بینی بودن و عدم انطباق هستند. تهدیدهای امنیتی در محیط‌ها و تعاملات مختلف ابری متفاوت‌اند و می‌توانند خطرات قابل توجهی ایجاد کنند که باید متناسب با منشأ آن‌ها در نظر گرفته شوند. دسترسی غیرمجاز تهدیدی است که از اجازه دادن به سازمان‌های شخص ثالث برای مدیریت داده‌های فرد و نداشتن کنترل کامل کاربر ناشی می‌شود. نبود کنترل کاربر، پیامد نگهداری داده‌ها در فضای ابری به جای میزبان محلی فرد است و میزان غیرقابل‌پیش‌بینی بودن را برای کاربر افزایش می‌دهد. پیچیدگی قانونی بر رایانش ابری تأثیر می‌گذارد، زیرا محل ذخیره داده‌ها و قوانینی که داده‌ها در آن مکان یا مکان‌ها باید از آن‌ها پیروی کنند، اهمیت دارد. اگرچه رایانش ابری و محیط‌های سنتی فناوری اطلاعات ممکن است مسائل متفاوتی در زمینه حریم خصوصی ایجاد کنند، کنترل‌های امنیتی آن‌ها عموماً مشابه هستند.[۸]

جستارهای وابسته

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ Kircher, Paul (1955). "The need for integration of accounting systems and the design of electronic data-processing systems". Proceedings of the March 1–3, 1955, Western Joint Computer Conference (AFIPS '55 (Western)). Association for Computing Machinery. pp. 26–28. doi:10.1145/1455292.1455297.
  2. ↑ Astuty, Widia (2015-06-30). "An Analysis of the Effects on Application of Management Accounting Information Systems and Quality Management Accounting Information". Information Management and Business Review. 7 (3): 80–92. doi:10.22610/imbr.v7i3.1156. ISSN 2220-3796.
  3. ↑ [منبع نامعتبر؟]Collins, J. Carlton. ["Implementation) Costs". ASA Research. Retrieved 6 April 2013. {{cite web}}: مقدار |url= را بررسی کنید (کمک)
  4. ↑ Weber, Richard P.; Madeo, Silvia b. (Spring 1986). "Tax Software Reviews". Journal of the American Taxation Association. 7 (2): 86.
  5. ↑ Desmond, John (April 22, 1985). [(https://books.google.com/books?id=97eagSKygYsC\&pg=PA45) "Softalk: MSA gears up for IBM moves"]. Computerworld. pp. 45, 56. {{cite news}}: مقدار |url= را بررسی کنید (کمک)
  6. ↑ [(https://books.google.com/books?id=oiB9AqI0GZ4C\&pg=PA52) "After 15 Years, Informatics Confident of Its Survival"]. Computerworld. April 25, 1977. p. 52. {{cite news}}: مقدار |url= را بررسی کنید (کمک)
  7. ↑ Suni, Ritu (April 2018). "An Empirical Study on Cloud Accounting Awareness and Adoption among Accounting Practitioners in Sri Lanka". IUP Journal of Accounting Research & Audit Practices. 17 (2): 36–50.
  8. ↑ Pearson, Siani (2013). Privacy and Security for Cloud Computing. New York: Springer. pp. 30–38.

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  • پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Accounting software در ویکی‌انبار