عبیدالله بن عمر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از عبید الله بن عمر)
پرش به: ناوبری، جستجو

عبید الله بن عمر (مرگ:۳۷ هجری/۶۵۷ میلادی) یکی از فرزندان عمر و از صحابیون محمد بود.[۱]

نسب مادری عبیدالله[ویرایش]

عمر، عبیدالله را از زنی به نام ام کلثوم ملیکه بنت جرول از قبیله خزاعه داشت. عمر بعد از اسلام آوردن از این زن طلاق گرفت و ام کلثوم با یکی از خویشاوندانش ازدواج کرد و بت پرست ماند و در مکه زندگی می کرد.[۱]

خون خواهی از عمر[ویرایش]

عبیدالله از ماجرای خوانخواهی از پدرش عمر معروف شد که در ذی الحجه ۲۳/ نوامبر ۶۴۴، به دست غلام ایرانی مغیرة بن شعبه به نام ابولؤلؤ کشته شده بود. بنا به اکثر روایات، ابولؤلؤ پس از دستگیری، خودکشی کرد. از این رو عبیدالله برای انتقام گیری به افراد دیگری روی آورد. عبیدالله ۳ تن یعنی، دختر ابولؤلؤ و هرمزان (از فرماندهان سابق ساسانی که مسلمان شده بود) و یک ایرانی مسیحی به نام جفینه را (بر اساس گزارش عبدالرحمن بن عوف یا عبدالرحمن بن ابی بکر[۲]) کشت. یعقوبی معتقد است که عبیدالله، ابولؤلؤ و زن و دخترش را کشت. منابع زیادی حاکی از آن هستند که وی همچنین با برده‌های ایرانی مدینه و حتی برخی از مهاجرین نیز درگیر شد. منابع معتقدند که عبیدالله از سلامت روحی و روانی چندانی برخوردار نبوده است و شخصیتی مذموم در خانواده عمر بوده (گفته می‌شود یک بار عمر عبیدالله را به خاطر نوشیدن شراب، حد شرعی زد)[۱]

با این وجود، عمل عبیدالله خلاف شرع تلقی می‌شد و وی نزد سعد ابن ابی وقاص مدتی بازداشت بود. اما عثمان وی را مورد عفو قرار داد و این عمل عثمان بهانه‌ای به دست مخالفانش داد.[۱] علی ابن ابیطالب و دیگران به شدت به او اعتراض کردند و علی تهدید کرد اگر در موقعیت مناسبی قرار گیرد، حکم قصاص را درباره او اجرا خواهد کرد.[۳] علی خطاب به عثمان گفت: «این فاسق - اشاره به عبیدالله - را به خون‌خواهی هرمزان بکش که با کشتن مسلمانی بی گناه، مرتکب خطایی عظیم شده». این ناخشنودی در او وجود داشت تا نبرد صفین که عبیدالله از علی اجازۀ ورود خواست و علی به او گفت: «آیا تو که هرمزان را به ناحق کشته‌ای با آنکه او به دست عموی من عباس اسلام آورده بود و پدر تو نیز از غنایم مسلمانان برای او دو هزار درهم وظیفه مقرر داشته بود، حالا انتظار داری که از دست من جان سالم به در بری؟» عبیدالله در پاسخ گفت: «سپاس خدای را که ما را در وضعی قرار داد که تو خون هرمزان را از من می‌خواهی و من خون امیرالمؤمنین عثمان را».[۴] عبیدالله در نبرد صفین در کنار معاویه جنگید و کشته شد.[۵]

عبیدالله تا این زمان فعالیتهای سیاسی قابل توجهی نداشته و بعداً یکی از خونخواهان عثمان گردید و از ترس علی که قسم خورده بود وی را قصاص می‌کند، به سپاه معاویه در شام گریخت و در جنگ صفین یکی از فرماندهان سپاه معاویه بود و در آن جنگ در سال ۳۷ هجری/۶۵۷ میلادی کشته شد.[۱]

از آنجا که اتهام ابولولو ثابت نشده‌بود، این انتقام‌گیری فرزند عمر به منازعات کلامی انجامید.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ Robinson, “ʿUbayd Allāh b. ʿUmar”, 10:‎ 763.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ یوسفی اشکوری، حسین، «ابولولو» ،دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد ۶، تهران
  3. مادلونگ (۱۳۸۵)، ص. ۱۱۵
  4. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام shareh.com وارد نشده‌است.
  5. مادلونگ (۱۳۸۵)، ص. ۳۳۵

منابع[ویرایش]