عبدالرحمن سوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عبدالرحمن سوم
پانزدهمین خلیفه اموی
اولین خلیفه امویان اندلس
Dirham abd al rahman iii 17494.jpg
دینار ضرب شده در عهد عبدالرحمن سوم در مدینه الزهرا
امیر قرطبه
سلطنت ۱۶ اکتبر ۹۱۲ – ۱۶ ژانویه ۹۲۹
بیعت ۱۷ اکتبر ۹۱۲ (۲۱سال)[۱]
پیشین عبدالله بن محمد بن عبد الرحمن (اموی)
جانشین خودش به عنوان خلیفه
خلیفه قرطبه
سلطنت ۱۶ ژانویه ۹۲۹ – ۱۵ اکتبر ۹۶۱
ادعای خلافت ۱۶ ژانویه ۹۲۹ (سال ۳۸)[۲]
پیشین خودش بعنوان امیر
جانشین الحکم المستنصر بالله
حرم‌سرا ۶٬۳۰۰ زن[۳] شامل:
فاطمه بنت المنذر[۴]
مرجان[۵] یا مورجین[۶] (سوگلی)
فرزند(ها) پسران به ترتیب تولد بقول ابن حزم:[۴]
الحکم المستنصر بالله (پسر مرجان)[۶] • عبد العزیز • الأصبغ • عبید الله • عبد الجبار • عبد الملک • سلیمان • عبدالله • مروان • المنذر • المغیرة.
نام کامل
کنیه:[۷] (أبو المطرف)
نام عربی:[۸] (الناصر لدین الله)
نام کامل: محمد بن عبدالله بن محمد بن عبد الرحمن[۹][۱۰]
دودمان اموی (شاخه اسپانیا)
پدر محمد بن عبدالله
مادر مزنه (ماریا)[۸]
زادروز ۷ ژانویهٔ ۸۹۱(891-01-07)
کوردوبا[۱۱]
مرگ ۱۵ اکتبر ۹۶۱ میلادی (۷۰ سال)[۷]
کوردوبا[۱۲]
خاک‌سپاری قصر قرطبه[۱۳]
دین و مذهب سنی (مالکی)[۱۴]

عبدالرحمن الناصر لدین الله (زاده ۷ ژانویهٔ ۸۹۱ - درگذشته ۱۵ اکتبر ۹۶۱)، امیر و خلیفه قرطبه (از سال ۹۱۲ تا ۹۶۱ میلادی) در اندلس در دوران حکومت امویان بود. او را با نام الناصر لدین الله نیز می‌شناسند. او در ۲۰ سالگی به قدرت رسید و ۵۰ سال حکومت کرد. مردم اندلس در دوران او از آزادی نسبی در عقاید دینی خود برخوردار بودند.

وصف ظاهر[ویرایش]

در وصف او گفته‌اند:

... پوست سفید، چشمان آبی و چهرهٔ جذابی داشته؛ زیبا بوده، گرچه تا حدی تنومند و قوی بنیه بوده. پاهایش کوتاه بود، تا حدی که رکاب زینش فقط یک کف دست زیرش بوده. وقتی سوار اسب می‌شد بلند به نظر می‌رسید، ولی روی پای خودش خیلی کوتاه بود. او ریشش را به رنگ سیاه درمی‌آورد.[۱۵]

شرح حکومت[ویرایش]

عبدالرحمن از همان اوایل خلافتش سیاست و خط مشی ویژه برای سرکوب یاغیان و سرکشان اعراض کرد او در اعلامیه‌ای به یاغیان اسپانیایی و اعراب بربر که بدین شرح است هشدار داد:

آنچه من از شماها می‌خواهم باج و خراج نیست بلکه قلعه‌ها و شهرهای شماست بنابراین اگر اطاعت نمودید مورد الطاف شاهی قرار خواهید گرفت در غیر این صورت به تعقیب و مجازات نایل خواهید آمد.[۱۶]

عبدالرحمن در کمتر از ۹۰ روز توانست ایالت‌های الویره و جیان را به خدمت خود درآورد و همچنین توانست راهزنان و دزدان این ناحیه را از بین ببرد او بعداز مدتی توانست اشبیلیه را نیز به قلمرو خود بیفزاید و بعد مسیحیان اسپانیا نیز به اطاعت او درآمدند پس عبدالرحمن توانست با خیال راحت سپاهش را به قسمت شمال و شرق برگرداند. بطلیوس پس از یک سال محاصره تسلیم شد و مردم طلیطله که به تحریک امیر مسیحی لیون قیام کرده بودند بعد از ظهر دو سال محاصره بدون هیچ قید و شرطی به اطاعت عبدالرحمن درآمدند.[۱۷]

عبدالرحمن با این فتوحات به پادشاه بی بدیل اندلس تبدیل گشت ولی همچنان دو دشمن در کمین او بودند که یکی عشایر مسیحی ساکن شمال و دیگری فاطمیان. عبدالرحمن با آنکه قصد نداشت با این اقوام شمالی وارد جنگ شود و بیشتر خواهان مسالمت بود اما به ناچار وارد جنگ شد.[۱۸]

درسال ۹۱۴ میلادی یا ۳۰۲ قمری لیون به فرماندهی اوردونو دوم بطور ناگهانی بر مارده حمله بردند و آنجا را به خاک و خون کشیدند و مردان را کشتند و زنان و کودکان را به اسیری بردند و دوباره از نهر دورو عبور کردند. عبدالرحمن که در آفریقا مشغول جنگ با فاطمیان بود به وزیرش احمد بن ابی عبیده دستور سرکوبی یاغیان لیون را داد و احمد نیز یاغیان را به شدت تنبیه کرد اما در نزدیک سان استوان بطور غافلگیرانه دشمن بر او حمله برد و ناچار با تلفات زیادی که برجای گذاشت به عقب بازگشت اما عبدالرحمن پا پس نکشید و درسال ۳۰۶ هجری سپاه دیگری به فرماندهی حاجب خود بدر بر سر دشمن فرستاد و او توانست شکست سنگینی به دشمن تحمیل کند.[۱۹]

دو سال بعد یعنی در سال ۳۰۸ هجری عبدالرحمن شخصاً به جنگ رفت اوردون دوم پسر آلفونسو را شکست داد و بر سان استوان و چندین قلاع دیگر دست یافت سپاه اندکی در لیون گذاشت و به ناوار رفت و توانست سانچو یکم پامپلونیا امیر ناوار را شکست دهد بعد این جنگ عبدالرحمن به پایتختش که قرطبه بود بازگشت ولی این بازگشت همیشگی نبود و دوباره آن اقوام سر به شورش برداشتند و خانواده‌هایی از اعراب را به قتل رساندند و عبدالرحمن برای بار دوم بدان سرزمین‌ها حمله برد و توانست شکست سهمگینی بر آنان وارد کند و سرزمینشان را با خاک یکسان کند و برای همیشه به حکومت آنان خاتمه دهد بعد این وقایع او به پایتخت برگشت و بخاطر اینکه توانست سرتاسر کشور را امن و آرام کند در سال ۹۲۹ به خود لقب امیرالمؤمنین داد.[۲۰]

اقدامات و طرح‌های عبدالرحمن[ویرایش]

عبدالرحمن سوم و دربارش در مدینة الزهراء

عبدالرحمن سوم به نسبت دیگر خلفای اموی لایق‌تر و تواناتر بود او توانست کشور آشفته اسپانیا را که بدست عده‌ای از روسا و امرای سرکش و خودسر که از نژادهای مختلف بوده در بیاورد و مانع از ویرانی آن شود و توانست این کشور را وسیع‌تر و قویتر از سابق به دست اخلاف خود سپارد بخاطر سعی و تلاش او دوباره نظم و آرامش در سرتاسر این کشور حکم فرما گشت. او توانست کاری کند سعادت و ارزانی و فراوانی عموم مردم را شامل شود و مزارع همه پرحاصل و رونق کشاورزی بطور چشمگیری جلب نظر می‌کرد، استفاده از طرق علمی آبیاری و حاصلخیز کردن زمین‌های از دست رفته یکی از فواید حکومت عبدالرحمن بود، او علاوه بر رواج دادن کار کشاورزی به کارهای دیگر نیز ترقی و رونق بخشید مثل: بازرگانی، علوم و صنعت و هنر در بسیاری از مناطق مهم مثل قرطبه المریه و اشبیلیه مردم از راه صنعت ثروتمند شده بودند و رونق بازرگانی به حدی رسید که هر سال تنها حقوق گمرکی به بیش از دوازده میلیون دینار می‌رسید که ثلث آن صرف هزینه‌ها و مخارج ارتش می‌شد و ربع دیگر آن صرف کارهای عام‌المنفعه و ترقی دادن امور بازرگانی و همچنین صرف هنر و تشویق دانشمندان و دانشجویان می‌گردید و بقیه آن در خزانه شاهی ذخیره می‌شد در زمان او ارتش از پایه قوی گشته و قدرتمند بوده و نیروی دریایی نیز بسیار وسیع بود و به او این امکان را می‌داد که با فاطمیان مصر بر سر تفوق و برتری در دریای مدیترانه جنگ نماید به قول نویسندگان غربی لشکر اسلامی اسپانیای آن دوره بهترین لشکر دنیا بود و همچنین پادشاهان آن دوره آرزو داشتن که جزء هم پیمانان عبدالرحمن باشند، سفرای بعضی از امپراتوری مثل بیزانس، آلمان، فرانسه، ایتالیا به دربار او رفت و آمد داشتند.[۲۱]

البته این را هم نباید از یاد برد که یکی از ارکان پیشرفت کار عبدالرحمان وزرای لایق و کار بلد او بودند مثل: ابو عامر احمد بن عبدالملک بن شهید اشجعی و همچنین عبدالملک بن جهنور.[۲۲]

فرجام عبدالرحمن[ویرایش]

عبدالرحمان در دوم یا سوم ماه رمضان سال ۳۵۰ هجری یا(۹۶۱ میلادی) درسن ۷۱ سالگی بعد از پنجاه سال خلافت در قصر قرطبه درگذشت و پسرش حکم به حکومت اندلس رسید.

پانویس[ویرایش]

  1. Azizur Rahman, Syed (2001). The Story of Islamic Spain (snippet view). New Delhi: Goodword Books. p. 129. ISBN 978-81-87570-57-8. Retrieved 5 September 2010. [Emir Abdullah died on] 16 Oct. , 912 after 26 years of writing an intro to the first caliph and leaving his fragmented and bankrupt kingdom to his grandson ‘Abd ar-Rahman. The following day, the new sultan received the oath of allegiance at a ceremony held in the "Perfect salon" (al-majils al-kamil) of the Alcazar. 
  2. Wasserstein, David (1993). The Caliphate in the West: An Islamic Political Institution in the Iberian Peninsula (snippet view). Oxford: Clarendon Press. p. 11. ISBN 978-0-19-820301-8. Retrieved 5 September 2010. 
  3. Sordo, Enrique (1963). Al-Andalus, puerto del paraíso: Córdoba, Sevilla, Granada [Moorish Spain: Cordoba, Seville, Granada] (جستار). trans. Ian Michael (2nd ed.). New York: Crown Publishers. p. 52. OCLC 691491. Retrieved 5 September 2010. The harem girls were sold by the merchants who had brought them from the Baltic. In the time of Abd al-Rahman III alone, there were 6300 such women in the palace, purchased for domestic service and royal lovemaking. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Vallvé Bermejo, Joaquín (1999). Al-Andalus: sociedad e instituciones [Al-Andalus: Society and Institutions]. Volume 20 of Clave historial (in Spanish). Madrid: Real Academia de la Historia. pp. 48–50. ISBN 978-84-89512-16-0. 
  5. Marín, Manuela (2002). "Marriage and Sexuality in Al-Andalus". In Lacarra Lanz, Eukene. Marriage and Sexuality in Medieval and Early Modern Iberia. Volume 26 of Hispanic issues. New York: Routledge. p. 14. ISBN 978-0-415-93634-7. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Kassis, Hanna (1999). "A glimpse of openness in medieval society: Al-Ḥakam II of Córdoba and his non-Muslim collaborators". In Nagy, Balázs; Sebők, Marcell. The Man of Many Devices, Who Wandered Full Many Ways (Festschrift in Honor of János M. Bak). Budapest: Central European University Press. p. 162. ISBN 978-963-9116-67-2. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ Gordon, Matthew (2005). "Document 15: Abd al-Rahman III of al-Andalus". The Rise of Islam. Greenwood guides to historic events of the medieval world. Westport, Connecticut: Greenwood Publishing Group. p. 151. ISBN 978-0-313-32522-9. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ Fletcher, Richard (2006) [First published 1992]. "Chapter 4: The Caliphate of Córdoba". Moorish Spain (2nd ed.). Berkeley, California: University of California Press. pp. 53–54. ISBN 978-0-520-24840-3. 
  9. Lane-Poole 1894, p. 11
  10. Lane-Poole 1894, p. 22
  11. Byers, Paula Kay, ed. (1998). "Abd al-Rahman III". Encyclopedia of World Biography. Volume 1: A – Barbosa (2nd ed.). Thomson Gale. p. 14. ISBN 978-0-7876-2541-2. Retrieved 5 September 2010. 
  12. "'Abd ar-Rahman III". Encyclopædia Britannica. I: A-Ak - Bayes (15th ed.). Chicago, IL: Encyclopædia Britannica, Inc. 2010. pp. 17–18. ISBN 978-1-59339-837-8. 
  13. Kennedy, Hugh N. (1996). Muslim Spain and Portugal: A Political History of al-Andalus (snippet view). London: Longman. p. 99. ISBN 978-0-582-49515-9. Retrieved 6 September 2010. The Caliph died on 15 October 961 and was buried with his predecessors in the Alcazar at Cordoba. 
  14. Daftary, Farhad (1992). The Isma'ilis: Their History and Doctrines. Cambridge University Press. p. 173. ISBN 978-0-521-42974-0. ... the Umayyad ʿAbd al-Raḥmān III, who was a Mālikī Sunnī. 
  15. ابن عذاری، کتاب البیان
  16. نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی، کتاب آندلس، صفحه۷۵–۸۸.
  17. نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی، کتاب آندلس، صفحه۷۵–۸۸.
  18. نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی، کتاب آندلس، صفحه۷۵–۸۸.
  19. نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی، کتاب آندلس، صفحه۷۵–۸۸.
  20. نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی، کتاب آندلس، صفحه۷۵–۸۸.
  21. نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی، کتاب آندلس، صفحه۷۵–۸۸.
  22. نام خانوادگی محمد ابراهیم آیتی، کتاب آندلس، صفحه۷۵–۸۸.

منابع[ویرایش]