پرش به محتوا

صفوةالصفا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
ترجمه شیخ صفی

صفوةالصفا کتابی است از توکل بن اسماعیل ابن بزاز اردبیلی که در آن سرگذشت شیخ صفی‌الدین اردبیلی و خانوادهٔ او روایت شده است.[۱] این کتاب در سال ۷۵۹ هجری قمری و در اواخر دورهٔ مغول نوشته شده است و به‌عنوان یک سند تاریخی بیانگر ویژگی‌های عرفان و تصوّف این دوره، به‌ویژه در غرب ایران به‌شمار می‌رود.[۲] این کتاب کهن‌ترین متن باقی‌مانده دربارهٔ شیخ صفی‌الدین اردبیلی و باورهای صوفیانه صفویان است.

طبق این کتاب، تبار شیخ صفی‌الدین اردبیلی به فیروزشاه زرین‌کلاه منسوب می‌شود و بدین سان، نسب او به مردم کرد[۳] می‌رسد. در دوران سلطنت تهماسب یکم، علمای ایرانی ادعاهای صفویان مبنی بر سادات بودن را پذیرفتند.[۴] تهماسب همچنین ابوالفتح حسینی را مأمور کرد تا صفوةالصفا را بازنویسی کند تا از این طریق، ادعای سادات بودن خود را مشروعیت ببخشد.[۵]

در فصل چهارم از این کتاب داستان دیدار و صحبت شیخ صفی با سعدی تشریح شده است.[۶]

منابع

[ویرایش]
  1. electricpulp.com. "(This official version contains textual changes designed to obscure the Kurdish origins of the Safavid family and to vindicate their claim to descent from the Imams.)EBN BAZZĀZ – Encyclopaedia Iranica" (به انگلیسی). Retrieved 2017-08-16.
  2. آذر اکبرزاده ابراهیمی (بهار ۱۳۹۵). «بازشناخت نادره زنان در «صفوة الصفا»». پرتال جامع علوم انسانی. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۹-۰۲.
  3. Amoretti & Matthee 2009.
  4. Newman 2008, p. 30.
  5. Quinn 2021, p. 170.
  6. براون، ادوارد (۱۳۳۹). از سعدی تا جامی؛ تاریخ ادبی ایران از نیمه قرن هفتم تا آخر قرن نهم هجری، عصر استیلای مغول و تاتار. ترجمهٔ علی اصغر حکمت. تهران: کتابخانه ابن سینا. صص. ۷۰۴ تا ۷۰۷.