شیرمحمد اسپندار
 | این مقاله در معرض ویرایشهای متعددی قرار دارد چراکه دربارهٔ یک فرد تازهدرگذشته است. اطلاعاتی همچون شرایط مرگ و رویدادهای پیرامون آن میتوانند با بهروزرسانی منابع در لحظه تغییر کنند. گزارشهای خبری اولیه ممکن است نامعتبر باشند و آخرین بهروزرسانیهای این مقاله شاید همهٔ رویدادها دربارهٔ این فرد را بازتاب ندهند. |
شیرمحمد اسپندار | |
|---|---|
 | |
| اطلاعات پسزمینه | |
| زاده | ۱۳۰۶ بمپور، استان سیستان و بلوچستان، ایران |
| درگذشته | ۳۱ تیر ۱۴۰۵ (۹۹ سال) بمپور، استان سیستان و بلوچستان، ایران |
| ژانر(ها) | موسیقی نواحی ایران موسیقی بلوچی |
| ساز(ها) | دونلی |
| سالهای فعالیت | ۱۳۰۶–۱۴۰۵ |
| ناشر(ان) | شرکت ماهور |
شیرمحمد اسپندار (۱۳۰۶ – ۳۱ تیر ۱۴۰۵) نوازنده ایرانی ساز دونلی اهل بمپور، استان سیستان و بلوچستان بود.[۱][۲]
زندگی
[ویرایش | اشتراکگذاری]شیرمحمد اسپندار در بمپور متولد شد.[۳] تاریخ تولدش در برخی منابع ۱۳۰۶ و در برخی دیگر ۱۳۱۰ ذکر شده است. خودش گفته بود شناسنامهاش را با تأخیر گرفتهاند.[۴] در نوجوانی به کراچی پاکستان رفت و در سال ۱۳۳۷ پس از کسب تجربه در زمینهٔ موسیقی به ایران بازگشت. وی تا سال ۱۳۶۲ برای نواختن موسیقی بلوچی از تک نی هم استفاده میکرده است.[۵][۶] وی نواختن دونلی را با نگاه کردن به انگشتان کسی که همزمان در دو نی مینواخته، فراگرفته است.[۳]
او موفق به کسب دکترای افتخاری موسیقی سنتی از فرانسه و دیپلم افتخار نوازندگی در ایران شد. تندیس او و نخستین دونلی در موزه تهران به یادگار گذاشته شده است.[۵][۶] وی تنها نوازنده دونلی در ایران بود که در جشنواره فجر جایزه ویژه دریافت کرد.[۷]
آن گونه که شیرمحمد اسپندار میگوید تنها یک نفر در استان سیستان و بلوچستان، نواختن دونلی را از او آموخته که آن یک نفر هم در سال ۱۳۹۰ بر اثر سانحه تصادف درگذشت.[۸]
بیماری
[ویرایش | اشتراکگذاری]اسپندار از سال ۱۳۹۶ در بستر بیماری بود و ماهیانه ۱۸۰ هزار تومان از وزارت ارشاد دریافت میکرد.[۸][۹][۱۰][۱۱]
او که بر اثر کهولت سن و بیماری آب مروارید بینایی خود را از دست داده بود، در ۳۱ تیر ۱۴۰۵ درگذشت.[۲][۱۲]
آلبومشناسی
[ویرایش | اشتراکگذاری]- موسیقی بلوچستان، منتشر شده توسط مؤسسه فرهنگی هنری ماهور، مجوز انتشار شماره ۱۱۱۸، تابستان ۱۳۷۹
آهنگها
[ویرایش | اشتراکگذاری]- لیکو دلگانی
- ذوالجلال - گواتی
- ساز بادی - گواتی
- مست قلندر (آوازی) - گواتی
- ذهیروک جبل / غزل
- مست قلندر - (بدون آواز) - گواتی
- سوت
- کردی (آوازی)
- قلندر، مست قلندر - گواتی
- ساز بادی - گواتی
- سوت براهویی
- کلمپور (ساز بادی) - گواتی (آوازی)
- ساز بادی - گواتی
- غزل / ذکر لا اله الا الله
- لیکو دلگانی
- اسپندار، منتشر شده توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، شماره ثبت: ۴۶۸۵ از کتابخانه ملی ایران، ۱۳۸۱
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ «زندگینامه شیرمحمد اسپندار (۱۳۱۰-)». همشهری آنلاین. ۲۰۱۹-۱۲-۱۸. دریافتشده در ۲۰۲۰-۱۱-۱۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 «شیرمحمد اسپندار، موسیقیدان برجسته ایرانی، درگذشت». بیبیسی فارسی. ۱ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 «شیرمحمد اسپندار، طنین موسیقی و فرهنگ بلوچ، درگذشت». رادیو فردا. ۱ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «نوازنده برجسته بلوچستانی درگذشت / شیرمحمد اسپندار که بود؟ + بیوگرافی». شرق. ۱ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 "Performing styles by two musicians inscribed on Iran's national heritage list". Retrieved 23 December 2023.
- 1 2 "Sole doneli player in world". Retrieved 23 December 2023.
- ↑ «شیر محمد اسپندار برای هنرهای سنتی مینوازد». ایسنا. ۲۰۱۷-۰۵-۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۰-۱۱-۱۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 "سایت تحلیلی خبری عصر ایران".
- ↑ «آخرین وضعیت درمانی شیرمحمد اسپندار از زبان نماینده وزیر ارشاد». خبرگزاری مهر. ۲۰۲۰-۰۸-۱۷. دریافتشده در ۲۰۲۰-۱۱-۱۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «شیرمحمد اسپندار در بستر بیماری است». خبرآنلاین. ۲۰۲۰-۰۸-۱۰. دریافتشده در ۲۰۲۰-۱۱-۱۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ ارشاد، وزارت فرهنگ و. «مدیرکل فرهنگ و ارشاداسلامی سیستان و بلوچستان با استاد شیر محمد اسپندار دیدار کرد». وزارت فرهنگ و ارشاد. بایگانیشده از اصلی در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۰۲۰-۱۱-۱۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «شیرمحمد اسپندار، طنین موسیقی و فرهنگ بلوچ، درگذشت». www.radiofarda.com. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۷-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده)
پیوند به بیرون
[ویرایش | اشتراکگذاری]- وبگاه آپارات
- وبگاه پیام بلوچ
- ظریف، هومن. «یک مرد، دو نی و یک جهان ملودی ناب». روزنامه اطاعات، ۲۵ شهریور ۱۳۸۶، شماره ۲۴۰۰۹، صفحه نخست ضمیمه