پرش به محتوا

شیخ فتحه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

شیخ فتحه -که دگرگون شده نام «فتح‌الله» در نزد کردها و لرها است[۱]- ملقب به فتحه سر قولی یا سرقوی یکی از مشایخ گمنام همدان مانند باباطاهر و برکه همدانی در نیمه دوم قرن پنجم و نیمه اول قرن ششم قمری بوده.

مرشد فتحه، بابا طاهر همدانی بوده.[۲] فتح خود نیز که همعصر عین القضات بوده، سخت مورد ارادت برکه -که عین القضات مرید او بود- بوده است. برخی فتحه را مرشدو استاد عین القضات می‌دانند[۳][۴] ولی برخی دیگر برآنند که عین القضات محضر فتحه را درک نکرده است.[۵] از دستورات عرفانی برکه به عین القضات، زیارت مکرر قبر فتحه بوده است. به طوریکه از عین القضات نقل است: «من هرگز ندانستم که پیری و مریدی چه بود تا برکت -قده- مرا به تربت فتحه بفرستاد».[۶]

آرای عرفانی

[ویرایش]

ابلیس

[ویرایش]

شیخ فتحه مانند برخی مشایخ خراسان توجه ویژه ای به رابطهٔ بین خدا و ابلیس داشت. از عین القضات نقل است: «از برکه -قدس الله روحه-شنیدم که فتحه گفتمی که ابلیس گفت:در عالم از من سیه گلیم تر فتحه بود و بس».[۷]

فتحه سیه گلیمی ابلیس را در مرتبه اول به دلیل عدم اطاعت از معشوق در سجده به غیر می‌داند. در مرتبه دوم، این عمل -سجده نکردن به غیر- از برای شیطان، باعث رانده شدن او نشده بود؛ بلکه چون این عمل در عالم ملکوت اتفاق افتاده و موجودات را در آنجا اختیاری نیست. این عمل مشیت پروردگار بوده و از روز ازل برای شیطان نوشته شده بوده است.[۸]

پانویس

[ویرایش]
  1. عمر فاروقی (۱۲ دی ۱۳۹۰). [http://www.kurdpress.com/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=19790#Title= نگاهی%20تازه%20به%20مقام%20عرفانی%20بابا%20طاهر%20عریان%20و%20ثاثیر%20افکار%20وی%20بر%20عین%20القضات%20همدانی/%20عمر%20فاروقی «نگاهی تازه به مقام عرفانی بابا طاهر عریان و ثاثیر افکار وی بر عین القضات همدانی»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). خبرگزاری کردپرس. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۳۹۲. کاراکتر line feed character در |نشانی= در موقعیت 66 (کمک)
  2. زرین‌کوب، جستجو در تصوف ایران، ۱۹۲.
  3. اذکائی، باباطاهر.
  4. زرین‌کوب، جستجو در تصوف ایران، ۱۸۹.
  5. پور جوادی، «برکه همدانی، استاد امی عین القضاة»، فصلنامه معارف، ۳۱.
  6. پور جوادی، «برکه همدانی، استاد امی عین القضاة»، فصلنامه معارف، ۲۳،۲۲.
  7. پور جوادی، «برکه همدانی، استاد امی عین القضاة»، فصلنامه معارف، ۲۷.
  8. پور جوادی، «برکه همدانی، استاد امی عین القضاة»، فصلنامه معارف، ۲۷،۲۸.

منابع

[ویرایش]