شیخ شهاب‌الدین اهری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مسجد و بقعه شیخ شهاب الدین اهری

شیخ شهاب‌الدین اهری عارف و شاعر قرن هفتم هجری قمری بوده‌است. در اکثر کتب قدیمی، شیخ شهاب‌الدین را با نام‌های شهاب‌الدین محمود تبریزی و شهاب‌الدین محمود التبریزی العتیقی الاهری نام برده‌اند. لقب شهاب‌الدین توسط استاد و مرشد وی، شیخ رکن‌الدین سجاسی به وی اعطا شده است.

زندگینامه[ویرایش]

پدرش در همان سنین کودکی قرآن را به وی آموخت، بطوریکه وی در سن ۱۰سالگی قرآن را از حفظ داشت.سپس تا ۱۴ سالگی در محضر عالم بزرگوار ملا حسن اهری به تحصیل قواعد عربی و سایر علوم پرداخت و برای تکمیل معلومات خویش در۲۵ سالگی رهسپار تبریز شد و در مدرسه وحدتیه سرخاب تبریز به تکمیل تحصیلات پرداخت.وی در حضورشیخ رکن الدین سجاسی به کسب کمالات معنوی نایل امد و به دامادیش مفتخر گشت.نام دختر رکن الدین خدیجه سلطان بوده‌است و آنها فقط یک پسر بنام علی داشته‌اند که به شیخ علی اهری معروف بوده‌است. شیخ شهاب الدین به سفارش استادش، مأمور ارشاد مردم ارسباران (قراجه داغ)گردیده و همراه همسر اش عازم اهر شد. وی بعد از ترتیب خانقاه در محل کنونی بقعهٔ شیخ، به هدایت و ارشاد طالبان حق و شریعت و طریقت پرداخت و به درجهٔ قطب نایل آمد. نام شیخ در سنگ نبشته‌ای در سر درب شرقی بقعهٔ شیخ چنین بیان شده است:« سلطان العارفین، قطب السالکین، شیخ المحققین، سلطان شهاب الدین اهری قدس الله روحه العزیز».وی در 665 ه.ق. دیده از جهان فرو بست. محل وفات شیخ در تمامی منابع موجود شهر اهر ذکر شده‌است. عالم ارای عباسی می‌نویسد:شاه عباس اول صفوی در سال نوزدهم و بیست ویکم سلطنت خود به اهر آمده و به زیارت تربت شریف شیخ فایز آمده‌است. آرامگاه حضرت اینک در اهر داخل محوطه پارک شیخ شهاب الدین بنام بقعه شیخ شهاب الدین قرار دارد وزیارتگاه اهل دل می‌باشد.

ولادت و وفات[ویرایش]

تاریخ ولادت وی بر اساس اولین بیت از اشعارش که توسط مرحوم کاشفی اهری ازروی نسخه خطی کتاب تذکره الاوصیاء منسوب به بابارحمت الله اهری، استنساخ شده‌است.ماه شعبان۵۸۰ هجری قمری است ومدت عمروی۸۵سال می‌باشد. زششصد بیست کم در شهر شعبان به این دیر کهن گشتم نگهبان

بر اساس نوشته‌های مرحوم کاشفی اهری در کتابش، تاریخ وفات شیخ شهاب الدین ۶۶۵ ه.ق می‌باشد.

والدین[ویرایش]

نام پدر وی بر اساس نوشته‌ها احمد می‌باشدکه ملقب به عبداللطیف بوده‌است و همچنین از مادرش در اشعارخود با نام عصمت یاد می‌کند: دوسیصدبودبگذشته زهجرت برفتش ازجهان آن مام عصمت که ظاهرا در سال 600 هجری از دنیا رفته است.عصمت بعداً نیز صاحب دو فرزند بنامهای محمد و فاطمه گردید.محمود در سن ۲۰ سالگی مادرش را از دست داد.

زادگاه[ویرایش]

زادگاه شهاب الدین شهر اهر در استان آذربایجان شرقی است.حضرت شیخ در اشعار خود ازسیاهان کوه نام می‌برد که به احتمال قوی همان قره داغ می‌باشد که نام سابق ارسباران بوده که مرکز آن شهرستان اهر می‌باشد. سیاهان کوه را منزل ببودم زآهوی چمن شیرش بخوردم

سلسله مراد و مریدان[ویرایش]

سلسله مراد و مریدی شیخ شهاب‌الدین بدین شکل است:[۱]

                       شیخ رکن‌الدین سجاسی
                                |
                       شیخ شهاب‌الدین اهری
                                |
       |------------------------|-----------------------|
باله حسن بنیسی          شیخ جمال‌الدین تبریزی         بایا فرج وایقانی
                                |
                          شیخ زاهد گیلانی
                                |
                       شیخ صفی‌الدین اردبیلی

جستارهای وابسته[ویرایش]

منبع[ویرایش]

  1. شرح حال شیخ شهاب، موزه ادب و عرفان اهر، ۱۳۸۶
  • سیری در احوال و آثارشیخ شهاب الدین محمود اهری عارف قرن هفتم، حسین دوستی، انتشارات مهرعلی،1377