بخش شیبکوه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از شیبکوه (هرمزگان))
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بخش شیبکوه
بخش
کشور  ایران
استان هرمزگان
شهرستان بندر لنگه
دهستان‌ها مقام، بندر چارک
جمعیت (۱۳۸۵)
 • جمعیت ۱۴۰۴۸
منطقهٔ زمانی IRST (یوتی‌سی ۳:۳۰+)
کد بخش ۸۶۳
پیش‌شماره(های) تلفن ۰۷۶۴
مذهب اسلام سنی، شیعه
زبان‌های گفتاری عربی و فارسی

شیبکوه منطقهٔ گسترده‌ای است در جنوب ایران و امروزه یکی از بخش‌های شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان است. این منطقهٔ وسیع شامل شهرها و دهستان‌ها و صدها روستای آباد است.

بخش شیبکوه از شمال به لاور نادردون و بخش کوخرد، و از جنوب به خلیج فارس و بخش کیش، و از مغرب به شهر گاوبندی، و از مشرق به بخش مرکزی شهرستان بندر لنگه منتهی می‌شود، دارای دو دهستان و بیش از ۳۰ روستای بزرگ وکوچک است.

  • کد این بخش در تقسیمات کشوری ایران ۸۶۳ است.
  • جمعیت بخش شیبکوه طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۴۰۴۸ نفر بوده‌است.[۱]


شیبکوه[[۱]]دردوران قدیم[ویرایش]

در دوران قدیم منطقه شیبکوه به چهار قسمت تقسیم شده بوده و زیر نفوذ چهار قبیله عرب، بوده‌است. این قبائل عربی در سده دهم یا نهم هجری قمری از شبه جزیره عربستان به منطقه «شیبکوه» هجرت کرده بودند. شیبکوه به معنی زیرتپه ها بوده و این نام به نواری ساحلی به طول 280 کیلومتردر امتداد خلیج فارس اشاره دارد که از از شمال به طیف وسیعی از تپه های دامنه زاگرس می رسد. این منطقه از بنک تا لنگه کشیده شده و برخی نیز معتقدند مگام، شمالی ترین نقطه نوار شیبکوه است. عرض این نوار در کنگان به 10 کیلومتر و در مقو به 50 کیلومتر می رسد. این سواحل باریک، شامل بندرهای متعدد و چندین جزیره می باشند، در حالی که جزایر شیخ شعیب (لاوان کنونی)، شاتوار، هندورابی، کیش و به طور مدیریتی بخشی از بنادر شیبه نمونه هایی از این جزایر هستند.[۲]

قبائل عرب وحکمرانی منطقة[ویرایش]

هر کدام از این قبائل چهارگانه بر گوشه‌ای از این منطقه وسیع حاکم بودند که به شرح زیر است:

  • قبیله قبیله آل علی یا (آل مُعلی) بر قسمت شمالی شیبکوه حاکم بودند که شامل دهستان‌های وسیعی بود.
  • قبیله بنی البشر قسمت جنوبی شیبکوه را تحت نفوذ خود داشتند.
  • قبیله آل حمادی بر قسمت غربی شیبکوه حاکم بودند.
  • قیبله آل عبیدل اما این قبیله قمست شرقی شیبکوه تحت نفوذ داشتند.

این چهار گوشه از منطقهٔ گسترده ((شیبکوه)) شامل دهستان‌ها و روستاهای بزرگ و کوچک بوده که قسمت زیادی از آن روستاها به همان نام پیشین خود باقی مانده‌است. مرکز رئیسی منطقه «شیبکوه» در آن دوران بندر چارک بوده. البته به مرور زمان و گذشت دوران این حکومات برچیده می‌شود، و منطقهٔ شیبکوه از جانب دولت و تقسیمات کشوری به بخش‌های مختلف تقسیم می‌شود.

اعراب ایران همگی ساکن حاشیۀ خلیج فارس هستند. این دسته از اعراب که در داخل مرزهای ایران زندگی می‌کنند، بازمانده‌های ارتش اعراب مسلمانی هستند که در سده 7 و 8.م و پس از پیروزی‌های پی‌در‌پی مسلمانان از عراق به ایران آمدند. با اینکه اعراب حاشیه خلیج فارس از بصره و عمان به ایران آمده اند، اما این احتمال هم وجود دارد که برخی یا بسیاری از این اعراب مهاجر، رگ و ریشه هوله ای داشته باشند. چون مهاجرت اعراب به ایران در سده 19و20 میلادی همچنان ادامه داشت. حتی اعرابی هم هستند که از جنوب عراق به خوزستان مهاجرت کرده اند. در نتیجه در کشور ایران دو منطقه عرب نشین داریم. اولین ناحیه پرجمعیت عرب نشین، جنوب خوزستان است و دومین منطقه عرب‌ نشین ایران هم ناحیه شیبکوه است.[۳]

دهستان‌ها[ویرایش]

روستاها[ویرایش]

  1. رستاق[۴]
  2. بندر مقام
  3. بندرچارک
  4. مرباغ
  5. نخل خلفان
  6. بوجراش
  7. باغویه
  8. نخل جمال
  9. عرمکی
  10. گریشه
  11. شکرویه
  12. بوجبرائیل
  13. لشتانی
  14. سه کنار
  15. گزدان
  16. بلعسکر

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • الوحیدی الخنجی، حسین بن علی بن احمد، «تاریخ لنجه»، چاپ دوم، دبی: دار الأمة للنشر والتوزیع، ۱۹۸۸ میلادی.
  • محمد صدیق، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس»، چاپ اول، شارجه: چاپ خانه المعارف، ۱۹۹۳ میلادی.
  • بختیاری، سعید، «اتواطلس ایران» ، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی
  • العصیمی، محمد بن دخیل، عرب فارس، چاپ اول، دمام (عربستان سعودی): انتشاراتی الشاطیء الحدیثة، ۱۴۱۸ هجری قمری.
  • حاتم، محمد بن غریب، تاریخ عرب الهولة، چاپ اول، قاهره: دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۹۷ میلادی.
  • کامله، القاسمی، بنت شیخ عبدالله، (تاریخ لنجة) مکتبة دبی للتوزیع، الامارات:، چاب دوم، انتشار سال ۱۹۹۳ میلادی. (به عربی).
  • بختیاری، سعید،، «اتواطلس ایران» ، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی
  • بلوری فرد، الناز. کتاب خلیج فارس، اعراب هوله سواحل شیبکوه ایران. تهران: انتشارات سازمان نظام مهندسی معدن ایران، ۱۳۹۷.

پیوند به بیرون[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد». مرکز آمار ایران. ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲.
  2. سدیدالسلطنه بندرعباسی کبابی، تاب مغاص اللئالی و مناراللیالی (سرزمین های شمالی پیرامون خلیج فارس و دریای عمان در صد سال)- فصل سوم
  3. بلوری فرد، الناز. کتاب خلیج فارس، اعراب هوله سواحل شیبکوه ایران. تهران: انتشارات سازمان نظام مهندسی معدن ایران، ۱۳۹۷.
  4. "آل حامدی‌ها" از عمان آمدند و در جاهایی چون "مقام"، "مرباغ"، "کلات"، " رُستاق شیب" و" گرزه "ساکن شدند./الناز بلوری فرد، خلیج فارس اعراب هوله سواحل شیبکوه ایران، ۱۱