سیر (یکای جرم)
سیر یکای غیررسمی جرم است و هر سیر برابر با ۳۷۵ قیراط میشود. در نتیجه هر سیر ۷۵ گرم است. هر مثقال معمولی معادل یکشانزدهم سیر است که برابر ۴٫۶۸۷۵ گرم میشود. هر ده سیر برابر یک چارک میشود. یک سیر در اصل وزن سکهای باستانی بوده که در یونانی استاتر نامیده میشده و در زبان پهلوی به صورت ستیر آمده و بعدتر به صورت سیر در فارسی دری آمدهاست.
۱ قیراط : ۲۰۰ میلیگرم : ۲۰۰ سوت
۱ سیر : ۳۷۵ قیراط : ۷۵ g
۱ من تبریز : ۴۰ سیر : ۶۴۰ مثقال معمولی
۱ خروار : ۱۰۰ من تبریز
۱ مثقال معمولی : ۱⁄۱۶ سیر : ۴٫۶۸۷۵ g
۱ مثقال صیرفی : ۲۴ نخود : ۴۸ لپه : ۷۲ جو : ۹۶ گندم : ۴٫۶۰۸ g
۱ مثقال شرعی : ۱۸ نخود : ۳۶ لپه : ۵۴ جو : ۷۲ گندم : ۳٫۴۵۶ g
واژهشناسی
[ویرایش]واژهٔ سیر ساده شدهٔ واژهٔ سِتیر یا اِستیر است که در زبان پهلوی هم به همین ریخت ستیرstēr بودهاست. این واژه در زبان عربی هم به ریخت «استار» وارد شدهاست ولی عربها هر استار را چهار مثقال و نیم میدانند.
منابع
[ویرایش]- فرهنگ پهلوی مکنزی
- محمد بهشتی، فرهنگ صبا، نشر صبا