یکای جرم در ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سوت (یکای جرم))
پرش به: ناوبری، جستجو

در ایران برای وزن کردن یکاهای محلی وجود داشته که بعد از سیستم بین‌الملی (SI) استفاده از آنها کمتر شده‌است.

  • لپه یکای جرم معادل یک‌دوم نخود است. هر لپه برابر ۹۶ میلی‌گرم می‌باشد.
  • گندم یکای جرم معادل یک‌چهارم نخود است. هر گندم برابر ۴۸ میلی گرم می‌باشد.
  • نخود یکای جرم معادل ۱۹۲ سوت و یک هجدهم مثقال شرعی و یک بیست و چهارم مثقال صیرفی است. هر نخود برابر ۱۹۲ میلی گرم می‌باشد. دیگر یکاهایی که در قدیم رایج بوده‌اند از جمله لپه، جو، گندم، ماش و ارزن بر اساس نخود تعریف می‌شوند.
  • سیر یکای غیررسمی جرم است و هر سیر برابر با ۳۷۵ قیراط می‌شود. در نتیجه هر سیر ۷۵ گرم است. هر مثقال معمولی معادل یک‌شانزدهم سیر است. هر ده سیر برابر یک چارک می‌شود. واژهٔ سیر ساده شدهٔ واژهٔ سِتیر یا اِستیر است که در زبان پهلوی هم به همین ریخت ستیرster بوده‌است. این واژه در زبان عربی هم به ریخت «استار» وارد شده‌است ولی عربها هر استار را چهار مثقال و نیم می‌دانند.
  • سوت واحد اندازه‌گیری جرم طلا و نقره است. یک گرم =۱۰۰۰ میلی‌گرم (۱۰۰۰ سوت) یا ۵ قیراط است.
  • قیراط واحد اندازه‌گیری جرم طلا و نقره است که یک قیراط بر ابر با ۲۰۰ سوت است [۱]
  • مُد یکای جرم برابر یک چهارم صاع است. در نتیجه هر مُد برابر ۷۰۷٬۶۱۶ گرم می‌باشد. مقدار کفاره هر روز روزه قضایی برابر یک مُد طعام می‌باشد که قالبا گندم، جو یا مانند این‌ها یا معادل پولی آن‌ها پرداخت می‌شود.[۲]
  • گروان از یکاهای وزن قدیمی ایرانی است. گروان معادل ۴۰۰ گرم است.[۳]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

فرهنگ معین