پرش به محتوا

سراج‌الاخبار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سراج‌الاخبار
نوعروزنامه
صاحب(ـان) امتیازمحمود طرزی
مدیر مسئولمحمود طرزی
زبانفارسی دری

سراج‌الاخبار یا سراج‌الاخبار افغانیه یکی از قدیمی‌ترین نشریه‌های افغانستان است که پیشنهاد تشکیل آن از سوی گروهی از معلمان و کارمندان مدرسه شاهی (مدرسه علوم دینی کنار مسجد چوب‌فروشی کابل) و دارالعلوم حبیبیه (بعدها لیسه حبیبیه) به حبیب‌الله، شاه افغانستان (۱۲۸۰ تا ۱۲۹۷) ارائه شد و فرمان در ۲۵ صفر ۱۳۲۳ق (۱۰ ثور ۱۲۸۴) صادر گشت.[۱] نخستین شماره در ۱۵ ذی‌القعده ۱۳۲۳ق (۲۱ جدی ۱۲۸۴) به مدیریت عبدالرئوف قندهاری در چاپخانه سنگی منتشر شد.[۲] سراج‌الاخبار پس از انتشار اولین شماره که ۳۶ صفحه داشت و قرار بود هر ۱۵ روز منتشر شود متوقف شد. اما پس از شش سال برای دور دوم این روزنامه در ۱۶ میزان ۱۲۹۰ به مدیریت محمود طرزی در کابل منتشر شد.[۳] به گفتهٔ عبدالله شادان، پژوهشگر مسائل مطبوعات افغانستان، سراج‌الاخبار در شرایط خاصی منتشر شده و کانونی شد برای جنبش مشروطین و استقلال‌طلبی.[۴]

امروزه نسخه‌های این روزنامه بسیار کمیاب است و در تعداد کمی از کتابخانه‌ها می‌توان مجموعهٔ کامل آن را یافت. در آرشیو ملی افغانستان، در کتابخانه ملی مجلس شورای اسلامی ایران، در کتابخانه بریتانیا، کتابخانه روسیه و کتابخانه کنگره آمریکا برخی شماره‌های این روزنامه وجود دارد.[۴]

این نشریه در ابتدا با نام سراج‌الاخبار منتشر می‌شد، همزمان با آن یک نشریه دیگری با همین نام در شبه قاره هند منتشر می‌شد. به خاطر هم‌نامی این دو نشریه و برای جلوگیری از اشتباه، نام سراج‌الاخبار با کمی تغییرات به سراج‌الاخبار افغانیه تغییر یافت.[۳]

  1. عبدالحی حبیبی، مشروطیت در افغانستان، ص۷، کمیته نشر و طبع دولت دموکراتیک افغانستان، ۱۳۶۳، کابل.
  2. «سراج الاخبار و آغاز مطبوعات مدرن». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۵-۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 نویسنده، احمد سهیل افغان پژوهشگر و. «یک قرن بعد از سراج الاخبار». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۵-۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 سراج‌الاخبار تجدد خواهی و استقلال طلبی، بی بی سی فارسی ۱۶ آذر ۱۳۹۰.