سازند گورپی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سازند گورپی
سن: کرتاسه پسین تا پالئوسن
نوع سازند
واحد بالایی سازند پابده
واحد زیرین سازند ایلام، سازند سروک
ضخامت ۳۲۰ متر در برش الگو
سنگ‌شناسی
سنگ اصلی مارن و شیل
دیگر سنگ‌ها آهک‌های رس‌دار
موقعیت
منطقه زاگرس
کشور ایران
مقطع نمونه
دلیل نام‌گذاری‌ کوه گورپی در مسجد سلیمان

سازند گورپی از سازندهای زمین‌شناسی زاگرس است که از مارن، آهک و شیل تشکیل شده و متعلق به دوره‌های کرتاسه بالایی تا پالئوسن است و دوران دوم و سوم زمین‌شناسی را تفکیک می‌نماید. برش الگوی سازند گورپی در تنگ پابده در شمال مسجد سلیمان (میدان نفتی لالی) ۳۲۰ متر ستبرا دارد. در بیش‌تر نواحی زاگرس، سازند گورپی شامل مارن و شیل‌های خاکستری مایل به آبی است که میان لایه‌هایی از سنگ آهک‌های نازک رسی دارد و به دلیل زودفرسا بودن، سیمای آن فرسوده است.[۱]

نام این سازند از کوه گورپی، در شمال شهرستان مسجد سلیمان گرفته شده است در گویش بختیاری گورپ به معنی صدای انفجار است. برش نمونه سازند گورپی در تنگ پابده در یال جنوب غربی پلانژ جنوب شرقی کوه گورپی، در شمال شهرستان لالی و مسجد سلیمان، اندازه‌گیری شده است. در مرز زیرین سازند گورپی با سازند ایلام دگرشیبی فرسایشی خفیفی وجود دارد که با سطح آهن دار هوازده مشخص شده است و در مناطقی که سازند ایلام وجود نداشته باشد سازند گورپی با انفصال رسوبی مشخصی بر روی سازند سروک قرار می‌گیرد. مرز بالایی این سازند با سازند پابده با شیل‌های ارغوانی حالت دگر شیبی فرسایشی دارد. سن سازند گورپی در نقاط مختلف متفاوت است از سانتونین (کرتاسه پسین) تا پالئوسن گزارش شده است.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. زمین‌شناسی ایران، سید علی آقانباتی، ۱۳۸۵، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور، ص ۳۲۸.
  2. «کانسارهای غیر فلزی استان ایلام». پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور. بازبینی‌شده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۷.