ساختمان صندوق بانک ملی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۱′۳۲″شمالی ۵۱°۲۵′۱۱″شرقی / ۳۵.۶۹۲۱۷۶°شمالی ۵۱.۴۱۹۶۶۸°شرقی / 35.692176; 51.419668

موزه بانک ملی ایران (ساختمان صندوق پس‌انداز)
Bank Melli Building - Ferdowsi Ave..jpg
نام موزه بانک ملی ایران (ساختمان صندوق پس‌انداز)
کشور  ایران
استان استان تهران
شهرستان تهران
اطلاعات اثر
کاربری ساختمان
دیرینگی دوره پهلوی
دورهٔ ساخت اثر دوره پهلوی
مالک فعلی اثر بانک ملی ایران
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۲۹۳۰
تاریخ ثبت ملی ۲۰ آذر ۱۳۷۹
موزه بانک ملی ایران (ساختمان صندوق پس‌انداز) بر تهران واقع شده‌است
موزه بانک ملی ایران (ساختمان صندوق پس‌انداز)

موزه بانک ملی ایران وابسته به بانک ملی ایران از ساختمان‌های ساخته شده در دوره پهلوی است و در تهران، خیابان فردوسی، کنار بانک مرکزی و فروشگاه تعاون جای گرفته‌است. این اثر در تاریخ ۲۰ آذر ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۰ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۱]

تاریخچه بنا[ویرایش]

موزه بانک ملی ایران در محل ساختمان صندوق پس‌انداز ملی قرار دارد. عملیات احداث این بنا در ۲۵ تیر ماه سال ۱۳۱۲ آغاز و در سوم اردیبهشت ۱۳۱۵ به‌طور رسمی مورد بهره‌برداری قرار گرفت. این محل تا زمان افتتاح محل فعلی شعبه و ادارات مرکزی بانک در سال ۱۳۳۳ که در مجاورت آن قرار دارد به عنوان شعبه مرکزی بانک مورد استفاده بود. نام صندوق پس‌انداز از حسابی که با همین نام از سال ۱۳۱۸ توسط بانک ملی ایران برای مشتریان باز می‌شد گرفته شده‌است. طراح ساختمان معماری آلمانی به نام هنریش و معمار اجرای ساختمان استاد حاج حسین معمار ذکر شده‌است. طی سالهای ۱۳۱۱ و ۱۳۱۲ قسمتهای مختلف تخت جمشید مورد کاوش و خاکبرداری قرار می‌گرفت و مهندس هینریش آلمانی در طراحی این ساختمان نگاه ویژه ای به طرحهای تخت جمشید داشته‌است. سبک معماری هنریش یک شیوه تلفیقی از عناصر معماری هخامنشی با تناسبات معماری باروک اروپا محسوب می‌شود. ورودی اصلی ساختمان با چهار ستون سنگی عظیم و سرستون گاو شاخ دار و در نمای اصلی نقش فروهر و نقش گل نیلوفر در بالای ازاره‌ها و استفاده از دو مجسمه شیر که همگی یادآور تأثر معماری هخامنشی در این بنا بوده‌است. در بخش مرکزی سالن ارتفاع بلندتر شده، و امکان ایجاد پنجره‌های زیر سقفی را داده‌است که یادآور فضای کلیسای باروک اروپا می‌باشد. ساختمان صندوق پس‌انداز در تاریخ ۱۹/۷/۷۹ و با شماره ۲۹۳۰ به عنوان اثر ملی ثبت گردید و با حمایت و تأیید مدیریت عالی بانک به جهت حفظ بهتر بنا و همچنین نمایش آثار ارزشمند بانک ملی ایران پس از مرمت‌های صورت گرفته به موزه بانک ملی ایران تبدیل گردید و رسماً در تاریخ ۲۱ تیر ماه ۱۳۹۶ با حضور معاون اول محترم رئیس‌جمهور آقای دکتر اسحاق جهانگیری و جمعی از وزرا و مدیرعامل بانک ملی ایران جناب آقای حسین‌زاده افتتاح گردید.

ویژگی‌های معماری[ویرایش]

ساختمان صندوق پس‌انداز بانک ملی توسط یک معمار آلمانی به نام هنریش طراحی شد. این ساختمان نخستین تلاش برای تلفیق معماری باستانی ایران و معماری اروپا را نشان می‌دهد و شاخص‌ترین نمونه در نوع خود به‌شمار می‌رود. مجسمه‌های شیر که در ورودی ساختمان نصب شده‌اند توسط غلامرضا رحیم‌زاده ارژنگ مجسمه‌ساز ایرانی ساخته شده‌اند.[۲]

بانک ملی از آغاز تا امروز[ویرایش]

این مجموعه شامل اسناد و اشیا تاریخ بانک ملی، مهمترین و تخصصی‌ترین بخش موزه می‌باشد که شامل اسناد و آثاری که از زمان تصویب تشکیل بانک ملی در اولین دوره مجلس ملی (۱۲۸۵ هجری شمسی) و بعد از آن با تشکیل بانک ملی ایران به موجب قانون مصوبه در مجلس شورای ملی مورخه ۱۴ اردیبهشت سال ۱۳۰۶ در تاریخ ۲۰ شهریور ۱۳۰۷ هجری شمسی تا به امروز برجا مانده‌اند.

پیشینه پول و بانکداری در ایران[ویرایش]

این مجموعه کلیهٔ اسناد و آثار مربوط به موضوع بانک ایران تا قبل ار تأسیس بانک ملی ایران را دربردارد، که در حال حاضر شامل مجموعه غنی مسکوکات ادوار مختلف تاریخی و نیز مجموعه ای از اسناد و تصاویر مربوط به موسسات پولی و مالی قبل از بانک ملی و آثار و اسناد به جای مانده مرتبط با مبادلات تجاری و مالی می‌باشد.

گالری آثار هنرهای ملی[ویرایش]

در این بخش مجموعه ظروف قلمزنی در ابعاد مختلفی موجود است. این ظروف و اشیا در اشکال مختلف شامل سنگ آب‌ها در اندازه بزرگ و کوچک و ظروف نقره شامل ته‌استکانی‌ها، قندان‌ها، انواع سینی و نعلبکی و … می‌باشند. برخی از این ظروف نقره، ظروف مصرفی در ادارات مختلف بانک بوده‌اند که توسط متصدیان و مسئولین موزه در سال‌های مختلف جمع‌آوری و خریداری شده‌است.

گالری نقاشی‌های معاصر[ویرایش]

آثار نقاشی این گالری به شیوه‌های اروپایی و نوگرا متأثر از سبک‌های مدرن و غیر سنتی ایرانی خلق شده‌اند. این مجموعه با تکنیک‌های همچون رنگ روغن و نیز سایر تکنیک‌های معاصر ایران یا هنرمندان معاصر ایران یا هنرمندان غیر ایرانی هستند و این مجموعه شامل آثاری از ایران درودی، مسعود عربشاهی، محمد علی ترقی جاه، داود امدادیان و ا. وارطانیان می‌شد.

گالری هدایای بانک ملی ایران[ویرایش]

آثار این مجموعه در طی سال‌های مختلف به مناسبت‌های گوناگون از جمله سالگردهای تأسیس بانک ملی ایران به صورت هدیه در قالب ظروف نفیس، مدال و نشان‌ها، مجسمه ساعت، شمعدان و … از طرف بانک‌های داخلی و کشورهای خارجی، موسسات و اشخاص به بانک ملی ایران هدیه شده‌اند که مجموعه بسیار متنوعی را به لحاظ نوع اشیا تشکیل می‌دهد.

مجموعه نقاشی‌های قاجار[ویرایش]

مهمترین بخش از مجموعه نقاشی‌های موزه، مجموعه بسیار نفیسی از تابلوهای نقاشی رنگ روغن و آثار لاکی از دوره قاجار می‌باشد که با سبک‌های ویژه این دوره از جمله سبک پیکر نگاری درباری نمایانگر اوج ترکیب سنت‌های ایرانی و اروپاییست که در یک شیوه پالایش یافته و شکوهمند اجرا شده‌اند. در این شیوه روش‌های طبیعت پردازی و تزئینی به بهترین شکل با هم سازگار شده‌اند.[۳]

نگارخانه[ویرایش]

  • تصویر ساختمان صندوق بانک ملی ایران بر روی اسکناس‌های رسمی منتشر شده ایران

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۵. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  2. روزنامۀ ایران، شکوه ایرانی در میان سفیران فرنگی، نوشته‌شده در ۳ مهر ۱۳۹۳، بازدید در ۱۹ بهمن ۱۳۹۴.
  3. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام bmi وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).