زهره قایینی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Ghaeni.jpg

زهره قایینی متولد دی ماه  ۱۳۳۲، فرزند مهدی قایینی یکی از فرهنگیان و مترجمان ایرانی، کارشناس ارشد کتابداری، کارشناس ادبیات کودکان، از اعضای با سابقه شورای کتاب کودک، از پایه گذاران موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان و یکی از دو نویسنده اصلی مجموعه ده جلدی تاریخ ادبیات کودکان ایران است. او در حال حاضر مدیریت موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان و برنامه " با من بخوان " را بر عهده دارد و عضو هیئت مدیره دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان IBBY است.[۱] 

زندگینامه[ویرایش]

در پیشینه کاری خود برای یک دوره زمانی ، آموزگاری دریکی از روستاهای مازندران و همچنین  در دبیرستانی در تهران را تجربه کرده‌است . نخستین پژوهش او در حوزه ادبیات کودکان ، پژوهش میدانی " واکنش کودکان 4 تا 6 ساله به کتاب‌های تصویری " بود که به عنوان پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد از آن دفاع کرد. چند سالی به عنوان مترجم با  یونیسف ایران همکاری داشته‌است  . پیش از همکاری در پژوهش و نگارش مجموعه کتاب‌های مرجع تاریخ ادبیات کودکان ایران،  مدتی در نشریه‌های گوناگون به نوشتن مقاله، ترجمه و ویراستاری سرگرم بوده و چندین کتاب ترجمه از او منتشر شده‌است. در کارگاه‌های سالانه ادبیات کودکان در شورای کتاب کودک، تدریس تاریخ ادبیات کودکان ایران و تصویر در کتاب‌های کودکان را بر عهده دارد. زهره قایینی در گستره ادبیات کودکان در حوزه‌های تاریخنگاری، نقد ادبیات کودکان به ویژه نقد تصویر و تصویرگری ، ترویج کتابخوانی و ترجمه متون تئوریک و داستانی تخصص دارد.

از سال ۱۳۷۶ کار پژوهش درباره تاریخ ادبیات کودکان ایران را با همکاری پژوهشگر و نویسنده ادبیات کودکان ایران، محمد هادی محمدی آغاز کرده‌است و با پایه‌گذاری مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان در سال ۱۳۷۹، در کنار یک گروه دستیار و جستجوگر پروژه بزرگ تاریخ ادبیات کودکان ایران را ادامه و سرپرستی و مدیریت گروه پژوهش را به عهده داشته‌است. ویرایش نخست این مجموعه ده جلدی در سال ۱۳۸۶ پایان گرفت، اما سه جلد آخر آن در سال ۱۳۹۲ اجازه انتشار پیدا کرد.

قایینی تاکنون چندین پژوهش در موسسه‌های بین‌المللی ادبیات کودکان انجام داده است . در سال ۱۹۹۷ به عنوان پژوهشگر مهمان در مؤسسه بین‌المللی ادبیات کودکان اوزاکا- ژاپن، پژوهشی با عنوان " تصویرهای نو بر افسانه‌های کهن " را به پایان رساند و در سال‌های ۱۹۹۹ و  ۲۰۰۰ به ترتیب در کتابخانه‌های بین‌المللی وین اتریش و مونیخ -آلمان پژوهشی درباره " ک‍ل‍ی‍ش‍ه‌ه‍ا و ت‍ب‍ع‍ی‍ض‌ه‍ای ف‍ره‍ن‍گ‍ی در ک‍ت‍اب‌ه‍ای ک‍ودک آل‍م‍ان‍ی زب‍ان " انجام داد. او در چندین کنگره بین‌المللی ادبیات کودکان شرکت کرده‌است. در زمینه همکاری با نهادهای بین‌المللی ادبیات کودکان در سال ۲۰۰۲ و ۲۰۰۴ عضو هیئت داوران جایزه هانس کریستین آندرسن، بزرگترین جایزه ادبیات کودکان یا نوبل کودکان و در سال 2005 عضو هیئت داوران فستیوال بین‌المللی فیلم کودک " سینه کید " CineKid بوده‌است در سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۱۰ به ریاست هیئت داوران جایزه جهانی هانس کریستین آندرسن برگزیده شده‌است. او تنها ایرانی است که تاکنون به این جایگاه مهم جهانی دست یافته‌است.[۲] او همچنین به عنوان عضو هیئت داوران بین‌المللی کنکور نامی Nami concours، کره جنوبی در سال‌های ۲۰۱۳، ۲۰۱۵ و ۲۰۱۷ حضور داشته  است.

اکنون او سرپرستی طرح مطالعات کودکی که به تاریخ تکوین مفهوم کودکی در ایران می‌پردازد و برنامه ترویج کتابخوانی برای کودکان مناطق محروم بامن بخوان را برعهده دارد.[۳][۴]

آثار پژوهشی[ویرایش]

پژوهش انفرادی[ویرایش]

پژوهش مشترک[ویرایش]

  • محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. تاریخ ادبیات کودکان ایران، جلد یکم. تهران: شرکت نشر چیستا، ۱۳۸۰.
  • محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. تاریخ ادبیات کودکان ایران، جلد دوم. تهران: شرکت نشر چیستا، ۱۳۸۰.
  • محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. تاریخ ادبیات کودکان ایران، جلد سوم. تهران: شرکت نشر چیستا، ۱۳۸۲.
  • محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. تاریخ ادبیات کودکان ایران، جلد چهارم. تهران: شرکت نشر چیستا، ۱۳۸۲.
  • محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. تاریخ ادبیات کودکان ایران، جلد پنجم. تهران: شرکت نشر چیستا، ۱۳۸۴.
  • محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. تاریخ ادبیات کودکان ایران، جلد ششم. تهران: شرکت نشر چیستا، ۱۳۸۴.
  • محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. تاریخ ادبیات کودکان ایران، جلد هفتم. تهران: شرکت نشر چیستا، ۱۳۸۵.
  • محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. تاریخ ادبیات کودکان ایران، جلد هشتم. تهران: شرکت نشر چیستا، ۱۳۹۳.
  • محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. تاریخ ادبیات کودکان ایران، جلد نهم. تهران: شرکت نشر چیستا، ۱۳۹۳.
  • محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. تاریخ ادبیات کودکان ایران، جلد دهم. تهران: شرکت نشر چیستا، ۱۳۹۳.

آثار تالیفی[ویرایش]

تالیف انفرادی[ویرایش]

تالیف مشترک[ویرایش]

آثار ترجمه[ویرایش]

ترجمه انفرادی[ویرایش]

ترجمه مشترک[ویرایش]

مقاله‌های تالیفی[ویرایش]

  • ق‍ایی‍ن‍ی، زه‍ره. "اث‍رات ن‍ا م‍طل‍وب ک‍ل‍ی‍ش‍ه‌ه‍ای ت‍ص‍وی‍ری در ذه‍ن ک‍ودک‍ان". ک‍ل‍م‍ه،۹-۱۰ ، (۱۳۷۲):۸-۱۱.
  • قایینی، زهره. "گزارش ادبیات کودکان و نوجوانان در انگلیس". پیام کتابخانه، س۴، ش۱و۲  (بهار و تابستان ۱۳۷۳): ۱۵۳ – ۱۵۵.
  • قایینی، زهره. "پرنده کتاب". پیام کتابخانه، س۵، ش ۳و۴ (پاییز و زمستان ۱۳۷۴): ۵۵.
  • قایینی، زهره. "واک‍ن‍ش ک‍ودک‍ان ۴ ت‍ا ۶ س‍ال‍ه ن‍س‍ب‍ت ب‍ه ک‍ت‍اب ه‍ای ت‍ص‍وی‍ری". فصلنامه کتاب، ش۳۱ (پاییز ۱۳۷۶): ۳۹ – ۵۶.
  • ق‍ایین‍ی، زه‍ره. "ک‍ت‍اب‍ه‍ای م‍ص‍ور و ک‍ت‍اب‍ه‍ای ت‍ص‍وی‍ری ک‍ودک‍ان". پ‍ژوه‍ش‍ن‍ام‍ه ادب‍ی‍ات ک‍ودک و ن‍وج‍وان، س۳، ش ۱۱ و۱۲ (زم‍س‍ت‍ان ۱۳۷۶ و ب‍ه‍ار۱۳۷۷ ): ۱۱-۱۹ .
  • قایینی، زهره. "کاری پرهزینه، ولی ناموفق". جهان کتاب، ش۸۱و۸۲ (تیر ۱۳۷۸): ۱۶.
  • ق‍ای‍ی‍ن‍ی، زه‍ره. "ک‍ل‍ی‍ش‍ه‌ه‍ا و ت‍ب‍ع‍ی‍ض‌ه‍ای ف‍ره‍ن‍گ‍ی در ک‍ت‍اب‌ه‍ای ک‍ودک آل‍م‍ان‍ی زب‍ان". پ‍ژوه‍ش‍ن‍ام‍ه ادبیات کودک و نوجوان. س۵، ش۱۹ (زم‍س‍ت‍ان۱۳۷۸): ۳۲ – ۴۱.
  • قایینی، زهره. "ادبیات چند فرهنگی در کتاب‌های تصویری آلمانی زبان". کتاب ماه هنر، ش ۳۷-۳۸ (مهر و آبان ۱۳۸۰): ۴۱ -  ۴۳.
  • ق‍ای‍ی‍ن‍ی، زه‍ره. "پایان‌نامه: واک‍ن‍ش ک‍ودک‍ان ۴ ت‍ا ۶ س‍ال‍ه ن‍س‍ب‍ت ب‍ه ک‍ت‍اب ه‍ای ت‍ص‍وی‍ری( داس‍ت‍ان‍ی ت‍خ‍ی‍ل‍ی)". پ‍ژوه‍ش‍ن‍ام‍ه ادب‍ی‍ات ک‍ودک و ن‍وج‍وان، س۸، ش۳۰ (پ‍ای‍ی‍ز۱۳۸۱ ):۹۱- ۹۶.
  • قایینی، زهره. "اندرسن در گذرگاه تاریخ". فرهنگ مردم، ش۱۳ (بهار ۱۳۸۴): ۲۷ – ۳۳.
  • قایینی، زهره. "از فرانکلین تا شباویز". حرفه هنرمند، ش۳۰ (پاییز ۱۳۸۸): ۱۳۶ – ۱۵۶.
  • ق‍ای‍ی‍ن‍ی، زه‍ره. "خ‍وان‍دن، م‍ای‍ه ش‍ک‍ف‍ت‍ن ج‍ان و آگ‍اه‍ی ک‍ودک". ف‍ص‍ل‍ن‍ام‍ه ج‍ام‍ع‍ه ی‍اوری ف‍ره‍ن‍گ‍ی، ش۳۴ ،(ت‍اب‍س‍ت‍ان۱۳۹۱ ): ۵۴-۵۵ .
  • قایینی، زهره. "بهرام خائف، عمری در تلاش برای یافتن راه‌های نو". تندیس، ش۲۶۶ (۲۵ دی ۱۳۹۲): ۳۰ – ۳۱. 

مقاله‌های ترجمه[ویرایش]

  • چستر، تسارز. "راهنمای عملی پیرامون کتابهای کودکان". ترجمه زهره قایینی. پیام کتابخانه، س۴، ش۱و۲ (پاییز و زمستان ۱۳۷۳): ۷۷ – ۸۶.
  • شیلاری، . "نگاهی به ادبیات کودکان در جهان". ترجمه زهره قایینی. پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان، ش۸ (بهار ۱۳۷۶): ۱۷ – ۲۶.
  • کروس، ماریانه. "مجله‌های کودکان در جهان". ترجمه زهره قایینی. پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان. ش۹ (تابستان ۱۳۷۶): ۲۹ – ۴۹.
  • "فضای خالی در متن: گفتگوی والتر لرین با موریس سنداک". ترجمه زهره قایینی. پژوهش‌نامه ادبیات کودک و نوجوان، ش۱۱ و ۱۳ ( بهار ۱۳۷۷): ۷۵ – ۸۱.
  • وست، مارک. "سانسور در ادبیات کودکان، گرایشی افراطی". ترجمه زهره قایینی. پژوهش‌نامه ادبیات کودک و نوجوان، ش۱۵ (زمستان ۱۳۷۷): ۲۲ – ۳۳.
  • هیرن، بتسی. "قصه‌گویی مکتوب؛ کتابهای کودکان به عنوان میراث فرهنگی". ترجمه زهره قایینی. پژوهش‌نامه ادبیات کودک و نوجوان، ش۱۶ (بهار ۱۳۷۸): ۳۵ – ۴۲.
  • دونای، نورتون. "کتاب‌های تصویری و انواع آن". ترجمه زهره قایینی. پژوهش‌نامه ادبیات کودک و نوجوان، ش۳۰ (پاییز ۱۳۸۱): ۵۸ – ۷۲. 

مقاله‌های لاتین[ویرایش]

• Ghaeni, Zohreh. Vuohi ja taatelipalmu (Children’s books illustration in Iran). Suom Heli Helminen. Onnimanni: The Finnish Institute for Children’s Literature (SNI), No. 3 (1997): 22-25.
  • Ghaeni, Zohreh. A brief history of children’s book illustration in Iran. In “Fellowship Program Reserchers’ Report 1996-1997”. [Japan, osaka: International Institute of children’s Literature in Osaka], 1998. p. 75-84.
  • Ghaeni, Zohreh. New Illustration for old folktales In "Fellowship Program Reserchers' Report 1996-1997". [Japan, osaka: International Institute of children's Literature in Osaka], 1998,p. 38-56.
  • Ghaeni, Zohre . The Historical Process of children,s Literature Research and Academic Studies in Iran. Chilren,s Literature Association Quarterly, volume 29, ،Number 4 (Winter 2004): 359 – 365
  • Ghaeni, Zohreh. The Hans Christian Andersen Jury 2008: How it Worked. Bookbird,Vol. 46, No. 4,(2008):26-30.
  • Ghaeni, Zohreh. A historical approach to the concept of childhood and the modern children's literature in Iran. The project HCLI and centre IRHCLI. History of education & children's literathre, vol. IV, no. 2 (2009): 453-459.
  • Ghaeni, Zohreh. Not letting the words lose themselves. Bookbird, vol.48, no.4, (October 2010): 21-27.
  • Ghaeni, Zohreh. The History of Children's Literature (1900 - 1940) , in: A History of Persian Literature. General Editor Ehsan Yarshater. volume XI: Literature of the Early Twentieth Century from the Constitutional period to Reza Shah. Edited by Ali-Asghar Seyed-Gohrab. London, Newyork: I.B.Tauris, 2015. P.: 448 - 469.

تقدیرها و جوایز[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • گفتگو با زهره قایینی، مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، تهران، زمستان ۱۳۸۷
  • سایت مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان(chlhistory.org)
  • سایت برنامه با من بخوان (khanak.org)

پیوندها[ویرایش]